{"id":184,"date":"2014-02-09T08:40:15","date_gmt":"2014-02-09T08:40:15","guid":{"rendered":"http:\/\/centralbaku.com\/imm\/?page_id=184"},"modified":"2024-03-04T12:56:11","modified_gmt":"2024-03-04T08:56:11","slug":"r%c9%99hb%c9%99rlik","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/r%c9%99hb%c9%99rlik\/","title":{"rendered":"R\u0259hb\u0259rlik"},"content":{"rendered":"<div>\n<div class=\"d-flex\">\n<p class=\"mr-3\"><a title=\"M\u0259rdanov Misir Cumay\u0131l o\u011flu\" href=\"\/exp\/?page_id=1233\"> <img decoding=\"async\" class=\"alignleft w-100\" src=\"..\/images\/stories\/avatars\/Misir_Merdanov.jpg\" alt=\"M\u0259rdanov Misir Cumay\u0131l o\u011flu\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"\/exp\/?page_id=1233\">M\u0259rdanov Misir Cumay\u0131l o\u011flu &#8211; Ba\u015f Direktor<\/a>,<br \/>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc,<br \/>Fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, Professor<br \/>Tel: (994 12)5393924<br \/>E-mail: <a href=\"mailto:misir.mardanov@imm.az\">misir.mardanov@imm.az<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"d-flex\">\n<p class=\"mr-3\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/administration\/p1du72715c1e0qedekrp1mhs1b524\/\" rel=\"attachment wp-att-35978\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-35978 alignleft w-100\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/p1du72715c1e0qedekrp1mhs1b524.jpg\" alt=\"\" width=\"113\" height=\"143\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u018fdal\u0259t Yavuz o\u011flu Axundov &#8211; Direktor m\u00fcavini <br \/>Elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini,<br \/>Riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, Professor<br \/>Tel: (+994 12)\u00a05397579<br \/>E-mail: <a href=\"https:\/\/e.mail.ru\/compose\/?mailto=mailto%3aadalatakhund@mail.ru\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">adalatakhund@mail.ru<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"d-flex\">\n<p class=\"mr-3\"><a title=\"Mehdi Abbas o\u011flu M\u0259mm\u0259dov\" href=\"\/exp\/?page_id=1227\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft w-100\" src=\"..\/images\/stories\/avatars\/ava_3.jpg\" alt=\"Mehdi Abbas o\u011flu M\u0259mm\u0259dov\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"\/exp\/?page_id=1227\">Mehdi Abbas o\u011flu M\u0259mm\u0259dov &#8211; Direktor m\u00fcavini<\/a><br \/>Ba\u015f menecer<br \/>Tel: (994 12) 5399274<br \/>E-mail: <a href=\"mailto:mehdi.mma820@gmail.com\">mehdi.mma820@gmail.com<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"d-flex\">\n<p class=\"mr-3\"><a title=\"Tamilla Xav\u0259r\u0259n q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova\" href=\"\/exp\/?page_id=1243\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft w-100\" src=\"..\/images\/stories\/avatars\/ava_4.jpg\" alt=\"Tamilla Xav\u0259r\u0259n q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"\/exp\/?page_id=1243\">Tamilla Xav\u0259r\u0259n q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova &#8211; Elmi katib<\/a> Fizika-riyaziyyat elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent<br \/>Tel: (994 12) 5399192<br \/>Email: <a href=\"_wp_link_placeholder\" data-wplink-edit=\"true\">tamilla.hasanova@imm.az<\/a><br \/>q.tamilla@gmail.com<\/p>\n<\/div>\n<p><b>T\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Operatorlar\u0131n spektral n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 operator c\u0259brl\u0259ri; funksional f\u0259zalar v\u0259 funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si; harmonik analizin probleml\u0259ri; diferensial t\u0259nlikl\u0259r v\u0259 riyazi fizikan\u0131n probleml\u0259ri; c\u0259br, riyazi m\u0259ntiq v\u0259 riyaziyyat tarixi; deformasiyaya u\u011frayan b\u0259rk cisim mexanikas\u0131; maye v\u0259 qaz mexanikas\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259ri v\u0259 t\u0259tbiqi probleml\u0259ri.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Son be\u015f ild\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi \u0259sas elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Funksional analiz.