Səthin düzxətli doğuranı

Səthin düzxətli doğuranı hərəkəti nəticəsində verilmiş səthi əmələ gətirən düz xəttdir. Bu cür səthi xətli səth adlandırırlar. Məsələn, birörtüklü hiperboloiddə və hiperbolik paraboloiddə səthin iki ailədüzxətli doğuranı yerləşir və səthin hər bir nöqtəsindən iki düzxətli doğuranı keçir. Bu doğuranların hər biri bir ailəyə aiddir.
Konusda, silindrdə, müstəvidə də düzxətli doğuranı var. Səthin düzxətli doğuranı tamamilə həmin səthin üzərində yerləşir.

Mənbə: M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, “Radius nəşriyyatı”, 296 səh.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Əsərləri jurnalının 43-cü cildi

2017-ci ilin birinci yarısında AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Əsərləri jurnalının 43-cü cildinin 1-ci nömrəsi çapdan çıxmışdır. Bu nömrədə Azərbaycan, Türkiyə, Gürcüstan və Çindən olan olan müəlliflərin 10 məqaləsi dərc edilmişdir. Daha ətraflı >>

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Dissertasiya Şurasının iclası keçiriləcək

07 iyul 2017-ci il tarixində saat 14:00-da AMEA RMİ-nın nəzdində elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafiəsini keçirən D.01.111 dissertasiya şurasının iclasında Rəna Eldar qızı Kərbəlayevanın “Çox dəstə dəyişənli parametrli, funksional fəzalar üçün daxilolma teoremləri” mövzusunda 1202.01-Analiz və funksional analiz ixtisasında və Natiq Səməndər oğlu Rzayevin “Dartılma-sıxılmaya müxtəlif müqavimət göstərən tir və düzbucaqlı lövhələrin dayanıqlığı və eninə rəqsləri” mövzusunda 2002.01-Deformasiya olunan bərk cism mexanikası ixtisasında riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiyalarının müdafiələri AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun akt zalında keçiriləcək.

Təqdim olunan dissertasiyaların avtoreferatları ilə tanış olmaq üçün aşağıdakı linkə keçid edin: http://www.imm.az/exp/dissertasiyalarin-avtoreferatlari/

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

AMEA-nın professoru üzrə seçkilərin nəticələri bəlli oldu

AMEA Rəyasət Heyətinin 5 iyul 2017-ci il tarixli iclasında AMEA-nın professoru üzrə seçkilər keçirilib. Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun “Funksiyalar nəzəriyyəsi” şöbəsinin müdiri, r.e.d Vüqar İsmayılıov və “Riyazi analiz” şöbəsinin baş elmi işçisi , r.e.d Rövşən Bəndəliyev AMEA-nın professoru seçiliblər.
Hər iki alimi Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun kollektivi adından təbrik edir, can sağlığı və elmi fəaliyyətlərində uğurlar  arzu edirik.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Riman həndəsəsi

Riman həndəsəsi (elliptik həndəsə) üçölçülü Evklid fəzasında sferanın ikiölçülü həndəsəsi (burada sferanın diametral əks nöqtələri eyni hesab olunur). Bu cür səth proyektiv müstəvi ilə topoloji ekvivalentdir. n-ölçülü Riman həndəsəsi (n+1)-ölçülü fəzanın sferasında modelləşdirilir. (Bu halda da sferanın diametral əks nöqtələri eyni hesab olunur). Riman həndəsəsi düz xətləri sferanın böyük çevrələri hesab olunur (göstərilən eyniləşdirmə ilə). Metrika (uzunluq, bucağın ölçülməsi və s.) sferanın metrikası ilə eyni götürülür. Riman həndəsəsi metrikasını saxlayan və fəzanın ixtiyari nöqtəsini onun ixtiyari başqa nöqtəsinə çevirən hərəkət var. (Riman həndəsəsi bircinsliliyi).
Riman həndəsəsi Evklid həndəsəsi kimi aksiomatik verilə bilər. Lakin Riman həndəsəsi aksiomları sistemi Evklid həndəsəsinin aksiomları sistemindən köklü surətdə fərqlənir. Məsələn, Riman həndəsəsi ixtiyari iki düz xətt kəsişir. Müstəvi fəzanı iki yarımfəzaya ayırmır və s.
Riman həndəsəsi qeyri-evklid həndəsələri arasında indiyə kimi yaxşı öyrənilən həndəsələrdən biridir.

Mənbə: M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, “Radius nəşriyyatı”, 296 səh.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Yeraltı anbara qaz vurulması prosesinin inteqral modelləşdirilməsi” mövzusunda Ümuminstitut seminarı keçirilib

Bu gün AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Ümuminstitut seminarında “Neftqaz Elmi Tədqiqat Layihə İnstitunun” elmi işçisi dos. Abbasov Elxan “Yeraltı anbara qaz vurulması prosesinin inteqral modelləşdirilməsi” mövzusunda məruzə edib.
Məruzədə yeraltı anbara qaz vurulması prosesinin inteqral modeli qurulmuş və alınmış əlaqəli tənliklərin həll üsulu göstərilmişdir. Bunun əsasında isə qazın vurulma rejimi və tempi, həmçinin bütün vurulma periodu ərzində vurulan qazın həcmi müəyyən edilmişdir.
Laya vurulan qazda təzyiq paylanması sahəsi nəzərə alınır.
İşdə alınmış analitik ifadə anbara qazın vurulma tempini lay-quyu sisteminin parametrlərindən asılı olaraq müəyyən etməyə imkan verir ki, bunun da elmi və praktik əhəmiyyəti vardır.
Ümuminstitut seminarının sonunda AMEA-nın müxbir üzvü, professor Misir Mərdanov Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun alimlərinə “Thomson Reuters” agentliyinin siyahısında olan jurnallarda çap olunmuş məqalələrinə görə pul mükafatı təqdim etdi. Bu il “Thomson Reuters” agentliyində institut alimlərinin 42 məqaləsi çap olunub (siyahı linkdə>>).
Onuda qeyd edək ki, keçən il bu agentlikdə çap olunan məqalələrin sayı 34 idi.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.