{"id":11642,"date":"2017-04-06T14:10:21","date_gmt":"2017-04-06T10:10:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=11642"},"modified":"2017-04-06T13:36:37","modified_gmt":"2017-04-06T09:36:37","slug":"coxlugun-gucu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/04\/06\/coxlugun-gucu\/","title":{"rendered":"\u00c7oxlu\u011fun g\u00fcc\u00fc"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7oxlu\u011fun g\u00fcc\u00fc- sonlu \u00e7oxlu\u011fun elementl\u0259rinin say\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ist\u0259nil\u0259n \u00e7oxluq \u00fc\u00e7\u00fcn (sonsuz \u00e7oxluqlar da daxil olmaqla) \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259sidir.<br \/>\nSonlu v\u0259 \u00e7oxluqlar\u0131n\u0131n elementl\u0259ri aras\u0131nda yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z onda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 birqiym\u0259tli uy\u011funluq yaratmaq olar ki, onlar\u0131n elementl\u0259ri say\u0131 eyni olsun. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 v\u0259 sonsuz \u00e7oxluqlar\u0131n\u0131n elementl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 birqiym\u0259tli uy\u011funluq yaratmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, onlar\u0131n elementl\u0259rinin \u201csay\u0131n\u0131\u201d eyni hesab edirl\u0259r (burada \u201csay\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ancaq sonlu \u00e7oxluqlar haqq\u0131nda i\u015fl\u0259tm\u0259k olar). Buna g\u00f6r\u0259 deyirl\u0259r ki, h\u0259min \u00e7oxluqlar eynig\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, sonsuz \u00e7oxluqlar\u0131 g\u00fcc anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edirl\u0259r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, c\u00fct \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu, sad\u0259 \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu, 5-\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u0259n \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu, tam \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu, rasional \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu v\u0259 s. \u00e7oxluqlar natural \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 eynig\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyimiz \u00e7oxluqlar\u0131n ham\u0131s\u0131 haqq\u0131nda deyirl\u0259r ki, onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc hesabidir. [0;1] par\u00e7as\u0131ndak\u0131 h\u0259qiqi \u0259d\u0259dl\u0259r \u00e7oxlu\u011funun g\u00fcc\u00fc hesabid\u0259n art\u0131qd\u0131r. Bu \u00e7oxluq haqq\u0131nda deyirl\u0259r ki, o, kontinuum g\u00fcc\u0259 malikdir (bax: kardinal \u0259d\u0259dl\u0259r).<br \/>\nSonsuz \u00e7oxluqlarda hesabi v\u0259 hesabi olmayan \u00e7oxluqlar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcxt\u0259lifliyi ilk d\u0259f\u0259 (1840-c\u0131 ill\u0259rd\u0259) Bolsano sonra Kantor hiss etmi\u015fdir. G\u00fcc anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 Kantor 1872-ci ild\u0259 daxil etmi\u015fdir. \u201cG\u00fcc\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 o Steynerden g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\n1874-c\u00fc ild\u0259 Kantor bel\u0259 bir sual ortaya qoymu\u015fdur. \u201cPar\u00e7an\u0131n n\u00f6qt\u0259l\u0259ri il\u0259 kvadrat\u0131n n\u00f6qt\u0259l\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 birqiym\u0259tli uy\u011funluq yaratmaq olarm\u0131?\u201d<br \/>\nKantor bu sualla Qettinqend\u0259 Haussun 100-illik yubileyin\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015fm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131n h\u0259r birin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir. Lakin he\u00e7 k\u0259s ona m\u00fcsb\u0259t cavab ver\u0259 bilm\u0259mi\u015fdir. Kantor, \u0259lind\u0259 isbat ola-ola buna inanm\u0131rd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, Kantor \u201cg\u00fcc\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7oxlu\u011fun el\u0259 xass\u0259si kimi t\u0259yin etdi ki, \u00e7oxlu\u011fu m\u00fcc\u0259rr\u0259dl\u0259\u015fdir\u0259nd\u0259 d\u0259 h\u0259min xass\u0259 saxlan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7oxlu\u011fun g\u00fcc\u00fc- sonlu \u00e7oxlu\u011fun elementl\u0259rinin say\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ist\u0259nil\u0259n \u00e7oxluq \u00fc\u00e7\u00fcn (sonsuz \u00e7oxluqlar da daxil olmaqla) \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259sidir. Sonlu v\u0259 \u00e7oxluqlar\u0131n\u0131n elementl\u0259ri aras\u0131nda yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z onda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 birqiym\u0259tli uy\u011funluq yaratmaq olar ki, onlar\u0131n elementl\u0259ri say\u0131 eyni olsun. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 v\u0259 sonsuz \u00e7oxluqlar\u0131n\u0131n elementl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 birqiym\u0259tli uy\u011funluq yaratmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, onlar\u0131n elementl\u0259rinin \u201csay\u0131n\u0131\u201d eyni hesab edirl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11642"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11642"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11644,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11642\/revisions\/11644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}