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">Operator-diferensial t\u0259nlikl\u0259rin h\u0259ll olunmas\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f, uy\u011fun operatorlar d\u0259st\u0259sinin m\u0259xsusi v\u0259 qo\u015fulmu\u015f elementl\u0259ri sisteminin taml\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>K\u0259silm\u0259 \u015f\u0259rtin\u0259 malik olan \u015eturm-Liuvill, \u015eredinger v\u0259 Dirak operatorlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn spektral analizin d\u00fcz v\u0259 t\u0259rs m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edilmi\u015fdir.<br \/>Y\u00fcks\u0259k t\u0259rtibli operator-diferensial t\u0259nlikl\u0259rin Qrin funksiyas\u0131 t\u0259dqiq edilmi\u015fdir.<br \/>\u00dcmumi \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 qo\u015fma s\u0259rh\u0259d \u015f\u0259rtli Dirak v\u0259 diffuziya operatorlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rs m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259dqiq edilmi\u015fdir. Y\u00fcks\u0259k t\u0259rtibli diferensial operatorlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00a0f\u0259zas\u0131nda bazislik v\u0259 birg\u0259y\u0131\u011f\u0131lma teoreml\u0259ri isbat edilmi\u015fdir. Sonsuz zolaq tipli oblastlarda Puasson t\u0259nliyi \u00fc\u00e7\u00fcn Morri tipli qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r isbat edilmi\u015fdir.<br \/>Avtoreqressiv t\u0259sad\u00fcfi prosesl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259tti v\u0259 qeyri-x\u0259tti s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq edilmi\u015fdir. Budaqlanan t\u0259sad\u00fcfi prosesl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi qeyri-x\u0259tti m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>Operatorlar c\u0259brind\u0259 topoloji radikallar t\u0259dqiq edilmi\u015f, bir \u00e7ox klassik h\u0259lq\u0259l\u0259r radikallar\u0131ndan yeni radikallar\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konvolyusiya, superpozisiya, qapanma v\u0259 requlyarizasiya metodlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiql\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>Banax f\u0259zas\u0131nda \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 qo\u015fma operatorlar\u0131n xass\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>M\u00fcxt\u0259lif sinif t\u0259sad\u00fcfi prosesl\u0259r t\u0259dqiq olunmu\u015f v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn limit teoreml\u0259ri al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><b>Riyazi analiz.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">H\u0259qiqi analizin inteqral operatorlar\u0131nin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, maksimal, k\u0259sr-maksimal operatorlar\u0131n, potensial tipli inteqral operatorlar\u0131n, sinqulyar inteqral operatorlar\u0131n, Hardi tipli inteqral operatorlar\u0131n, \u00e7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc h\u0259nd\u0259si orta operatorun v\u0259 Bessel, Laqer, Dankl, Qeqenbauer v\u0259 bu kimi diferensial operatorlar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu operatorlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif funksional f\u0259zalarda m\u0259hdudlu\u011fu ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259yi\u015f\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259li Lebeq v\u0259 Morri f\u0259zalar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif xass\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. Maksimal, potensial tipli inteqral v\u0259 sinqulyar inteqral operatorlar\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259li Lebeq v\u0259 Morri f\u0259zalar\u0131nda m\u0259hdudlu\u011fu ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lokal tipli Morri f\u0259zalar\u0131nda h\u0259qiqi analizin inteqral operatorlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn parametrl\u0259r \u00fcz\u0259rin\u0259 z\u0259ruri v\u0259 kafi \u015f\u0259rtl\u0259r tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Al\u0131nm\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r