{"id":14172,"date":"2017-09-06T13:00:51","date_gmt":"2017-09-06T09:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=14172"},"modified":"2017-09-06T13:03:08","modified_gmt":"2017-09-06T09:03:08","slug":"diofant-t%c9%99nlikl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/09\/06\/diofant-t%c9%99nlikl%c9%99ri\/","title":{"rendered":"Diofant t\u0259nlikl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Diofant t\u0259nlikl\u0259ri &#8211; iki v\u0259 daha art\u0131q m\u0259chulu olan tam \u0259msall\u0131 c\u0259bri t\u0259nlik v\u0259 ya onlar\u0131n sistemi. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri tam v\u0259 ya rasional h\u0259ll\u0259ri axtar\u0131l\u0131r. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri sistemind\u0259 t\u0259nlikl\u0259rin say\u0131 m\u0259chullar\u0131n say\u0131ndan az olur. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri h\u0259ll\u0259ri say\u0131, bir qayda olaraq \u00e7ox olur. Buna g\u00f6r\u0259 onlar\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259nlikl\u0259r adland\u0131r\u0131rlar.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n t\u0259nlikl\u0259ri 3x+5y=7, x\u00b2 +y\u00b2 =z\u00b2, 3x\u00b3+4y\u00b3=5z\u00b3 Diofant t\u0259nlikl\u0259ridir. Bu t\u0259nlikl\u0259ri III \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f q\u0259dim yunan riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131 Diofant\u0131n ad\u0131 il\u0259 adland\u0131rm\u0131\u015flar. Diofant\u0131n \u201cHesab\u201d kitab\u0131nda bu c\u00fcr qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259nlikl\u0259r\u0259 g\u0259tiril\u0259n \u00e7oxlu sayda maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r verilmi\u015fdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rin riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nT\u0259nlikl\u0259ri tam \u0259d\u0259dl\u0259rd\u0259 h\u0259ll etm\u0259k riyaziyyat\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. G\u00f6rk\u0259mli riyaziyyat\u00e7\u0131lardan he\u00e7 biri Diofant t\u0259nlikl\u0259ri n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin yan\u0131ndan etinas\u0131z ke\u00e7m\u0259mi\u015fdir. Ferma, Eyler, Lagranj, Dirixle, Hauss, \u00c7ebi\u015fev, Riman bu \u00e7ox maraql\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259d\u0259 silinm\u0259z iz buraxm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diofant t\u0259nlikl\u0259ri &#8211; iki v\u0259 daha art\u0131q m\u0259chulu olan tam \u0259msall\u0131 c\u0259bri t\u0259nlik v\u0259 ya onlar\u0131n sistemi. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri tam v\u0259 ya rasional h\u0259ll\u0259ri axtar\u0131l\u0131r. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri sistemind\u0259 t\u0259nlikl\u0259rin say\u0131 m\u0259chullar\u0131n say\u0131ndan az olur. Diofant t\u0259nlikl\u0259ri h\u0259ll\u0259ri say\u0131, bir qayda olaraq \u00e7ox olur. Buna g\u00f6r\u0259 onlar\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259nlikl\u0259r adland\u0131r\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n t\u0259nlikl\u0259ri 3x+5y=7, x\u00b2 +y\u00b2 =z\u00b2, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14172"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14172"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14231,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14172\/revisions\/14231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}