{"id":11554,"date":"2017-04-04T14:01:41","date_gmt":"2017-04-04T10:01:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=11554"},"modified":"2017-04-04T13:55:28","modified_gmt":"2017-04-04T09:55:28","slug":"besinci-postulat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/04\/04\/besinci-postulat\/","title":{"rendered":"Be\u015finci postulat"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Be\u015finci postulat &#8211; Evklidin \u201cBa\u015flan\u011f\u0131clar\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 verilmi\u015f h\u0259nd\u0259s\u0259 aksiomlar\u0131ndan sonuncusudur. Aksiomun ifad\u0259si bel\u0259dir: \u201cF\u0259rz ed\u0259k ki, iki d\u00fcz x\u0259tt \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcz x\u0259tti el\u0259 k\u0259sir ki, bir t\u0259r\u0259fd\u0259 al\u0131nan daxili birt\u0259r\u0259fli bucaqlar\u0131n c\u0259mi iki d\u00fcz bucaqdan ki\u00e7ikdir. Onda bu iki d\u00fcz x\u0259tt h\u0259min t\u0259r\u0259fd\u0259 k\u0259si\u015fir\u201d.<br \/>\nBu aksiomun ifad\u0259si, nisb\u0259t\u0259n, m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir . Evklid h\u0259nd\u0259s\u0259sinin \u00e7ox teoreml\u0259rinin ifad\u0259si bundan sad\u0259dir. (m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259rab\u0259ryanl\u0131 \u00fc\u00e7bucaqda oturaca\u011fa biti\u015fik bucaqlar b\u0259rab\u0259rdir). Buna g\u00f6r\u0259 Evklidd\u0259n sonra aliml\u0259r 2000 ild\u0259n art\u0131q bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 be\u015finci postulat\u0131 Evklidin dig\u0259r aksiomlar\u0131na \u0259saslan\u0131b isbat etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Aliml\u0259r be\u015finci postulat\u0131n \u0259ksini q\u0259bul edib, Evklid h\u0259nd\u0259s\u0259sinin t\u0259klifl\u0259ri il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u0259klif alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nN\u0259hay\u0259t, alman alimi Hauss, rus alimi Loba\u00e7evski, macar alimi Boyayi bir- birind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq isbat etdil\u0259r ki, bu m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu aliml\u0259r be\u015finci postulat\u0131 inkar etm\u0259kl\u0259 indi Loba\u00e7evski h\u0259nd\u0259s\u0259si adland\u0131r\u0131lan yeni, ziddiyy\u0259tsiz h\u0259nd\u0259s\u0259 k\u0259\u015ff etdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Be\u015finci postulat &#8211; Evklidin \u201cBa\u015flan\u011f\u0131clar\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 verilmi\u015f h\u0259nd\u0259s\u0259 aksiomlar\u0131ndan sonuncusudur. Aksiomun ifad\u0259si bel\u0259dir: \u201cF\u0259rz ed\u0259k ki, iki d\u00fcz x\u0259tt \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcz x\u0259tti el\u0259 k\u0259sir ki, bir t\u0259r\u0259fd\u0259 al\u0131nan daxili birt\u0259r\u0259fli bucaqlar\u0131n c\u0259mi iki d\u00fcz bucaqdan ki\u00e7ikdir. Onda bu iki d\u00fcz x\u0259tt h\u0259min t\u0259r\u0259fd\u0259 k\u0259si\u015fir\u201d. Bu aksiomun ifad\u0259si, nisb\u0259t\u0259n, m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir . Evklid h\u0259nd\u0259s\u0259sinin \u00e7ox teoreml\u0259rinin ifad\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11554"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11554"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11555,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11554\/revisions\/11555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}