elliptik v\u0259 parabolik tip t\u0259nlikl\u0259rin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f Morri f\u0259zalar\u0131nda h\u0259ll\u0259rinin requlyarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 aprior qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259tbiq edilmi\u015fdir. M\u00fc\u0259yy\u0259n sinif adi diferensial t\u0259nlikl\u0259rin d\u0259yi\u015f\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259li Lebeq v\u0259 \u00e7\u0259kili Lebeq f\u0259zalar\u0131nda h\u0259ll olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>X\u0259tti k-m\u00fcsb\u0259t operatorlar ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 vasit\u0259sil\u0259 m\u0259hdud oblastlarda t\u0259yin olunmu\u015f analitik funksiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn statistik approksimasiya meyarlar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Funksiyalar\u0131n Bern\u015fteyn-Xlodovski polinomlar\u0131 v\u0259 Sas operatorlar\u0131 il\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 yax\u0131nla\u015fma s\u00fcr\u0259tinin t\u0259rtibi tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><b>Funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">\u00c7oxd\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyalar\u0131n ridge funksiyalar\u0131n c\u0259ml\u0259ri v\u0259\u00a0x\u0259tti\u00a0superpozisiyalar\u00a0\u015f\u0259klind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri v\u0259 kafi \u015f\u0259rtl\u0259r tap\u0131lm\u0131\u015f, ridge funksiyalar c\u0259minin verilmi\u015f k\u0259silm\u0259z funksiyaya ekstremal olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7eb\u0131\u015fev tipli teorem isbat edilmi\u015fdir. M\u00fcnt\u0259z\u0259m v\u0259 kvadratik-inteqral metrikalarda \u00e7oxd\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyan\u0131n ridge funksiyalar v\u0259 bird\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyalar\u0131n c\u0259ml\u0259ri il\u0259 yax\u0131nla\u015fma x\u0259tas\u0131n\u0131 d\u0259qiq hesablamaq v\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 yax\u0131nla\u015fma ver\u0259n funksiyan\u0131 konstruktiv qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fkar d\u00fcsturlar al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Kompakt Hausdorf f\u0259zas\u0131nda t\u0259yin olunmu\u015f h\u0259r bir k\u0259silm\u0259z funksiyan\u0131n x\u0259tti superpozisiyalarla g\u00f6st\u0259ril\u0259 bilm\u0259 \u015f\u0259rti daxilind\u0259, bu f\u0259zada verilmi\u015f b\u00fct\u00fcn dig\u0259r funksiylar\u0131n da bel\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f\u0259 malik olmas\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu isbat edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b>C\u0259br v\u0259 riyazi m\u0259ntiq.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">Yanq-Mill autodual t\u0259nlikl\u0259rinin d\u0259qiq h\u0259ll\u0259rinin al\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 effektiv qrup-n\u0259z\u0259ri metodlar\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Elmi \u0259d\u0259biyyatda Leznov-Muxtarov metodu kimi tan\u0131nan c\u0259bri qas\u0131r\u011fa metodu\u00a0 ilk d\u0259f\u0259\u00a0 s\u0259rb\u0259st yar\u0131m-sad\u0259 c\u0259brl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn autodual t\u0259nlikl\u0259rinin d\u0259qiq h\u0259ll\u0259rini alma\u011fa imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r (Muxtarov M.A.).<br \/>M\u00fcnt\u0259z\u0259m c\u0259brl\u0259rin \u00e7\u0259kili endomorfizml\u0259rinin kompaktl\u0131q meyar\u0131n\u0131n dig\u0259r alt f\u0259zalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259si al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>Li c\u0259brl\u0259rinin invariant, hiperinvariant alt f\u0259zalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259r tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>Topoloji f\u0259zalar\u0131n x\u00fcsusi sinfind\u0259 homeomorfizm yar\u0131mqruplar\u0131 terminl\u0259rind\u0259 bu f\u0259zalar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rinin ifad\u0259si al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r (Yusufov V.