Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə

Üçbucaqda dörd mühüm nöqtə – Evklid həndəsəsində hər bir üçbucaqla bağlı aşağıdakı dörd nöqtə:
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi;
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi;
4) Hündürlüklərin (və ya onların uzantılarının) kəsişmə nöqtəsi.
Bu dörd nöqtənin verilən üçbucaqla başqa əlaqələri də var. Məsələn,
1) Medianların kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın kütlə mərkəzidir (Üçbucağın medianlarının kəsişmə nöqtəsi onun sentroidi adlanır).
2) Tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın daxilinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
3) Tərəflərin orta perpendikulyarlarının kəsişmə nöqtəsi verilmiş üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin mərkəzidir;
4) Hündürlüklərin kəsişmə nöqtəsi üçbucağın ortsentri adalanır. Verilmiş üçbucağın ortsentrinə, bu üçbucağın hər bir tərəfini saxlayan düz xəttə nəzərən simmetrik nöqtələr onun
xaricinə çəkilmiş çevrə üzərindədir.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün Dirixle məsələsinin müxtəlif qoyuluşları “ mövzusunda Ümuminstitut seminarı keçirilib

Bu gün Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Ümuminstitut seminarında Bakı Dövlət Universitetinin “İdarəetmə nəzəriyyəsinin riyazi üsulları” kafedrasının dosenti Şakir Yusubov “Dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün Dirixle məsələsinin müxtəlif qoyuluşları “ mövzusunda məruzə edib.
Məruzədə hamar olmayan əmsallı dominant qarışıq törəməli bəzi tənliklər üçün klassik və klassik olmayan Dirixle məsələlərinin ekvivalentliyi isbat olunub, məsələnin korrekt həll olunması göstərilib və həllin inteqral göstərilişi alınıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Rusiyalı riyaziyyatçı Кley institutunun mükafatını alıb

AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutuAprel ayında, “Minilliyin məsələləri” siyahısı ilə tanınan Kley Riyaziyyat İnstitutunun laureatları məlum oldu.
Cəmi üç mükafat verilib. Birinci mükafata – spektral həndəsədə işlərinə görə Aleksandr Logunov (S-PDU) və Yevgeniya Malinnikova layiq görülüblər. İkinci mükafat –Gauss həndəsəsində gördüyü işlərə və təsadüfi iki ölçülü struktur nəzəriyyəsində açıq məsələlərin həllinə görə Ceyson Miller və Skott Şeffildə verilib. Üçüncü mükafata 24 ölçülü fəzada şarların sıx yerləşdirilməsi məsələsini həll etdiyi üçün Marina Vyazovskaya (ABŞ Prinston universiteti) layiq görülüb. Laureatların siyahısı İnstitutun rəsmi saytında dərc olunub.

Kley institutunun mükafatı 1999-ci ildən etibarən hər il riyaziyyat sahəsində görkəmli nailiyyətlərə görə verilir. Bu mükafatın ilk laureatı Böyük Ferma Teoremini isbat edən Endryu Uayls olub. Mükafat qrant və medaldan ibarətdir.

İllik mükafatlardan əlavə olaraq, institut “Minilliyin problemləri” nin həlli üçün mükafatlar təqdim edir – Grigory Perelman 2010-cu ildə həmin mükafatdan imtina edib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Azərbaycanlı alim “İsaak Nyuton” medalı ilə təltif olunub

Qabil_Aliyev_imm

AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun “Tətbiqi Riyaziyyat” şöbəsinin müdiri, f.-r.e.d., professor Qabil Qəribxan oğlu Əliyev Avropa Elmi-Sənaye Konsorsiumu tərəfindən “İsaak Nyuton” qızıl medalı ilə təltif olunub.medal Qabil Aliyev

Professor Qabil Əliyev “İsaak Nyuton” qızıl medalı alan ilk Azərbaycan alimidir.
Onu da qeyd edək ki, 2016-cı ildə Rusiya Federasiyası, Təbiət Elmləri Akademiyasının Rəyasət Heyətinin qərarı ilə f.-r.e.d., professor Qabil Əliyev
1. a) «Struktur elementləri arasında daxili qarşılıqlı təsirinin mexanika efektini nəzərə alınmaqla kompozit materiallar mexanikasının»,
b) «Fiziki-kimyəvi xassələrinin dəyişilməsi nəzərə alınmaqla polimer və kompozit materiallar mexanikasının»,
c) «Elektromaqnit sahələrinin və maye mühitin kimyəvi dəyişməsinin qarşılıqlı təsiri mexanikasının» xüsusi nəzəriyyələrinin yaradılması;
2. Eyni zamanda yeni yaradılmış nəzəriyyələrinin riyazi aparat, kompyuter modelləşdirməsi üçün ədədi proqramlar paketlərini və strateji məhsulun istehsalat-texnoloji xətlərinin ilk dəfə təklif etdiyini və bununla dünya fizika-riyaziyyat elminə boyük tövhə verdiyini nəzərə alaraq həmin Akademiyanın Müxbir Üzvü seçərək, Böyük Pyotr ordeni ilə təltif etmişdir.

Professor Qabil Əliyev 200-ə yaxın məqalənin, 5 kitab və 10 monoqrafiyanın müəllifidir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

28.09.2017-ci il saat 10:30-da «Optimal İdarəetmə» şöbəsinin növbəti seminarı keçiriləcəkdir. Seminarda Bakı Dövlət Universitetinin professoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Misrəddin Allahverdi oğlu Sadıqov “İkinci tərtib subdiferensial” mövzusunda məruzə edəcəkdir.
Məruzədə müəllif tərəfindən verilən ikinci tərtib subdiferensialın bəzi xassələri öyrəniləcək.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Ağıllı” geyim üçün elastik günəş panelləri yaradılıb

Yaponiyadan olan alimlər qrupu tərəfindən hazırlanmış elastik və su keçirməz günəş panelləri müxtəlif sensorlarla təchiz edilmiş “ağıllı” geyim istehsalında geniş tətbiq edilə bilər.

www.hvylya.net saytı xəbər verir ki, alimlər panellərdə aktiv qat kimi orqanik polimerlərdən istifadə ediblər. Elementlər su və oksigenin təsirindən müdafiə üçün parilen adlı polimerlə örtülüb. Panellərin effektivliyi 7,9% təşkil edir. Bu göstərici isə “ağıllı” geyimə quraşdırıla bilən sağlamlıq monitorinqi sensorlarının enerji ilə doldurulması üçün panellərdən istifadəyə imkan verir.

www.sciencedirect.com