{"id":13908,"date":"2017-07-11T09:38:05","date_gmt":"2017-07-11T05:38:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=13908"},"modified":"2017-07-10T14:42:46","modified_gmt":"2017-07-10T10:42:46","slug":"samoslu-pifaqor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/07\/11\/samoslu-pifaqor\/","title":{"rendered":"Samoslu Pifaqor"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-13909\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/250px-Kapitolinischer_Pythagoras_adjusted-225x300.jpg\" alt=\"AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutu\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/250px-Kapitolinischer_Pythagoras_adjusted-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/250px-Kapitolinischer_Pythagoras_adjusted.jpg 250w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/>Samoslu Pifaqor \u2013 (t\u0259qrib\u0259n b.e.\u0259. 580-t\u0259qrib\u0259n 500) q\u0259dim yunan m\u00fct\u0259f\u0259kkiri, riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131, dini v\u0259 siyasi xadimdir. Pifaqor haqq\u0131nda m\u0259lumat \u00e7ox azd\u0131r. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 Pifaqor Hindistan\u0131, Misri, Babilistan\u0131 g\u0259zmi\u015f v\u0259 \u015f\u0259rqin m\u00fcdrik fikir m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015f, v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131b g\u0259nc aristokratiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t m\u0259kt\u0259b (Pifaqor m\u0259kt\u0259bini) yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259kt\u0259bd\u0259 riyaziyyat, f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri t\u0259dqiq olunurdu.<br \/>\nBu m\u0259kt\u0259bd\u0259 hesab v\u0259 h\u0259nd\u0259s\u0259y\u0259 dair edilmi\u015f m\u00fch\u00fcm k\u0259\u015ffl\u0259r q\u0259dim elmin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan verdi.<br \/>\nPifaqor \u201cMisir \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131\u201d (t\u0259r\u0259fl\u0259ri 3\u00b2, 4\u00b2 v\u0259 5\u00b2 olan \u00fc\u00e7bucaq: ) il\u0259 maraqlanm\u0131\u015fd\u0131r. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 Pifaqor bunu \u00fcmumil\u0259\u015fdirdikd\u0259n sonra (bax:Pifaqor teoremi) sevincd\u0259n y\u00fcz \u00f6k\u00fcz k\u0259sdirib \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisini qonaq etmi\u015fdir. (Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131 N. Tusi bu teoremin 48 c\u00fcr isbat\u0131n\u0131 vermi\u015fdir.<br \/>\nPifaqor h\u0259nd\u0259s\u0259y\u0259 isbatlar daxil etmi\u015fdir. Sad\u0259, m\u00fcr\u0259kk\u0259b, m\u00fck\u0259mm\u0259l \u0259d\u0259dl\u0259r, \u0259d\u0259di orta, h\u0259nd\u0259si orta, harmonik orta anlay\u0131\u015flar\u0131 Pifaqor ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nQeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Pifaqor Yeri k\u00fcr\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015fin \u0259traf\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 hesab edirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259:\u00a0M.M\u0259rdanov, S.Mirz\u0259yev, \u015e. Sad\u0131qov M\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti. Bak\u0131 2016, \u201cRadius n\u0259\u015friyyat\u0131\u201d, 296 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samoslu Pifaqor \u2013 (t\u0259qrib\u0259n b.e.\u0259. 580-t\u0259qrib\u0259n 500) q\u0259dim yunan m\u00fct\u0259f\u0259kkiri, riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131, dini v\u0259 siyasi xadimdir. Pifaqor haqq\u0131nda m\u0259lumat \u00e7ox azd\u0131r. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 Pifaqor Hindistan\u0131, Misri, Babilistan\u0131 g\u0259zmi\u015f v\u0259 \u015f\u0259rqin m\u00fcdrik fikir m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015f, v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131b g\u0259nc aristokratiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t m\u0259kt\u0259b (Pifaqor m\u0259kt\u0259bini) yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259kt\u0259bd\u0259 riyaziyyat, f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri t\u0259dqiq olunurdu. Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13908"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13908"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13911,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13908\/revisions\/13911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}