\u015e.).<br \/>N.Tusinin riyaziyyat elmin\u0259 g\u0259tirdiyi, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r Riyaziyyat tarixind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapmam\u0131\u015f bir s\u0131ra yenilikl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b>Deformasiya olunan b\u0259rk cismin mexanikas\u0131.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">S\u0259rb\u0259st s\u0259thli mayed\u0259 \u00f6zl\u00fc elastiki b\u0259rkidilmi\u015f silindirin h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00f6yr\u0259nilmi\u015f, akustik v\u0259 b\u0259rk elastiki m\u00fchitl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 olan, t\u0259rkibind\u0259 elastiki b\u0259rkidilmi\u015f k\u00fctl\u0259 saxlayan dair\u0259vi daxiletm\u0259nin h\u0259r\u0259k\u0259ti t\u0259dqiq olunmu\u015fdur. Maye v\u0259 elastiki m\u00fchitl\u0259 doldurulmu\u015f silindrik v\u0259 sferik \u00f6rt\u00fckl\u0259rin b\u00fct\u00f6v m\u00fchitd\u0259 s\u0259rb\u0259st r\u0259qsl\u0259ri t\u0259dqiq edilmi\u015fdir.<br \/>\u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq, m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 dinamik da\u011f\u0131lma hadis\u0259si radial \u00e7atlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 n\u00fcmun\u0259sind\u0259 h\u0259m t\u0259cr\u00fcbi, h\u0259m d\u0259 n\u0259z\u0259ri olaraq t\u0259dqiq edilmi\u015f v\u0259 d\u0259qiq analitik h\u0259ll al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\u00c7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc elastikadinamika m\u0259sl\u0259l\u0259rinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn Laplas-Furye transformat\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n funksiyalar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 analitik h\u0259ll\u0259ri al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\u00c7oxlayl\u0131 ortotrop materiallar\u0131n h\u0259m\u00e7inin konsentrik qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f silindrik cisiml\u0259rin da\u011f\u0131lma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq edilmi\u015fdir.<br \/>\u00d6zl\u00fcelastiklik n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin x\u0259ttikvazistatik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259li h\u0259ll \u00fcsulu t\u0259klif edilmi\u015fdir. Konstruksiyalar\u0131n korroziyadan da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259n \u00fcsul i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>Anizotrop qeyri-bircins konstruksiya elementl\u0259rinin elastik-plastik dayan\u0131ql\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, \u00f6zl\u00fcelastik r\u0259qsl\u0259ri v\u0259 dal\u011falar \u00f6yr\u0259nilmi\u015f, \u00e7oxsayl\u0131 lifli kompozit \u00f6rt\u00fck v\u0259 l\u00f6vh\u0259l\u0259rin y\u00fckg\u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti t\u0259dqiq edilmi\u015fdir.<br \/>Fiziki-kimy\u0259vi xass\u0259l\u0259rinin d\u0259yi\u015fk\u0259nliyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla polimer materiallardan haz\u0131rlanm\u0131\u015f layl\u0131 v\u0259 armirl\u0259\u015fmi\u015f konstruksiyalar\u0131n m\u00f6hk\u0259mlik n\u0259z\u0259riyy\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><b>Diferensial t\u0259nlikl\u0259r.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">Yar\u0131mx\u0259tti psevdohiperbolik t\u0259nlikl\u0259r sistemi v\u0259 kvazielliptik hiss\u0259li yar\u0131mx\u0259tti hiperbolik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Ko\u015fi m\u0259s\u0259l\u0259sinin qlobal h\u0259ll\u0259rinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n kafi \u015f\u0259rtl\u0259r al\u0131nm\u0131\u015f, h\u0259ll\u0259rin asimptotikas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Qlobal h\u0259ll\u0259rin yoxlu\u011fu haqda Fucita tipli kriteriyalar al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n sinif elliptik v\u0259 parabolik tip t\u0259nlikl\u0259rin h\u0259ll\u0259rinin keyfiyy\u0259t