{"id":15949,"date":"2017-12-08T14:10:12","date_gmt":"2017-12-08T10:10:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=15949"},"modified":"2017-12-08T14:12:22","modified_gmt":"2017-12-08T10:12:22","slug":"akademik-akif-haciyev-s%c9%99r%c9%99fli-alim-omru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2017\/12\/08\/akademik-akif-haciyev-s%c9%99r%c9%99fli-alim-omru\/","title":{"rendered":"Akademik Akif Hac\u0131yev &#8211; \u015e\u018fR\u018fFL\u0130 AL\u0130M \u00d6MR\u00dc"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-14366\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Akif-Haciyev.imm_-211x300.jpg\" alt=\"AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutu\" width=\"211\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Akif-Haciyev.imm_-211x300.jpg 211w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Akif-Haciyev.imm_.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6m\u00fcr v\u0259fa ets\u0259ydi, bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli riyaziyyat\u00e7\u0131 alim, \u0259m\u0259kdar elm xadimi, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, akademik, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti, Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi Akif Hac\u0131yevin 80 ya\u015f\u0131 tamam olacaqd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin parlaq n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Akif Hac\u0131yevin 80 illik yubileyini elm ictimaiyy\u0259timiz, onun h\u0259mkarlar\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri onsuz ke\u00e7irm\u0259li oldular.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif C\u0259f\u0259r o\u011flu Hac\u0131yev 1937-ci il dekabr\u0131n 8-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim, t\u0259nqid\u00e7i, professor, ictimai-siyasi xadim C\u0259f\u0259r X\u0259ndan\u0131n ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Bu ail\u0259d\u0259ki z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r, elmi, ziyal\u0131 m\u00fchiti Akif Hac\u0131yevin g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat yolunu bir n\u00f6v \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, 1955-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki 3 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015f v\u0259 h\u0259min il Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1960-c\u0131 ild\u0259 universiteti bitirdikd\u0259n sonra t\u0259yinatla Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutuna g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f v\u0259 institutun \u201cFunksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Burada o, g\u00f6rk\u0259mli alim akademik \u0130brahim \u0130brahimovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 ilk elmi ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flay\u0131r. G\u0259nc t\u0259tqiqat\u00e7\u0131 1961-1967-ci ill\u0259rd\u0259 AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun elmi katibi v\u0259z\u0259f\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1964-c\u00fc ild\u0259 Akif Hac\u0131yev Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 &#8220;B\u0259zi operatorlar ail\u0259l\u0259rinin yax\u0131nla\u015fma x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri&#8221; m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 dissertasiya i\u015fini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131r. Sovetl\u0259r birliyind\u0259 Funksiyalar\u0131n konstruktiv n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banil\u0259rind\u0259n biri hesab olunan akademik Sergey Natanovi\u00e7 Bern\u015fteynin t\u0259l\u0259b\u0259si, dissertasiya \u00fczr\u0259 opponent, m\u0259\u015fhur riyaziyyat\u00e7\u0131 Rimarenko dissertasiyada al\u0131nan n\u0259tic\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k qeyd edirdi ki, i\u015fd\u0259 t\u0259tbiq olunan v\u0259 x\u0259tti operatorlar vasit\u0259sil\u0259 qurulan \u00fcmumi yax\u0131nla\u015fma \u00fcsulu m\u0259\u015fhur Bern\u015fteyn-Roqozinski metodunun u\u011furlu davam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yev1961-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259 akademik Nikolay Musxeli\u015fvilinin 70 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f beyn\u0259lxalq konfransda, h\u0259min il Leninqradda funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si \u00fczr\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcmumittifaq,1965-ci ild\u0259 \u201cFunksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d \u00fczr\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fcmumittifaq konfrans\u0131nda, 1972-ci ild\u0259 Pol\u015fada \u201cYax\u0131nla\u015fmalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d \u00fczr\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 1975-ci ild\u0259 Kaluqada h\u0259min m\u00f6zuda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 1976-c\u0131 ild\u0259 Budape\u015ftd\u0259 \u201cRiyazi analiz v\u0259 yax\u0131nla\u015fma n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d \u00fczr\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 1980-ci ild\u0259 Ufada \u201cKompleks oblastda yax\u0131nla\u015fma\u201d \u00fczr\u0259 \u00fcmumittifaq konfrans\u0131nda, 1990-c\u0131 ild\u0259 