“Riyazi analiz” şöbəsinin yarımillik fəaliyyəti

“Riyazi analiz” şöbəsində  Harmonik analizin müasir problemləri mövzusunda iş aparılır. Şöbənin əsas prioritet istiqaməti Harmonik Analizin Müasir Problemləridir. Plana uyğun şöbədə 6 mövzuda tədqiqat işləri aparılır.
2017-ci ildə şöbənin əməkdaşlarının 9 elmi məqaləsi, bunlardan 6-sı İmpakt Faktorlu jurnallarda çap olunmuş, 15 məqalə isə çapa qəbul olunmuşdur, bunlardan 10-u İmpakt faktorlu jurnallardır. Daha ətraflı>>

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Samoslu Pifaqor

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutuSamoslu Pifaqor – (təqribən b.e.ə. 580-təqribən 500) qədim yunan mütəfəkkiri, riyaziyyatçısı, dini və siyasi xadimdir. Pifaqor haqqında məlumat çox azdır. Rəvayətə görə Pifaqor Hindistanı, Misri, Babilistanı gəzmiş və şərqin müdrik fikir mənbələri ilə tanış olmuş, vətənə qayıdıb gənc aristokratiya nümayəndələrindən ibarət məktəb (Pifaqor məktəbini) yaratmışdır. Bu məktəbdə riyaziyyat, fəlsəfə və təbiət elmləri tədqiq olunurdu.
Bu məktəbdə hesab və həndəsəyə dair edilmiş mühüm kəşflər qədim elmin inkişafına böyük təkan verdi.
Pifaqor “Misir üçbucağı” (tərəfləri 3², 4² və 5² olan üçbucaq: ) ilə maraqlanmışdır. Rəvayətə görə Pifaqor bunu ümumiləşdirdikdən sonra (bax:Pifaqor teoremi) sevincdən yüz öküz kəsdirib şəhər əhalisini qonaq etmişdir. (Azərbaycan riyaziyyatçısı N. Tusi bu teoremin 48 cür isbatını vermişdir.
Pifaqor həndəsəyə isbatlar daxil etmişdir. Sadə, mürəkkəb, mükəmməl ədədlər, ədədi orta, həndəsi orta, harmonik orta anlayışları Pifaqor adı ilə bağlıdır.
Qeyd etmək lazımdır ki, Pifaqor Yeri kürə şəklində və Günəşin ətrafında hərəkətdə hesab edirdi.

Mənbə: M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, “Radius nəşriyyatı”, 296 səh.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Morri tipli fəzalarda operatorlar və tətbiqləri” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans öz işinə başlayıb

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu

Bu gün Türkiyənin Ahi Evran Universitetində (Kırşehir) AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Vaqif Sabir oğlu Quliyevin 60 illik yubileyinə həsr olunmuş “Morri tipli fəzalarda operatorlar və tətbiqləri” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans öz işinə başlayıb. Konfransda aşağıdakı bölmələr fəaliyyət göstərir:
• Morri fəzalarında funksiyalar nəzəriyyəsi və tətbiqləri;
• Morri tipli fəzalarda integral operatorlar;
• Morri tipli fəzalarda elliptik, parabolik və hipoelliptik tənliklərin həllərinin requlyarlığı;
• Tərpənməz nöqtə nəzəriyyəsi və onun tətbiqləri. Daha ətraflı >>
© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Dissertasiya Şurasının iclası keçirilib

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun nəzdində elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafiəsini keçirən D 01.111 dissertasiya şurasının iclasında Rəna Eldar qızı Kərbəlayevanın “Çox dəstə dəyişənli parametrli, funksional fəzalar üçün daxilolma teoremləri” mövzusunda 1202.01-Analiz və funksional analiz ixtisasında riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiyasının müdafiəsi keçirilib. Dissertasiyada alınmış nəticələr 12 işdə öz əksini tapıb .
Daha sonra dissertasiya şurasının iclasında Natiq Səməndər oğlu Rzayevin “Dartılma-sıxılmaya müxtəlif müqavimət göstərən tir və düzbucaqlı lövhələrin dayanıqlığı və eninə rəqsləri” mövzusunda 2002.01-Deformasiya olunan bərk cism mexanikası ixtisasında mexanika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiyasının müdafiəsi keçirilib. Dissertasiyada alınmış nəticələr 9 işdə öz əksini tapıb
Hər iki dissertasiya işi Dissertasiya Şurasının müsbət rəyini alıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

AMEA-nın ilk məzunlarına diplomlar təqdim olunub

AMEA_magistr

İyulun 7-də Bakıda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) ilk magistrlərinin “məzun günü” keçirilib.

AMEA-nın prezidenti, akademik Akif Əlizadə əlamətdar hadisə münasibətilə məzunları təbrik edib, onlara uğurlar arzulayıb Akademik bildirib ki, birinci qəbul ilində AMEA-nın magistraturasına 400-dək bakalavr müraciət edib və yekunda 9 ixtisas üzrə yüksək balla onlardan 19-u qəbul olunub. AMEA-nın prezidenti bildirib ki, akademiyanın magistraturasına böyük maraq olduğu üçün növbəti qəbul illərində ixtisas və plan yerlərinin sayı artırılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Sermelo aksiomu

Sermelo aksiomu yaxud seçmə prinsipi təsdiq edir ki, istənilən boş olmayan çoxluqlardan ibarət sinif üçün hər bir çoxluğa özünün bir elementini qarşı qoyan funksiya var. Başqa sözlə, Sermelo aksiomu  hökm edir ki, boş olmayan çoxluqlardan ibarət istənilən sistemin hər bir çoxluğundan bir element götürmək olar.
Sermelo aksiomu 1904-cü ildə Sermelo tərəfindən ifadə edilmişdir. Sermelo bu aksioma, hər bir çoxluğun tam nizamlana bilməsi haqqında teoremi isbat edəndə əsaslanmışdır. Sermelo aksiomu riyaziyyatçılar arasında böyük mübahisəyə səbəb olmuşdur. Bir sıra riyazıyyatçılar onu qəbul etmirlər, buna görə də hər bir çoxluğun tam nizamlana bilməsini qəbul etmirlər.
Bununla belə, klassik riyazi analizin çox teoremlərinin isbatı müəyyən mənada Sermelo aksiomuna əsaslanır.
Hal-hazırda Sermelo aksiomunun əvəzinə onunla ekvivalent olan və tətbiqi daha münasib olan Sorn lemmasından istifadə edirlər.

Mənbə: M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, “Radius nəşriyyatı”, 296 səh.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.