xass\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. Operator \u0259msall\u0131 iknci t\u0259rtib requlyar v\u0259 sinqulyar diferensial ifad\u0259l\u0259r v\u0259 spektral parametrd\u0259n as\u0131l\u0131 s\u0259rh\u0259d \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 do\u011frulmu\u015f operatorun spektrinin t\u0259bi\u0259ti \u00f6yr\u0259nilmi\u015f, m\u0259xsusi \u0259d\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn asimptotik d\u00fcstur al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 requlyarla\u015fm\u0131\u015f iz d\u00fcsturlar\u0131 isbat edilmi\u015fdir. S\u0259rh\u0259d \u015f\u0259rtin\u0259 spektral parametr v\u0259 qeyri m\u0259hdud ohtrator daxil olan b\u0259zi ikinci t\u0259rtib diferensial-operator t\u0259nlikl\u0259r \u00fcc\u00fcn s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259ll edil\u0259 bilm\u0259si, fredholmlu\u011fu v\u0259 spektral xass\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. \u0130stilikke\u00e7irm\u0259 t\u0259nliyi il\u0259 ifad\u0259 olunan b\u0259zi prosesl\u0259rin impulsiv idar\u0259 olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259ll edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p align=\"justify\"><b>Riyazi fizika t\u0259nlikl\u0259ri.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">Kvazielliptik t\u0259nlikl\u0259rin m\u0259nfi spektrl\u0259ri t\u0259dqiq olunmu\u015f v\u0259 onlarin say\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, divergent v\u0259 qeyri- divergent strukturlu ikinci t\u0259rtib c\u0131rla\u015fan v\u0259 c\u0131rla\u015fmayan elliptik v\u0259 parabolik t\u0259nlikl\u0259r v\u0259 ultraparabolik tip Kolmoqorov t\u0259nliyinin h\u0259llinin keyfiyy\u0259t xass\u0259l\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r al\u0131nm\u0131\u015fdir. Parabolik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rh\u0259d n\u00f6qt\u0259sinin requlyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Viner v\u0259 Petrovski tip kriteriyalar\u0131 isbat edilmi\u015f, istilikke\u00e7irm\u0259 t\u0259nliyi \u00fc\u00e7\u00fcn Viner v\u0259 Petrovski meyarlar\u0131n\u0131n ekvivalentliyi g\u00f6st\u0259rilmi\u015f v\u0259 Harnak tipli b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 h\u0259ll\u0259rin H\u00f6lder k\u0259silm\u0259zliyi n\u0259tic\u0259l\u0259ri al\u0131nm\u0131\u015f, bir sinif psevdohiperbolik v\u0259 psevdoparabolik t\u0259nlikl\u0259rin h\u0259ll\u0259rinin keyfiyy\u0259t xass\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq edilmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259 qeyri-x\u0259tti s\u0259rh\u0259d \u015f\u0259rtli parabolik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rs m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259dqiq edilmi\u015f, Ko\u015fi-Riman v\u0259 Laplas t\u0259nlikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hdud m\u00fcst\u0259vi oblastda Steklov m\u0259s\u0259l\u0259sinin fredholmlu\u011fu \u00a0ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, parabolik potensiallar m\u0259xsusi oblastlarda qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f,c\u0131rla\u015fan qeyri-x\u0259tti t\u0259nlikl\u0259rin h\u0259ll\u0259rinin m\u0259xsusi n\u00f6qt\u0259 \u0259traf\u0131nda asimptotikas\u0131 t\u0259dqiq olumu\u015fdur. \u0130kinci t\u0259rtib kvazix\u0259tti elliptik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Puankare\u00a0 b\u0259rab\u0259rsizliyi isbat edilmi\u015f, k\u0259sil\u0259n \u0259msall\u0131 Kordes tipli x\u0259tti v\u0259 kvazix\u0259tti elliptik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Dirixle v\u0259 Neyman m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259llinin varl\u0131q v\u0259 yegan\u0259lik xass\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq olunmu\u015f, c\u0131rla\u015fan t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Karleson tipli aradan qald\u0131r\u0131la bil\u0259n m\u0259xsusiyy\u0259t teoreml\u0259ri, ba\u015f hiss\u0259si c\u0131rla\u015fan p-Laplas tipli kvazix\u0259tti t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn aradan qald\u0131r\u0131la bil\u0259n m\u0259xsusiyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t teoreml\u0259ri,Puankare-Sobolev v\u0259 Hardi tipli m\u00fcnt\u0259z\u0259m v\u0259 qeyri-m\u00fcnt\u0259z\u0259m b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n eksponent Lebeq f\u0259zalar\u0131nda \u00e7\u0259kili Hardi b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259ri isbat olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><b>Qeyri-harmonik analiz.