Saratovda \u201cFunksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d \u00fczr\u0259 ke\u00e7iril\u0259n IV q\u0131\u015f m\u0259kt\u0259bind\u0259, h\u0259min ild\u0259 \u0130spaniyan\u0131n Avtonoma universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 1991-ci ild\u0259 M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, h\u0259min il \u0130talyan\u0131n Bari universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, h\u0259min il \u0130stambulda T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan riyaziyyar\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n konfrans\u0131nda, 1992-ci ild\u0259 Bak\u0131da T\u00fcrliy\u0259-Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n konfrans\u0131nda, 1993-c\u00fc ild\u0259 Kiprd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 1997-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Bal\u0131k\u0259sir universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n konfransda, 2003-c\u00fc ild\u0259 Moskvada ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 2006-c\u0131 ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Q\u0259bz\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki universitetd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda, 2007-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Sakariya universitetind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131 simpoziumunda plenar m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259bini layiqinc\u0259 t\u0259msil etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif Hac\u0131yev iyirminci \u0259srin yetmi\u015finci ill\u0259rind\u0259 yax\u0131nla\u015fmalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259ki t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259r\u0259k, sonlu par\u00e7ada k\u0259silm\u0259z funksiyalara yax\u0131nla\u015fan x\u0259tti m\u00fcsb\u0259t operatorlar ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r qazanm\u0131\u015f, qeyri-m\u0259hdud \u00e7oxluqlarda t\u0259yin olunmu\u015f k\u0259silm\u0259z funksiyalar sinfind\u0259 Korovkin tipli teoreml\u0259r isbat etmi\u015f, vahid dair\u0259d\u0259 analitik olan funksiyalar f\u0259zas\u0131nda t\u0259yin olunmu\u015f x\u0259tti operatorlar\u0131n t\u0259dqiqi v\u0259 h\u0259min operatorlar\u0131n approksimativ xass\u0259l\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Bu ill\u0259rd\u0259 Akif Hac\u0131yevin t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Moskvada n\u0259\u015fr olunan &#8220;\u0414\u0410\u041d \u0421\u0421\u0421\u0420&#8221;, &#8220;\u041c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0437\u0430\u043c\u0435\u0442\u043a\u0438&#8221; v\u0259 s. kimi n\u00fcfuzlu elmi jurnalllarda d\u0259rc olunmu\u015fdur. Onun konstruktiv funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 ikiparametrli sinqulyar inteqrallara dair elmi n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u00fcnya miqyas\u0131nda bir \u00e7ox t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, m\u0259\u015fhur Pol\u015fa riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131 Taberskinin v\u0259 onun t\u0259l\u0259b\u0259si Ridzevskin\u0131n bu sah\u0259d\u0259 yeni m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r almas\u0131na t\u0259kan vermi\u015fdir.<br \/>\nAkif Hac\u0131yev \u00e7oxd\u0259yi\u015f\u0259nli tam funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 o \u0259ld\u0259 etdiyi bir s\u0131ra n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, c\u00fct t\u0259rtibd\u0259n bircins diferensial polinomlar \u00fc\u00e7\u00fcn tam funksiyalar\u0131n indikatrisas\u0131 terminl\u0259rind\u0259 Bern\u015fteyn tipli b\u0259rab\u0259rsizlik isbat etmi\u015fdir. Onun bu sah\u0259d\u0259ki t\u0259dqiqatlar\u0131 sonralar t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam v\u0259 inki\u015faf etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alimin m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu m\u00fch\u00fcm elmi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u00e7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc sinqulyar inteqral operatorlar n\u0259z\u0259riyy\u0259sidir. O, \u00e7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc sinqulyar inteqral\u0131n simvolu v\u0259 xarakteristikas\u0131n\u0131n sfera \u00fczr\u0259 \u0259laq\u0259li diferensial xass\u0259l\u0259rini \u00f6yr\u0259nmi\u015f v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck mara\u011fa s\u0259b\u0259b olan ciddi v\u0259 d\u0259y\u0259rli elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yev sfera \u00fcz\u0259rind\u0259 Nikolski-Besov tipli \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f f\u0259zalar qurmu\u015f, bu f\u0259zalar \u00fc\u00e7\u00fcn daxilolma teoreml\u0259ri isbat etmi\u015f, \u00e7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc sinqulyar inteqral operatorlar\u0131n simvollar\u0131n\u0131n hamarl\u0131q xass\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259 yaratm\u0131\u015f v\u0259 onun Furye multiplikatorlar\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259sind\u0259 t\u0259tbiql\u0259rini vermi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, 1982-ci ild\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k