{"id":12262,"date":"2017-04-25T10:51:47","date_gmt":"2017-04-25T06:51:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=12262"},"modified":"2017-04-25T10:53:18","modified_gmt":"2017-04-25T06:53:18","slug":"12262","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/04\/25\/12262\/","title":{"rendered":"Ferma Pyer\u00a0Frans\u0131z riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ferma Pyer (1601-1665) Frans\u0131z riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131, Tuluz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 parlamentd\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i i\u015fl\u0259mi\u015fdir. He\u00e7 bir kitab yazmam\u0131\u015fd\u0131r (o vaxtlar elmi jurnallar da yox idi). Ondan yaln\u0131z dostlar\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktublar qalm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin bu m\u0259ktublarda riyaziyyata aid faktlar Ferman\u0131 Fransan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirir. P.Ferma v\u0259 B. Paskal\u0131n bir-birin\u0259, yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublardak\u0131 faktlar Ehtimal n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin inki\u015faf tarixinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r.<br \/>\nFerman\u0131n \u0259yriy\u0259 toxunan d\u00fcz x\u0259ttin qurulmas\u0131na, \u0259yrix\u0259tli trapesiyan\u0131n sah\u0259sinin tap\u0131lmas\u0131na, \u0259yrinin uzunlu\u011funun hesablanmas\u0131na t\u0259tbiq etdiyi, \u00fcsullar diferenesial v\u0259 inteqral hesab\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131. Bunlara baxmayaraq, Ferman\u0131 m\u0259h\u015furla\u015fd\u0131ran onun \u0259d\u0259dl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 aid i\u015fl\u0259ri olmu\u015fdur. Ferman\u0131 h\u0259lli olmayan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r daha \u00e7ox maraqland\u0131r\u0131rd\u0131. Onun \u0259n m\u0259h\u015fur \u201cm\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fck\u201d haqq\u0131nda t\u0259klifi Ferman\u0131n b\u00f6y\u00fck teoremidir .<br \/>\nFerman\u0131n i\u015fl\u0259ri il\u0259 yeni elm sah\u0259sinin &#8211; \u0259d\u0259dl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ferma Pyer (1601-1665) Frans\u0131z riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131, Tuluz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 parlamentd\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i i\u015fl\u0259mi\u015fdir. He\u00e7 bir kitab yazmam\u0131\u015fd\u0131r (o vaxtlar elmi jurnallar da yox idi). Ondan yaln\u0131z dostlar\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktublar qalm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin bu m\u0259ktublarda riyaziyyata aid faktlar Ferman\u0131 Fransan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirir. P.Ferma v\u0259 B. Paskal\u0131n bir-birin\u0259, yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublardak\u0131 faktlar Ehtimal n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin inki\u015faf tarixinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r. Ferman\u0131n \u0259yriy\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12262"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12262"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12265,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12262\/revisions\/12265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}