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">X\u0259tti fazaya malik eksponent, kosinus v\u0259 sinus sisteml\u0259rinin d\u0259yi\u015f\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259li Lebeq f\u0259zalar\u0131nda bazislik xass\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn kriteriyalar al\u0131nm\u0131\u015f.<br \/>N.K.Barinin Bessel v\u0259 Hilbert sisteml\u0259ri\u00a0 v\u0259 Riss bazisl\u0259ri \u00fczr\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259r f\u0259zan\u0131n Banax hal\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, bu anlay\u0131\u015flar\u0131n analoqlar\u0131 kimi\u00a0 <em>K<\/em>-Bessel, <em>K<\/em>-Hilbert\u00a0 v\u0259 <em>K<\/em>-bazis anlay\u0131\u015flar\u0131 daxil edilmi\u015fdir.<br \/>M\u0259lum \u201cKostyu\u00e7enko m\u0259s\u0259l\u0259si\u201d\u00a0 adlanan m\u0259s\u0259l\u0259\u00a0 tam h\u0259ll olunmu\u015fdur.<br \/>Klassik analitiklik v\u0259 bazislik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n\u00a0 \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259si kimi\u00a0 \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f analitiklik v\u0259 bazislilik anlay\u0131\u015flar\u0131 daxil edilmi\u015f v\u0259 \u0259sas klassik faktlar bax\u0131lan\u00a0 hala k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>H\u0259y\u0259canlanm\u0131\u015f bazisl\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 onlar konkret sisteml\u0259r\u0259 t\u0259tbiq edilmi\u015fdir.<br \/>\u0130xtiyari c\u0131rla\u015fmayan sistem\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259n bazisl\u0259rin \u0259msallar f\u0259zas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131\u00a0 t\u0259yin edilmi\u015f v\u0259\u00a0 yeni n\u0259tic\u0259l\u0259r al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>C\u0131rla\u015fm\u0131\u015f \u0259msala malik eksponent, kosinus v\u0259 sinus sisteml\u0259rinin Lebeq f\u0259zalar\u0131nda freymlilik xass\u0259l\u0259ri\u00a0 \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>\u00dcmumil\u0259\u015fmi\u015f Faber \u00e7oxh\u0259dlil\u0259rind\u0259n ibar\u0259t ikiqat sistemin bazisliyi \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>Hilbert\u00a0 v\u0259 Banax freyml\u0259rinin n\u00f6ter h\u0259y\u0259canlanmalar\u0131 \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b>Hesablama riyaziyyat\u0131 v\u0259 informatika<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">D\u0259niz v\u0259 okeanlarda k\u00fcl\u0259kl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda ax\u0131nlar\u0131n formala\u015fmas\u0131 prosesi dayaz su n\u0259z\u0259riyy\u0259si \u0259sas\u0131nda Koriolis q\u00fcvv\u0259sinin vertikal t\u0259siri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla riyazi modell\u0259\u015fdirilmi\u015f, \u0259d\u0259di h\u0259ll edilmi\u015f, al\u0131nan h\u0259llin stasionar h\u0259ll\u0259 y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 isbat edilmi\u015f, ax\u0131nlar\u0131n istiqam\u0259tinin v\u0259 s\u0259rb\u0259st s\u0259thin s\u0259viyy\u0259sinin d\u0259yi\u015fm\u0259si dinamik sxeml\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 on-line vizualla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r;<br \/>Reaktor-regenerator tipli dinamik sisteml\u0259rd\u0259 i\u015f\u00e7i rejiml\u0259rin istilik dinamikas\u0131nda s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fl\u0131 relaksasiyalar\u0131n v\u0259 dayan\u0131qs\u0131z trayektoriyalar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, stasionar v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bunlara m\u00fcvafiq faza portretl\u0259rin topoloji m\u00fcxt\u0259lifliyi