{"id":16883,"date":"2018-01-23T12:22:24","date_gmt":"2018-01-23T08:22:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=16883"},"modified":"2018-01-23T14:04:38","modified_gmt":"2018-01-23T10:04:38","slug":"h%c9%99nd%c9%99si-qurmalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/01\/23\/h%c9%99nd%c9%99si-qurmalar\/","title":{"rendered":"H\u0259nd\u0259si qurmalar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Qurma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, yaxud h\u0259nd\u0259si qurmalar &#8211; M\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259rin (birt\u0259r\u0259fli riyazi x\u0259tke\u015f, ikit\u0259r\u0259fli x\u0259tke\u015f, p\u0259rgar, d\u00fcz bucaq modeli v\u0259 s. al\u0259tl\u0259r) k\u00f6m\u0259yi il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259rtl\u0259ri \u00f6d\u0259y\u0259n h\u0259nd\u0259si fiqurlar\u0131n qurulmas\u0131.<br \/>\nH\u0259nd\u0259s\u0259nin h\u0259nd\u0259si qurmalar\u0131n \u00fcsullar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sin\u0259 konstruktiv h\u0259nd\u0259s\u0259 deyilir. Qurma m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259m Evklid h\u0259nd\u0259s\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa h\u0259nd\u0259s\u0259l\u0259rd\u0259 (Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259d\u0259, Loba\u00e7evski h\u0259nd\u0259s\u0259sind\u0259 v\u0259 s.) \u00f6yr\u0259nilir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259m m\u00fcst\u0259vi \u00fcz\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 f\u0259zada bax\u0131l\u0131r.<br \/>\nQurman\u0131n klassik al\u0259tl\u0259ri p\u0259rgar v\u0259 x\u0259tke\u015fdir. Lakin, t\u0259kc\u0259, p\u0259rgarla (Mor-Maskeroni qurmalar\u0131), t\u0259kc\u0259, birt\u0259r\u0259fli x\u0259tke\u015fl\u0259 (\u015eteyner qurmalar\u0131), t\u0259kc\u0259, ikit\u0259r\u0259fli x\u0259tke\u015fl\u0259, t\u0259kc\u0259, d\u00fcz bucaqla (d\u00fcz buca\u011f\u0131n modeli) v\u0259 s. al\u0259tl\u0259rl\u0259 qurmalara da bax\u0131l\u0131r.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn qurma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Konstruktiv h\u0259nd\u0259s\u0259nin aksiomlar\u0131na \u0259saslan\u0131r. Konstruktiv h\u0259nd\u0259s\u0259nin aksiomlar\u0131 \u0259n sad\u0259 h\u0259nd\u0259si qurmalard\u0131r. Qurma m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259lli sonlu sayda \u0259n sad\u0259 qurmalara g\u0259tirilirs\u0259, o, h\u0259ll olunmu\u015f hesab olunur.<br \/>\nT\u0259biidir ki, h\u0259r bir qurma al\u0259tinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n konstruktiv g\u00fcc\u00fc var. Y\u0259ni h\u0259r bir qurma al\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259n postulatlar sistemi var.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259lumdur ki, t\u0259kc\u0259 x\u0259tke\u015fin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 verilmi\u015f par\u00e7an\u0131 iki b\u0259rab\u0259r hiss\u0259y\u0259 b\u00f6lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, t\u0259kc\u0259 p\u0259rgar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 is\u0259 bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Sabir Mirz\u0259yev, \u015eabala Sad\u0131qov, \u201cM\u0259kt\u0259blinin riyaziyyatdan izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d kitab\u0131 , Bak\u0131 2016.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qurma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, yaxud h\u0259nd\u0259si qurmalar &#8211; M\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259rin (birt\u0259r\u0259fli riyazi x\u0259tke\u015f, ikit\u0259r\u0259fli x\u0259tke\u015f, p\u0259rgar, d\u00fcz bucaq modeli v\u0259 s. al\u0259tl\u0259r) k\u00f6m\u0259yi il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259rtl\u0259ri \u00f6d\u0259y\u0259n h\u0259nd\u0259si fiqurlar\u0131n qurulmas\u0131. H\u0259nd\u0259s\u0259nin h\u0259nd\u0259si qurmalar\u0131n \u00fcsullar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259sin\u0259 konstruktiv h\u0259nd\u0259s\u0259 deyilir. Qurma m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259m Evklid h\u0259nd\u0259s\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa h\u0259nd\u0259s\u0259l\u0259rd\u0259 (Sferik h\u0259nd\u0259s\u0259d\u0259, Loba\u00e7evski h\u0259nd\u0259s\u0259sind\u0259 v\u0259 s.) \u00f6yr\u0259nilir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16883"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16883"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16896,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16883\/revisions\/16896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}