E L A N

20.09.2017-ci il saat 10:00-da Ümuminstitut seminarında Texnika və Neftemalı texnologiyası Elmi Tədqiqat Institunun dosenti Məleykə Məmmədova “Nyuton və qeyri-Nyuton mayelərin mikron ölçülü çatlı kanallarda hərəkətinin eksperimental öyrənilməsi və nəticələrin nəzəri emalı” mövzusunda məruzə edəcəkdir.
Məruzədə Nyuton və qeyri-Nyuton mayelərin mikron ölçülü çatlı kanallarda hərəkətinin eksperimental öyrənilməsi və nəticələrin nəzəri emalı əsasında mikron ölçülü çatlarda maye mexanikasının əsasları və onların çatlı-süxurlu neft yataqlarının işlənməsinə tətbiq edilmişdir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun magistraturasına qəbulun nəticələri məlum olub

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutuna 2017/2018-ci tədris ili üçün keçirilmiş müsabiqədə “249283 Riyazi analizi” ixtisas üzrə 5, “249291 Diferensial tənliklər” ixtisası üzrə 1, “249315 Optimallaşdırma və optimal idarəetmə” ixtisası üzrə 1, “249323 Riyazi fizika tənlikləri” ixtisası üzrə isə 1 yer ayrılmışdır. Bakı Dövlət Universitetinin bakalavrı Qədirova Xəyalə Məmmədağa qızı 127, Bakı Mühəndislik Universitetinin bakalavrı Quluyev Tural Müseyib oğlu 118, Bakı Dövlət Universitetinin bakalavrı Əliyeva Dünya Rəsul qızı 116, Bakı Dövlət Universitetinin  bakalavrı Məmmədova Aişən Veyis qızı 116, Bakı Dövlət Universitetinin bakalavrı Abdullayeva Aydan Cəfər qızı 116, Bakı Dövlət Universitetinin bakalavrı Əlizadə Fidan  Asif qızı 114, Bakı Mühəndislik Universitetinin bakalavrı Rəhimli Könül Səməd qızı 113  və Bakı Dövlət Universitetinin bakalavrı Sadıqov Elvin Vüqar oğlu isə 105 balla qeyd olunan ixtisaslar üzrə magistrant adını qazanmışlar.

Qeyd edək ki, 2017/2018-ci tədris ili üçün AMEA-nın 17 institutuna 12 ixtisas üzrə 67 magistrant daxil olmuşdur. Cari ildə AMEA-nın magistraturasına qəbul üçün müsahibədə ümumilikdə 1742 bakalavr iştirak etmişdir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Kontinuum

Kontinuum [0,1] parçasının ədədlərindən ibarət çoxluğunun L gücünün adıdır. N natural ədədlər çoxluğu L çoxluğunun müəyyən altçoxluğuna qarşılıqlı birqiymətli inikas etdirilə bilər. Amma natural ədədlər çoxluğu L çoxluğunun özünə qarşılıqlı birqiymətli inikas etdirilə bilməz. Beləliklə, L çoxluğu natural ədədlər çoxluğundan güclüdür. Kontinuum gücə həm də n ölçülü fəzanın düz xətlərinin nöqtələri çoxluğu malikdir. [0,1] parçasında təyin olunmuş funksiyalar çoxluğunun gücü kontinuum gücdən böyükdür.
Uzun illər boyu riyaziyyatçılar belə bir problemi həll etmiş və çalışmışlar: “Elə bir çoxluq varmı ki, gücü hesabidən böyük olsun, kontnuumdan kiçik olsun”.
Keçən əsrin 60-cı illərində amerikan riyazıyyatçısı P.Koen və ondan asılı olmayaraq və demək olar ki, eyni vaxtda çex riyazıyyatçısı P.Vopenka isbat etdilər ki, o cür çoxluğun varlığı və yoxluğundan heç biri çoxluqlar nəzəriyyəsinin qalan aksiomlarına zidd deyil (bu ona oxşayır ki, paralellik aksiomunu, yaxud onun inkarını qəbul etmək həndəsənin qalan aksiomlarına zidd deyil). “Kontinuum” sözü latın dilində kəsilməz deməkdir.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Kardinal ədəd

Kardinal ədəd çoxluqlar nəzəriyyəsinin mühüm anlayışıdır. Kardinal ədəd çoxluğu onun elementləri ehtiyatı baxımından xarakterizə edir. Kardinal ədəd çoxluğun elementləri sayı anlayışının sonsuz çoxluqlar üçün ümumiləşməsidir. Bu cür ümumiləşdirmənin maraqlı cəhəti odur ki, eyni bir sonsuz çoxluğu tamamilə müxtəlif cür nizamlamaq olar və bununla əlaqədar kardinal ədəd transfinit, yəni nizamı müəyyən edən ədəddən kəskin fərqlənir. Sonlu çoxluqlar üçün kardinal ədəd transfinit ədədlərlə eynidir və çoxluğun elementləri sayı ilə üst-üstə düşür.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Gənc Riyaziyyatçılar Məktəbi”  müsabiqə keçirəcək

Son illər təhsil sahəsində intensiv islahatlar aparılır, dövrün tələbinə uyğun milli dərsliklər, dərs vəsaitləri tərtib edilir. Bu kontekstdə elm və tədris ocaqlarının qarşılıqlı əməkdaşlıq göstərməsi, akademik institutların tədris və təlimdə bu və ya digər dərəcədə iştirakı zəruridir.
2017-ci ilin fevral ayından başlayaraq Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda “Gənc Riyaziyyatçılar Məktəbi” fəaliyyətə başlamışdır. 22.02.2017-01.06.2017-ci il tarixlərində hər həftənin cümə axşamları RMİ-nin mütəxəssisləri məktəblilər və müəllimlərə elementar riyaziyyatın əlavə fəsilləri və mövzuları üzrə müxtəlif mühazirələr oxumuş, seminarlar keçirmişlər. Bütün bunlarla AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutun rəsmi veb səhifəsində – www.imm.az saytında (Gənc Riyaziyyatçılar Məktəbi bölməsində) və institutun YouTube kanalında (https://www.youtube.com/channel/UCpvJuZH8gn2yXBmjLZOooFQ)  tanış olmaq olar.

Kursların keçirilməsində məqsəd məktəblilərdə riyaziyyata marağın artırılması, xüsusi istetdadlı şagirdlərin vaxtında aşkar edilməsi, onların riyazi və elmi bacarıqlarının daha da inkişaf etdirilməsi, milli riyazi məktəbin ənənələrinin saxlanması və gələcəkdə daha da inkişaf etdirməkdən ibarətdir.

Yeni dərs ilində də bu işin davam etdirilməsi və daha da genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. İlk olaraq “Gənc Riyaziyyatçılar Məktəbi”nə dinləyicilərin cəlb edilməsi üçün oktyabr ayında müxtəlif yaş qrupları üzrə (IV-V, VI-VII, VIII-IX, X-XI siniflər) müsabiqələr keçiriləcək.

Müsabiqənin vaxtı və keciriləcək yeri haqqında əlavə məlumat veb səhifəmizdə yerləşdiriləcək.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

15.09.2017-ci il saat 11:00-da “Riyazi analiz” şöbəsinin “Harmonik analizin müasir problemləri və tətbiqləri” adlı seminarı keçiriləcəkdir. Seminarda şöbənin doktorantı Cavanşir Vaqif oğlu Əzizovun “Heyzenberq qruplarında harmonik analizin elementləri” mövzusunda məruzəsi olacaqdır.
Məruzədə Heyzenberq qruplarında harmonik analizin elementləri müzakirə ediləcəkdir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.