“Riyaziyyatın nəzəri və tətbiqi problemləri” mövzusunda Beynəlxalq elmi konfrans öz işinə başlayıb

Bu gün Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi, Sumqayıt Dövlət Universiteti, AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “Riyaziyyatın nəzəri və tətbiqi problemləri” mövzusunda Beynəlxalq elmi konfrans öz işinə başlayıb.
Konfransı giriş sözü ilə Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektoru, professor Elxan Hüseynov açdı. Sonra AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Misir Mərdanov “Azərbaycanda riyaziyyatın inkişafı tarixindən” mövzusunda plenar məruzə ilə çıxış edərək Azərbaycan riyaziyyat və mexanika elmlərinin inkişafında əvəzsiz xidmətləri olan alimlərimiz haqqında geniş məlumat verdi və qeyd etdi ki, onlar elmimizin inkişafı yolunda üzərinə düşdüyü vəzifələri həmişə şərəflə yerinə yetirərək, ölkəmizi layiqincə təmsil ediblər. Professor Misir Mərdanov Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun bir çox elm, təhsil mərkəzləri ilə sıx əməkdaşlıq etdiyini, ölkəmizi intellektual kadr potensialının formalaşmasına böyük töfhələr verdiyini diqqətə çatdırdı. Bugünkü beynəlxalq konfransın keçirilməsi elm və təhsilimizin inteqrasiyasına böyük təkan olduğunu vurğuladı.
Sonra Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsi, İdarəetmənin ümumi problemləri kafedrasının professoru Andrey Fursikov “3D helmholts sistemi ilə əlaqəli normal tip parabolik tənlik və onun qeyri-lokal stabilləşməsi”, Başqırdıstan Dövlət Universitetinin Sterlitamak filialı Riyazi analiz kafedrasının müdiri, Başqırdıstan Respublikası EA-nın müxbir üzvi, professor Kamil Sabitov “Qarışıq tip tənlik üçün qeyri-lokal Frankl məsələsi haqqında”, Tbilisi Dövlət Universiteti, Tətbiqi Riyaziyyat İnstitutu, prof. Tamaz Tadumadze “Gecikən arqumentli diferensial tənliklərin keyfiyyət nəzəriyyəsinin bəzi məsələləri: həllərin variasiyalı düsturları, optimallaşdırma, həssaslığın analizi”, İvan Franko adına Lvov Milli Universitetinin Diferensial tənliklər kafedrasının müdiri professoru Mikola İvançov “Düzbucaqlı oblastda güclü cırlaşan istilikkeçirmə tənliyi üçün tərs məsələ haqqında”, Sumqayıt Dövlət Universitetinin Diferensial tənliklər və optimallaşdırma kafedrasının müdiri, professor Fikrət Feyziyev “Modulyar dinamik sistemlər nəzəriyyəsininin inkişafı və müasir problemləri” mövzularında məruzə ilə çıxış etdilər.
Konfransda funksional analiz və funksiyalar nəzəriyyəsi, diferensial tənliklər və riyazi fizika, optimallaşdırma və optimal idarəetmə, riyaziyyat və informatikanın tədrisi metodikasının aktual məsələləri üzrə məruzələr dinlənildi, müzakirələr aparıldı. Konfrans öz işini bölmə iclaslarında davam etdirir.
Qeyd edək ki, konfransa göndərilmiş 385 tezisdən 310-u qəbul edilmiş və konfrans materialları toplusu şəklində çap olunmuşdur.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“NAVİE-STOKS SİSTEMİ ÜÇÜN BİR OPTİMAL İDARƏETMƏ MƏSƏLƏSİ” mövzusunda Ümuminstitut seminarı keçirilib

