Doqquz nöqtə çevrəsi

Doqquz nöqtə çevrəsi Üçbucağın tərəflərinin orta nöqtələrindən keçən çevrədir. Bu çevrə həm də üçbucağın hündürlüklərinin oturacaqlarından və üçbucağın təpə nöqtələrini onun ortsentri (hündürlüklərin kəsişmə nöqtəsi) ilə birləşdirən parçaların orta nöqtələrindən keçir. Doqquz nöqtə çevrəsi mərkəzi üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin mərkəzini və ortsentrini birləşdirən parçanın ortasıdır. Doqquz nöqtə çevrəsi radiusu isə üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin radiusunun yarısına bərabərdir. Doqquz nöqtə çevrəsi Eyler çevrəsi də adlandırırlar.
Doqquz nöqtə çevrəsi üçün Feyerbax teoremi doğrudur.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Optimal İdarəetmə” şöbəsinin “İkinci tərtib subdiferensial” mövzusunda seminarı keçirilib

Bu gün «Optimal İdarəetmə» şöbəsinin növbəti seminarı keçirilib. Seminarda Bakı Dövlət Universitetinin professoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Misrəddin Allahverdi oğlu Sadıqov “İkinci tərtib subdiferensial” mövzusunda çıxış edib.
Məruzədə müəllif tərəfindən verilən ikinci tərtib subdiferensialın bəzi xassələri haqqında danışılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Diferensial tənliklər” şöbəsinin “Hiperbolik tənliklər üçün akustik sərhəd şərtli qarışıq məsələlər” mövzusunda seminarı keçirilib

“Diferensial tənliklər” şöbəsinin növbəti seminarı keçirildi. Seminarda Bakı Dövlət Universitetinin dosenti Sevda İsayeva “Hiperbolik tənliklər üçün akustik sərhəd şərtli qarışıq məsələlər” mövzusunda çıxış edib.

Məruzədə bu sahədə olan əsas nəticələr haqqında məlumat verilib və bir hiperbolik tənliklər sistemi üçün akustik qoşmalıq şərti daxilində qarışıq məsələnin zəif həllinin varlığı, güclü həllinin isə varlığı və yeganəliyi haqqında danışılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə

Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə – Evklid həndəsəsində hər bir üçbucaqla bağlı aşağıdakı dörd nöqtə:
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi;
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi;
4) Hündürlüklərin (və ya onların uzantılarının) kəsişmə nöqtəsi.
Bu dörd nöqtənin verilən üçbucaqla başqa əlaqələri də var. Məsələn,
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın kütlə mərkəzidir (Üçbucağın medianlarının kəsişmə nöqtəsi onun sentroidi adlanır).
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın daxilinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
4) Hündürlüklərin kəsişmə nöqtəsi üçbucağın ortsentri adalanır. Verilmiş üçbucağın ortsentrinə, bu üçbucağın hər bir tərəfini saxlayan düz xəttə nəzərən simmetrik nöqtələr onun
xaricinə çəkilmiş çevrə üzərindədir.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün Dirixle məsələsinin müxtəlif qoyuluşları “ mövzusunda Ümuminstitut seminarı keçirilib

Bu gün Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Ümuminstitut seminarında Bakı Dövlət Universitetinin “İdarəetmə nəzəriyyəsinin riyazi üsulları” kafedrasının dosenti Şakir Yusubov “Dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün Dirixle məsələsinin müxtəlif qoyuluşları “ mövzusunda məruzə edib.
Məruzədə hamar olmayan əmsallı dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün klassik və klassik olmayan Dirixle məsələlərinin ekvivalentliyi isbat olunub, məsələnin korrekt həll olunması göstərilib və həllin inteqral göstərilişi alınıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Rusiyalı riyaziyyatçı Кley institutunun mükafatını alıb

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutuAprel ayında, “Minilliyin məsələləri” siyahısı ilə tanınan Kley Riyaziyyat İnstitutunun laureatları məlum oldu.
Cəmi üç mükafat verilib. Birinci mükafata – spektral həndəsədə işlərinə görə Aleksandr Logunov (S-PDU) və Yevgeniya Malinnikova layiq görülüblər. İkinci mükafat –Gauss həndəsəsində gördüyü işlərə və təsadüfi iki ölçülü struktur nəzəriyyəsində açıq məsələlərin həllinə görə Ceyson Miller və Skott Şeffildə verilib. Üçüncü mükafata 24 ölçülü fəzada şarların sıx yerləşdirilməsi məsələsini həll etdiyi üçün Marina Vyazovskaya (ABŞ Prinston universiteti) layiq görülüb. Laureatların siyahısı İnstitutun rəsmi saytında dərc olunub.

Kley institutunun mükafatı 1999-ci ildən etibarən hər il riyaziyyat sahəsində görkəmli nailiyyətlərə görə verilir. Bu mükafatın ilk laureatı Böyük Ferma Teoremini isbat edən Endryu Uayls olub. Mükafat qrant və medaldan ibarətdir.

İllik mükafatlardan əlavə olaraq, institut “Minilliyin problemləri” nin həlli üçün mükafatlar təqdim edir – Grigory Perelman 2010-cu ildə həmin mükafatdan imtina edib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.