Türkiyədə dünya şöhrətli alim Lütfi Zadənin xatirəsi yad olunub

Türkiyənin Kocaeli Universitetində dünya şöhrətli alim, ABŞ-ın Kaliforniya Universitetinin professoru, Yumşaq Hesablamalar üzrə Berkli Təşəbbüsünün rəhbəri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, Amerikadakı Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəxri sədri Lütfi Zadəyə həsr olunan anma mərasimi keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Kocaeli Universitetinin riyaziyyat klubu tərəfindən təşkil olunmuş mərasimdə professorlar Zahir Muradoğlu və Əli Dəmir, tələbə Fidan Nağıyeva və başqaları alimin şərəfli ömür yolundan danışıblar. Çıxışlarda görkəmli azərbaycanlı alimin fədakar əməyindən bəhs olunub. Bildirilib ki, Lütfi Zadə hər zaman dünya elm ictimaiyyəti, eləcə də riyaziyyatçılar tərəfindən ehtiramla yad olunacaq.

F.Nağıyeva Azərbaycanda dünya şöhrətli aliminə olan tükənməz sevgi, onun xatirəsinə dövlət səviyyəsində göstərilən ehtiram barədə iştirakçılara müfəssəl məlumat verib.

 

 

ALİMLƏR HAVANI YANACAĞA ÇEVİRDİLƏR

Alternativ energetika və ətraf mühit üçün təhlükəsiz olan, eyni zamanda yüksək keyfiyyətli yanacağın yaradılması bəzən alimləri alınmanın olduqca zərif üsullarını fikirləşməyə məcbur edir. Məsələn, Koreya tədqiqatçıları bu yaxınlarda havadan yanacağın istehsal texnologiyasını təqdim etdilər. Həm də bu danışıq fiquru deyil, Nature Communications jurnalında təsvir edilmiş real texnologiyadır.

Cənubi Koreyanın kimyaçılar qrupu yalnız günəş işığının enerjisindən istifadə edərək atmosferli karbon qazını metana çevirmək bacarığı olan nanomaterial yaratdı. KAIST İnstitutundan olan tədqiqat müəlliflərindən biri Xyundjun Sunun bildirdiyinə görə: “Son illərdə yaradılmış katalizatorlar onları təcrübədə tətbiq etməyə icazə verməyən iki böyük çatışmazlığa malikdirlər – onların işləmə sürəti son dərəcə aşağı olur, daha sürətli katalizatorlar isə adətən qeyri-stabil olurlar və onları bir neçə saat istifadədən sonra təmizləmək lazım olur. Üstəlik onlar hamısı kifayət qədər aşağı KPD-ya malikdirlər. Bizim aldığımız katalizator isə fəallığın və effektivliyin rekord dərəcədə yüksək səviyyəsinə malikdir və analoqlarını üstələyir”.

Göründüyü kimi Cənubi Koreya mütəxəssislərinin ixtirası yuxarıda sadalanan çatışmamazlıqlardan məhrum edilmişdir. Sink oksidinin nanozərrəciklərinin üzərində sınaqların və onların başqa nanomateriallarla kombinə olunması gedişatında, alimlər onların kimyəvi və optik xüsusiyyətlərinin necə dəyişmələrini müşahidə edirdilər. Bu sınaqların gedişatından aydın oldu ki, sinkin və misin oksidindən kombinə edilmiş nanozərrəciklər CO2 molekullarını fəal udurlar, parçalayırlar, suyun altında və yaxşı işıqlandırma vaxtı karbon qazını metana çevirirlər. Bundan başqa, bu nanozərrəciklər dağılmır və uzunmüddətli istifadə zamanı çirklənmirlər.

İndi ekspertlər sonrakı tədqiqata hazırlaşır və texnologiyanın yaxşılaşmasına çalışırlar ki, reaktorun KPD-nı yüksəltsinlər və praktik olaraq tükənməz enerji mənbəyinin alınması üçün sənaye qurğularının istehsalını yaratsınlar.