reytinqli elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259n biri hesab olunan SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Steklov ad\u0131na Riyaziyyat \u0130nstitutunda &#8220;\u00c7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc b\u00fcr\u00fcnm\u0259 tipli operatorlar n\u0259z\u0259riyy\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqatlar&#8221; m\u00f6vzusunda dissertasiya i\u015fini b\u00f6y\u00fck m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Dissertasiya \u00fczr\u0259 opponentl\u0259r SSR\u0130 EA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc L.D. Kudryavtsev, \u00d6zb\u0259kistan EA-n\u0131n akademiki \u015e.A. Alimov v\u0259 professor S.Q. Samko, apar\u0131c\u0131 t\u0259\u015fkilat is\u0259 M.V. Lomonosov ad\u0131na Moskva D\u00f6vl\u0259t Universiteti olmu\u015fdur. Opponentl\u0259rin v\u0259 apar\u0131c\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259yl\u0259rind\u0259 dissertasiyada al\u0131nm\u0131\u015f elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015f, i\u015fd\u0259 sinqulyar inteqral operatorlar\u0131n simvollar\u0131n\u0131n hamarl\u0131q n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin quruldu\u011fu v\u0259 sinqulyar inteqrallar n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin yeni qiym\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirildiyi qeyd edilmi\u015fdir. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, Akif Hac\u0131yevin sinqulyar inteqral operatorlar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6rk\u0259mli riyaziyyat\u00e7\u0131lar S.Q. Mixlin v\u0259 S. Pr\u00f6ssdorfun 1986-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7ap etdirdikl\u0259ri &#8220;Sinqulyar inteqral operatorlar&#8221; monaqrafiyas\u0131na daxil edilmi\u015fdir.<br \/>\nAlim 1982-1989-cu ill\u0259rd\u0259 Furye multiplikatorlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 geni\u015f t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 o, ossilyasiya ed\u0259n multiplikatorlara aid bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r alm\u0131\u015f v\u0259 bel\u0259 mutiplikatorlar\u0131n Bessel potensiallar\u0131 f\u0259zalar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 Hardi f\u0259zalar\u0131n\u0131n multiplikatorlar\u0131 olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259qiq \u015f\u0259rtl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir.<br \/>\n90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Akif Hac\u0131yev potensial tipli inteqrallar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif xass\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dqiqatlar apararaq, bir s\u0131ra \u00fcmumi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 Riss potensiallar\u0131n\u0131n kombinasiyalar\u0131n\u0131n k\u0259silm\u0259zlik xass\u0259l\u0259rin\u0259 aid teoreml\u0259r isbat etmi\u015fdir. Onun bu istiqam\u0259td\u0259ki elmi n\u0259tic\u0259l\u0259ri bir \u00e7ox n\u00fcfuzlu elmi jurnallarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Pol\u015fada \u00e7ap olunan &#8220;Fuctiones et Approximatio&#8221;, el\u0259c\u0259 d\u0259 &#8220;\u0130ndian Journal of Pure and Applied Mathematics&#8221; jurnallar\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yevin AB\u015e-da \u00e7ap olunan &#8220;Rocky Mountain Journal of Mathematics&#8221; jurnal\u0131nda 2002-ci ild\u0259 d\u0259rc etdirdiyi x\u0259tti m\u00fcsb\u0259t operatorlar ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n statistik y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin r\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu sah\u0259d\u0259 birinci olan elmi m\u0259qal\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 bir s\u0131ra t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, son ill\u0259rd\u0259 n\u00fcfuzlu elmi jurnallarda d\u0259rc olunan bir \u00e7ox m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 \u00e7ox sayl\u0131 istinadlar vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2002-2012-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alim f\u0259al elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 davam etdirmi\u015f v\u0259 yeni-yeni d\u0259y\u0259rli n\u0259tic\u0259l\u0259r alm\u0131\u015fd\u0131r. Onun m\u00fcxt\u0259lif funksional f\u0259zalarda sinqulyar inteqral operatorlar\u0131n v\u0259 potensiallar\u0131n xass\u0259l\u0259rinin ara\u015fd\u0131rilmas\u0131 sah\u0259sind\u0259ki elmi n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox n\u00fcfuzlu elmi jurnallar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;Journal of Mathematical \u0130nequalities&#8221;, &#8220;Journal of Function Spaces and Applications&#8221;, &#8220;Journal of Approximation Theory&#8221;, &#8220;Central European Journal of Mathematics&#8221;, &#8220;Applied Mathematics and Computation&#8221; v\u0259 s. kimi elmi jurnallarda d\u0259rc olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1978-ci ild\u0259 Akif Hac\u0131yev Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunda yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f &#8220;H\u0259qiqi d\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221; \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdir. 1985-ci ild\u0259 ona