Bu gün Ümuminstitut seminarında Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin professoru Andrey V. Fursikov “NAVİE-STOKS SİSTEMİ ÜÇÜN BİR OPTİMAL İDARƏETMƏ MƏSƏLƏSİ” mövzusunda məruzə edib.
Məruzədə üç ölçülü evolusyon Navie-Stoks tənliyi üçün məhdud Ω oblastının xaricində sərhəd idarə məsələsinə baxılıb. Məqsəd müqavimət funksionalını ∂Ω sərhəddində qoyulan Dirixle şərti daxilində minimallaşdırmaqdır.
Məruzədə əvvəlcə ∂Ω sərhəddində axrtarılan idarələrin aid olduğu vektor sahələrin uyğun fəzası qurulub. Minimallaşdırılan funksionala bu fəzanın nornasını əlavə hədd kimi daxil etməklə baxılan optimal idarəetmə məsələsinin korrektliyi təmin edilir.
Məruzədə eyni zamanda optimal həllin varlığı isbat edilib və optimal tənliklər sisteminin güclü forması tapılıb. Bu nəticələr sıfır olmayan sərhəd şərtli, standart olmayan izlər fəzasına daxil olan Navie-Stoks tənliyi üçün sərhəd məsələlərinin həlli məqsədi ilə xüsusi olaraq qurulmuş nəzəriyyəyə əsaslanır.
Optimal sistemin çıxarılışı həmçinin uzlaşma sərtini ödəməyən requlyar ilkin verilənli qoşma Oseen tənliyi üçün requlyarlıq nəticələrinə əsaslanır. Bu məsələ professor Andrey V.Fursikov tərəfindən M. Qunzburqer və S. Hou ilə birlikdə həll olunmuşdur.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

26 may 2017-ci il tarixində saat 14:00-da AMEA RMİ-nın nəzdində elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafiəsini keçirən D 01.111 dissertasiya şurasının iclasında Etibar Sədi oğlu Pənahovun “Diferensial operatorlar üçün spektral və potensial nəzəriyyənin bəzi tərs məsələləri və tətbiqləri” mövzusunda 1211.01-Diferensial tənliklər ixtisasında riyaziyyat üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiyasının müdafiəsi AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun akt zalında keçiriləcək.

“Diferensial operatorlar üçün spektral və potensial nəzəriyyənin bəzi tərs məsələləri və tətbiqləri” mövzusunda riyaziyyat üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiyasının avtoreferatına baxmaq üçün aşağıdakı limkə keçid edin: http://www.imm.az/avtoref/2017/19.05.2017_Etibar_Panahov.pdf

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Yeni mənada qoşma operatorun qurulması və tədqiqi” mövzusunda dissertasiya işinin müzakirəsi keçirilib

“Funksional analiz” və “Riyazi fizika tənlikləri” şöbələrinin birgə elmi seminarı keçirilib. Seminarda doktorant Asya Məmmədkərim qızı Quliyevanın 1212.01 – riyazi fizika tənlikləri ixtisasında riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş “Yeni mənada qoşma operatorun qurulması və tədqiqi” mövzusunda dissertasiya işinin müzakirəsi keçirilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə

Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə – Evklid həndəsəsində hər bir üçbucaqla bağlı aşağıdakı dörd nöqtə:
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi;
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi;
4) Hündürlüklərin (və ya onların uzantılarının) kəsişmə nöqtəsi.
Bu dörd nöqtənin verilən üçbucaqla başqa əlaqələri də var. Məsələn,
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın kütlə mərkəzidir (Üçbucağın medianlarının kəsişmə nöqtəsi onun sentroidi adlanır).
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın daxilinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
4) Hündürlüklərin kəsişmə nöqtəsi üçbucağın ortsentri adalanır. Verilmiş üçbucağın ortsentrinə, bu üçbucağın hər bir tərəfini saxlayan düz xəttə nəzərən simmetrik nöqtələr onun
xaricinə çəkilmiş çevrə üzərindədir.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu “Elm və təhsilin inteqrasiyası” proqramı çərçivəsində orta məktəb şagirdləri üçün riyaziyyatdan elmi-populyar mühazirə və seminarlar keçirir.
Növbəti mühazirə mayın 25-i saat 15:00-da AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda akt zalında keçiriləcək.
Mühazirədə Akademik Zərifə Əliyeva adına liseyin riyaziyyat müəllimi f.r.e.n. Həsənov Əkbər Cümşüd oğlu “Müstəvi üzərində ikitərtibli əyrilər və onların tətbiqi “mövzusunda mühazirə oxuyacaq.
Mühazirədə ikitərtibli əyrilərdən elleps, hiperbola və parabolanın həndəsi tərifindən istifadə edərək, onların kanonik tənliklərinin çıxarılışı və bəzi tətbiqləri veriləcək.
Bu məqsədlə Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu orta məktəb şagird və müəllimlərini, digər maraq göstərənləri seminarda iştirak etməyə dəvət edir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.