Mənbə: https://hi-news.ru

AMEA-da Herontologiya və heriatriya üzrə beynəlxalq məktəbin açılışı olub

Noyabrın 13-də AMEA-nın Əsas binasında BMT Malta Beynəlxalq Qocalma İnstitutu, Azərbaycan Herontoloqlar Cəmiyyəti və AMEA-nın birgə təşkilatçılığı ilə Herontologiya və heriatriya üzrə beynəlxalq məktəbin açılışı baş tutdu.

Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin akademik-katibi, akademik Əhliman Əmiraslanov yeni məktəbin ölkədə herontologiya və heriatriya sahəsində yeni nailiyyətlərin əldə olunması baxımından böyük əhəmiyyətə malik olduğunu vurğuladı. Qeyd etdi ki, məktəb müvafiq sahənin fundamental əsasları, qocalmanın demoqrafik aspektləri, keçid iqtisadiyyatlı ölkələrdə yaşlı insanların problemləri və onlara tibbi-sosial yardımın göstərilməsi ilə bağlı bilikləri aşılamağı nəzərdə tutur. Multidissiplinar təhsil proqramının məqsədi hər bir şagirdi müzakirələrdə fəal iştiraka cəlb edərək, təklif olunan materialın dərindən mənimsənilməsinə yardım etməkdir.

“Müvafiq sahədə kadr hazırlığını təkmilləşdirmək, yeni mütəxəssislərin bilik səviyəsinin monitorinqini aparmaq əsas hədəflərdəndir”, – deyə bildirən alim sonda məktəbin nümayəndələrinə sertifikatların təqdim olunacağını diqqətə çatdırdı.

Ə.Əmiraslanov bildirdi ki, herontoloji tədqiqatlar Azərbaycan elminin yaxın 10-15 ili üçün prioritet istiqamətlərdəndir. Hazırda AMEA-nın bir sıra institut və təşkilatları yerli və xarici tərəfdaşlarla birgə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun dəstəyilə uzunömürlülüyün fizioloji və molekulyar-genetik mexanizmlərinin öyrənilməsi üzrə beş illik elmi-tədqiqat proqramı həyata keçiririr.

Ölkəmizdə də əhalinin qocalması probleminin vüsət aldığını deyən akademik Ə.Əmiraslanov qeyd etdi ki, demoqrafik statistikaya görə, Azərbaycanda əhali arasında yaşı 65-dən yuxarı olan insanların çəkisi günü-gündən artır.

Alim bildirdi ki, həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və aktiv uzunömürlülüyə yönəlmiş, o cümlədən müasir texnologiyalardan istifadə nəticəsində yaşla bağlı meydana gələn xəstəliklərin profilaktikası və müalicəsini nəzərdə tutan dövlət proqramlarının hazırlanması zəruridir. Akademik AMEA rəhbərliyi və ölkənin tibb ictimaiyyətinin dəstəyi ilə cari ilin əvvəlində yaradılan Azərbaycan Herontoloji Cəmiyyətinin qarşısında bu istiqamətdə mühüm vəzifələrin dayandığını dedi.

Sonra çıxış edən AMEA-nın Fiziologiya İnstitutunun direktoru, biologiya üzrə elmlər doktoru Ulduz Həşimova yeni məktəbin fəaliyyətə başlamasının əhəmiyyətindən danışdı. Bu təhsil müəssisəsini herentologiya sahəsində çalışan təşkilatların nümayəndələrini bir araya gətirmək, qarşıya qoyulmuş məqsədlərə çatmaq üçün səyləri birləşdirmək və mövcud problemləri müzakirə etmək baxımından yüksək qiymətləndirərək, məktəbin ölkə üçün faydalı nəticələr vərəcəyinə əminliyini ifadə etdi.