g\u00f6st\u0259rilmi\u015f, \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc faza portretl\u0259rinin tam qalereyas\u0131 vizualla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r;<br \/>\u0130nsan orqanizminin biopolimel\u0259rl\u0259 v\u0259 d\u0259m qaz\u0131ndan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si prosesl\u0259rinin tibbi diaqnostikas\u0131nda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sini, m\u00fcalic\u0259 alqoritmini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n riyazi-statistik model, vizualla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 q\u0259rarq\u0259buletm\u0259 bloklu informasiya sistemi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><b>Maye v\u0259 qaz mexanikas\u0131.<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">M\u0259sam\u0259li m\u00fchitl\u0259rd\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rma prosesl\u0259rind\u0259 fraktal strukturlar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259n diaqnostik \u00fcsullar i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 onlar\u0131n t\u0259nziml\u0259m\u0259sinin n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktiki c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ll\u0259ri verilmi\u015fdir.<br \/>Reoloji m\u00fcr\u0259kk\u0259b, qeyri m\u00fcnt\u0259z\u0259m sisteml\u0259rin boru v\u0259 m\u0259sam\u0259li m\u00fchitd\u0259 hidrodinamikas\u0131, m\u00fcxt\u0259lif maye ax\u0131nlar\u0131nda elektrokinetik prosesl\u0259r t\u0259dqiq olunmu\u015f, elektro\u00f6zl\u00fcl\u00fck effektinin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015f, mayel\u0259rd\u0259 \u00f6zl\u00fc-elastiki x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, onlar\u0131n eksperimental v\u0259 MDH (maye dinamikas\u0131n\u0131n hesabat\u0131) t\u0259dqiq olunaraq, reoloji parametrl\u0259ri t\u0259nziml\u0259n\u0259n yeni sinif kompozit sisteml\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>Dispers sisteml\u0259rd\u0259 qaz qabarc\u0131qlar\u0131 il\u0259 bir yerd\u0259 deformasiya olunan mayenin dinamikas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131laraq onun h\u0259ll\u0259ri verilmi\u015fdir. Maye v\u0259 qazlarda yaranan k\u00f6\u00e7m\u0259 hallar\u0131n\u0131n qeyri stasionar prosesl\u0259r\u0259 t\u0259siri v\u0259 qazlarda izotermin x\u0259tti v\u0259 qeyri x\u0259tti hallar\u0131nda adsorbsiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin t\u0259dqiql\u0259ri verilmi\u015fdir.<br \/>Lay daxilind\u0259 kvaziperiodik k\u00f6p\u00fck yaratmaqla s\u00fcz\u00fclm\u0259d\u0259 su ax\u0131nlar\u0131n\u0131n t\u0259crid edilm\u0259si, qaz yataqlar\u0131nda gilli laylarda adsorbsiya olunmu\u015f qaz\u0131n, yataqda t\u00fck\u0259nm\u0259sini g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n ist\u0259nil\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 desorbsiyas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Deformasiya olunan borularda yerl\u0259\u015f\u0259n ikifazal\u0131 barotrop mayed\u0259 dal\u011fa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bir s\u0131ra h\u0259ll\u0259r al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259rdanov Misir Cumay\u0131l o\u011flu &#8211; Ba\u015f Direktor,AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc,Fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, ProfessorTel: (994 12)5393924E-mail: misir.mardanov@imm.az \u018fdal\u0259t Yavuz o\u011flu Axundov &#8211; Direktor m\u00fcavini Elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini,Riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, ProfessorTel: (+994 12)\u00a05397579E-mail: adalatakhund@mail.ru Mehdi Abbas o\u011flu M\u0259mm\u0259dov &#8211; Direktor m\u00fcaviniBa\u015f menecerTel: (994 12) 5399274E-mail: mehdi.mma820@gmail.com Tamilla Xav\u0259r\u0259n q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova &#8211; Elmi katib Fizika-riyaziyyat elml\u0259ri namiz\u0259di, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":211763,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/184\/revisions\/211763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}