{"id":13356,"date":"2017-06-08T10:00:49","date_gmt":"2017-06-08T06:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=13356"},"modified":"2017-06-07T15:58:05","modified_gmt":"2017-06-07T11:58:05","slug":"sferik-h%c9%99nd%c9%99s%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/06\/08\/sferik-h%c9%99nd%c9%99s%c9%99\/","title":{"rendered":"Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259 &#8211; h\u0259nd\u0259s\u0259nin sfera \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n fiqurlar\u0131n xass\u0259l\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sidir. Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 planimetriyaya, y\u0259ni h\u0259nd\u0259s\u0259nin m\u00fcst\u0259vi \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n fiqurlar\u0131n xass\u0259l\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Sferan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u00e7evr\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259vi \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fcz x\u0259tl\u0259rin oynad\u0131\u011f\u0131 rolu oynay\u0131r.<br \/>\nSferan\u0131n eyni diametrinin uclar\u0131 olmayan ixtiyari iki n\u00f6qt\u0259sind\u0259n bir b\u00f6y\u00fck \u00e7evr\u0259 ke\u00e7ir. Bu fakt planimetriyada iki m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6qt\u0259d\u0259n yaln\u0131z bir d\u00fcz x\u0259tt ke\u00e7ir aksiomuna b\u0259nz\u0259yir. Buna baxmayaraq, sferik h\u0259nd\u0259s\u0259 paralel d\u00fcz x\u0259tl\u0259r yoxdur. Evklid m\u00fcst\u0259visind\u0259 v\u0259 Loba\u00e7evski h\u0259nd\u0259s\u0259sind\u0259 paralel d\u00fcz x\u0259tl\u0259r var.<br \/>\nSferik h\u0259nd\u0259s\u0259 \u0259sas fiqurlar\u0131 sferik \u00fc\u00e7bucaq, sferik ikibucaql\u0131, sferik \u00e7oxbucaql\u0131d\u0131r (Sferik \u00e7oxbucaql\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fl\u0259ri b\u00f6y\u00fck \u00e7evr\u0259nin, uzunluqlar\u0131 yar\u0131m\u00e7evr\u0259nin uzunlu\u011fundan ki\u00e7ik olan q\u00f6vsl\u0259ridir).<br \/>\nSferik h\u0259nd\u0259s\u0259 geodeziyada, astronomiyada, co\u011frafiyada, d\u0259niz\u00e7ilikd\u0259 v\u0259 s. t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259 &#8211; h\u0259nd\u0259s\u0259nin sfera \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n fiqurlar\u0131n xass\u0259l\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sidir. Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 planimetriyaya, y\u0259ni h\u0259nd\u0259s\u0259nin m\u00fcst\u0259vi \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n fiqurlar\u0131n xass\u0259l\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Sferan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u00e7evr\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259vi \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fcz x\u0259tl\u0259rin oynad\u0131\u011f\u0131 rolu oynay\u0131r. Sferan\u0131n eyni diametrinin uclar\u0131 olmayan ixtiyari iki n\u00f6qt\u0259sind\u0259n bir b\u00f6y\u00fck \u00e7evr\u0259 ke\u00e7ir. Bu fakt planimetriyada iki m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6qt\u0259d\u0259n yaln\u0131z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13356"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13363,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13356\/revisions\/13363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}