Daha sonra BMT Malta Beynəlxalq Qocalma İnstitutunun direktoru, professor Marvin Formoza “Sosial herontologiyada əsas anlayışlar”, Avstriyanın Sosial təminat sahəsində Avropa siyasət və tədqiqat Mərkəzinin baş məsləhətçisi Aleksandr Sidorenko “Müstəqil Dövlətlər Birliyində əsas demoqrafik meyillər”, Rusiyanın İPK FMBA-nın terapiya, geriatriya və yaşlanma əleyhinə tibb kafedrasının müdiri, “Gerontologiya” elmi-tədqiqat tibb mərkəzi olan muxtar qeyri-kommersiya təşkilatının direktorunun birinci müavini, tibb üzrə elmlər doktoru, professor Andrey İlnitskiy “Müasir dünyada qocalma: insanlar nəyi bilməlidir” mövzularında məruzələrlə çıxış etdilər, yeni məktəbə gələcək fəaliyyətində uğurlar arzuladılar.

Mənbə: www.science.az

Bakı məktəblisi Avropa çempionatının qalibi olub

189-190 nömrəli tam orta məktəbin 10-cu sinif şagirdi Fərid Ağayev Avropa çempionatında birinci yeri tutub. Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsindən (BŞTİ) AZƏRTAC-a bildiriblər ki, F.Ağayev Fransanın Paris şəhərində karatenin vado-kai növü üzrə 45-ci Avropa çempionatında təkbətək döyüşlərdə bütün rəqiblərini məğlub edib. Çempionatda 14-15 yaşlı idmançılar arasında 57 kiloqram çəki dərəcəsində mübarizə aparan Bakı məktəblisi qızıl medala layiq görülüb. Qeyd edək ki, çempionata iyirmi ölkədən idmançılar qatılıblar.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

Virtual reallıq üçün klaviatura hazırlanıb

Fərdi kompüterlər üçün qurğuların istehsalı ilə məşğul olan “Logitech” şirkəti VR-şlemdə mətni yığaraq interfeysi idarə etməyə imkan verən fiziki klaviaturanın virtual reallığa inteqrasiyası sistemini hazırlayıb.

Şirkətin təqdim etdiyi sistemin prototipində “HTC Vive” VR-şlemi, eləcə də virtual reallıqda klaviatura modelləri və istifadəçi əllərini yaradan proqram təminatından istifadə olunub.

İstifadəçi klaviaturanın virtual reallıqda göstərilməsi üçün bir neçə variant seçə bilər. Bundan başqa, proqram təminatı aktiv proqramda klaviatura kombinasiyalarında istifadə edilən klavişləri göstərməyə imkan verir.

Hazırda sistemin beta versiyasını sınaqdan keçirən şirkət noyabrın ortalarınadək proqram tərtibatçılarından prototipin tədarükü üçün sifarişlərin qəbuluna başlamağı planlaşdırır. Sifarişlərin qəbulu dayandırıldıqdan sonra 50 tərtibatçıya “Logitech G” seriyalı klaviatura, kontroller və proqram təminatından ibarət dəstlərin göndərilməsi nəzərdə tutulur.

Sistemin kommersiya versiyasının istehsal tarixi barədə məlumat verilmir. Dəstin qiyməti 150 dollardır.

Mənbə: https://azertag.az

 

E L A N

15.11.2017-ci il tarixində Ümuminstitut seminarında “Tətbiqi riyaziyyat” şöbəsinin baş elmi işçisi, f.-r.e.d., professor Faiq  Nağıyev “Qaz – maye mühitlərində səs dalğaların sönməsi, dispersiyası və zərbə dalğalarının intensivliyinin anormal artması” mövzusunda məruzə edəcəkdir.
Məruzədə mayedə qaz qabarcıqlarının olmasına görə səs dalğalarının sönməsini və dispersiyasını təsvir edən nəzəri tədqiqatların nəticələri təqdim ediləcək.
Eksperimentdə aşkar edilmiş həll edilə bilən qaz qabarcıqları – maye ikifazlı sistemdə zərbə dalğasının güclənrməsi effekti çoxfazlı mühit mexanikası metodları ilə təsdiq edilən hesablamaların nəticələri məruzə ediləcək.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.