SSR\u0130 Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 riyazi analiz ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 professor elmi ad\u0131 verilir v\u0259 o, 1985-1989-cu ill\u0259rd\u0259 Tibilisi D\u00f6vl\u0259t Universitetinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n elml\u0259r doktoru dissertasiyalar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 regional M\u00fcdafi\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yev 1989-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, 1992-1999-cu ill\u0259rd\u0259 elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 davam etdirir, Ankara Universitetinin professoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 1995-ci ild\u0259 h\u0259myerlimizin t\u00fcrkiy\u0259li g\u00f6rk\u0259mli alim H.Hac\u0131saliho\u011flu il\u0259 birlikd\u0259 &#8220;X\u0259tti m\u00fcsb\u0259t operatorlar ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 \u00e7ap olunur. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, Ankara Universitetinin Riyaziyyat b\u00f6lm\u0259sind\u0259 &#8220;X\u0259tti m\u00fcsb\u0259t operatorlar v\u0259 yax\u0131nla\u015fmalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221;, &#8220;Harmonik funksiyalar&#8221;, &#8220;Delta n\u00fcv\u0259li inteqral operatorlar&#8221;, &#8220;Furye \u00e7evirm\u0259l\u0259ri&#8221; v\u0259 s. kimi kurslar \u00fczr\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyur, \u00e7oxlu sayda magistr v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorlar\u0131 haz\u0131rlay\u0131r. Onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin bir \u00e7oxu haz\u0131rda T\u00fcrkiy\u0259 universitetl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u00fcfuz sahibidirl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1999-cu ild\u0259 Akif Hac\u0131yev V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun &#8220;Riyazi analiz&#8221; \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. H\u0259min il o, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan Milli Aviasiya Akademiyas\u0131nda da &#8220;Riyaziyyat v\u0259 mexanika&#8221; kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 se\u00e7ilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yev 2001-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir, Akademiyan\u0131n Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi, 2004-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, 2002-2005-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u00fczr\u0259 Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n, 2005-ci ild\u0259n is\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n M\u00fcdafi\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri olmu\u015fdur. O, &#8220;AMEA-n\u0131n M\u0259ruz\u0259l\u0259ri&#8221;, &#8220;AMEA-n\u0131n X\u0259b\u0259rl\u0259ri&#8221;, &#8220;ADPU-nun X\u0259b\u0259rl\u0259ri&#8221; jurnallar\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tl\u0259rinin \u00fczv\u00fc, &#8220;AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u018fs\u0259rl\u0259ri&#8221; jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130stedadl\u0131 alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Akif Hac\u0131yev 2010-cu ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan Riyaziyyat C\u0259miyy\u0259tinin prezidenti olmu\u015f v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 respublikada riyaziyyat v\u0259 mexanika elml\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 riyaziyyat\u00e7\u0131 aliml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Riyaziyyat C\u0259miyy\u0259tinin x\u0259tti il\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n v\u0259 ba\u015f redaktoru oldu\u011fu &#8220;Azerbaijan Journal of Mathematics&#8221; jurnal\u0131nda bu g\u00fcn d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259r \u00f6z m\u0259qal\u0259l\u0259rini d\u0259rc etdirirl\u0259r. H\u0259min jurnal 2015-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259 Thomson Reuters agentliyinin ilkin bazas\u0131na daxil edilmi\u015fdir.<br \/>\nUzun ill\u0259r AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunda akademik Akif Hac\u0131yevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u201cHarmonik analizin m\u00fcasir probleml\u0259ri\u201d adl\u0131 elmi seminar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 h\u0259min seminarda respublikan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131n ald\u0131qlar\u0131 elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdur. \u018fn\u0259n\u0259y\u0259 sadiq qalaraq bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min seminar \u00f6z i\u015fini davam etdirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif Hac\u0131yevin \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259z\u0259ri v\u0259 t\u0259tbiqi \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r, onun pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti, elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri, riyaziyyat elminin inki\u015faf etdirilm\u0259si, Az\u0259rbaycan riyaziyyat elminin d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li, g\u0259rgin v\u0259 m\u0259hsuldar \u0259m\u0259yi d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. O, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259 &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015f, 2005-ci ild\u0259 is\u0259 &#8220;\u018fm\u0259kdar elm xadimi&#8221; f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elmi erudiyas\u0131, iti t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, istedad\u0131, intellekti il\u0259 se\u00e7il\u0259n, Az\u0259rbaycanda riyaziyyat elminin v\u0259 t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131nda, onun z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259, t\u0259dqiqi, t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259drisind\u0259 yorulmadan v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla \u00e7al\u0131\u015fan, q\u0259lbind\u0259 v\u0259t\u0259n sevgisi, \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259 xeyirxahl\u0131q, t\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131q, fikirl\u0259rind\u0259 ayd\u0131nl\u0131q, s\u00f6zl\u0259rind\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t, h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 alic\u0259nabl\u0131q m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si olan Akif m\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fcn\u00fcn fitri istedad\u0131, g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti v\u0259 \u0259m\u0259ksev\u0259rliyi, i\u015fin\u0259 v\u0259 pe\u015f\u0259sin\u0259 vur\u011funlu\u011fu say\u0259sind\u0259 elmin v\u0259 kamilliyin \u0259n uca zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif Hac\u0131yev s\u0259m\u0259r\u0259li elmi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 respublikam\u0131zda m\u00fcasir riyaziyyat elminin inki\u015faf\u0131na sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Onun riyaziyyat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif aktual probleml\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yax\u0131nla\u015fmalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si, sinqulyar inteqrallar v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. Funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sinin yeni bilikl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 h\u0259min t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli rolu olmu\u015fdur. Alimin riyazi analizin bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259rin\u0259 dair \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259tic\u0259l\u0259r xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 monoqrafiyalarda \u00e7ap olunaraq yeni ara\u015fd\u0131rmalara t\u0259kan vermi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan milli riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin yarad\u0131c\u0131lar\u0131 Zahid X\u0259lilov, \u018f\u015fr\u0259f H\u00fcseynov v\u0259 \u0130brahim \u0130brahimov kimi m\u0259\u015fhur riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131n layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 olan akademik Akif Hac\u0131yev 210-dan \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin v\u0259 4 monoqrafiyan\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Akademik Akif Hac\u0131yevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 riyaziyyat \u00fczr\u0259 onlarla f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6rk\u0259mli riyaziyyat\u00e7\u0131 alim Akif Hac\u0131yev Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti, Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi kimi m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirdiyi bir vaxtda, 2015-ci il fevral\u0131n 3-d\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 78-ci ilind\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n v\u0259fat etdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif Hac\u0131yevin elmi irsi, onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir, \u0259ziz xatir\u0259si onu tan\u0131yanlar v\u0259 Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n daim h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yad edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Misir M\u0259rdanov, Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru,<\/em> AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>&#8221; Respublika &#8221; q\u0259zeti, 8 dekabr 2017-ci il<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6m\u00fcr v\u0259fa ets\u0259ydi, bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli riyaziyyat\u00e7\u0131 alim, \u0259m\u0259kdar elm xadimi, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, akademik, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti, Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi Akif Hac\u0131yevin 80 ya\u015f\u0131 tamam olacaqd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin parlaq n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Akif Hac\u0131yevin 80 illik yubileyini elm ictimaiyy\u0259timiz, onun h\u0259mkarlar\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri onsuz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15949"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15949"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15953,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15949\/revisions\/15953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}