{"id":17336,"date":"2018-02-16T17:02:54","date_gmt":"2018-02-16T13:02:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=17336"},"modified":"2018-02-19T12:10:52","modified_gmt":"2018-02-19T08:10:52","slug":"mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusinin-dogum-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/02\/16\/mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusinin-dogum-gunudur\/","title":{"rendered":"M\u00fcdrikl\u0259rin sultan\u0131 &#8211; N\u0259sir\u0259ddin Tusinin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17337\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"213\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg 213w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/>N\u0259sir\u0259ddin Tusi kimi m\u0259\u015fhur olan N\u0259sir \u0259d-Din \u018fbu C\u0259\u00adf\u0259r M\u00fch\u0259mm\u0259d[1] ibn M\u00fch\u0259mm\u0259d ibn H\u0259s\u0259n \u0259t-Tusi 18 fevral 1201-ci ild\u0259 Tus (b\u0259zi r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259m\u0259dan) \u015f\u0259h\u0259\u00adrind\u0259 anadan olmu\u015f, 25 iyun 1274-ci ild\u0259 Ba\u011fdadda olark\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k v\u0259fat et\u00admi\u015f, Kazimeynd\u0259[2], yeddinci imam Musa ibn C\u0259f\u0259rin (\u0259.s) m\u0259za\u00adr\u0131 yax\u0131n\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda d\u0259fn edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>N.Tusinin \u0259n q\u0131sa t\u0259rc\u00fc\u00adme\u00adyi-hal\u0131 budur.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u0259r bir insan\u0131n t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131nda uy\u011fun quru tarixl\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q. \u015e\u0259xsiyy\u0259tin qiy\u00adm\u0259ti bu iki tarix aras\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259r, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u00f6vr\u00fcn\u00fcn elml\u0259ri ara\u00ads\u0131nda el\u0259 bir sah\u0259 tapmaq \u00e7\u0259tindir ki, N\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259min sah\u0259d\u0259 hans\u0131sa bir \u0259s\u0259ri olmas\u0131n. F\u0259ls\u0259f\u0259\u00a0 v\u0259 k\u0259lam sah\u0259\u00adsin\u00add\u0259 \u201cT\u0259crid \u0259l-etiqad\u201d, m\u0259ntiq sah\u0259sind\u0259 \u201c\u018fsas \u0259l-iqtibas\u201d, \u201cT\u0259crid \u0259l-m\u0259ntiq\u201d, \u0130bn Sinan\u0131n \u201c\u018fl-\u0130\u015farat v\u0259t-t\u0259nbihat\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r, \u0259d\u0259biyyat sah\u0259sind\u0259 \u201cMeyar \u0259l-\u0259\u015far\u201d, c\u0259br v\u0259 hesab sah\u0259\u00adsind\u0259 \u201cCami \u0259l-hesab bit-t\u0259xt v\u0259t-turab\u201d, \u201c\u018fr-risal\u0259 fil-hesab v\u0259l-c\u0259br v\u0259l-m\u00fcqab\u0259l\u0259\u201d, h\u0259nd\u0259s\u0259 sa\u00adh\u0259sind\u0259 \u201cT\u0259hrir li-Uqlidis\u201d, \u201cT\u0259hrir \u0259l-M\u0259c\u0259st\u201d, Arximed, Menelay v\u0259 di\u00adg\u0259r yunan klassikl\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u015f\u0259rhl\u0259r, m\u00fc\u0259l\u00adlifi oldu\u011fu \u201c\u015e\u0259kl \u0259l-qita\u201d,\u00a0 \u201c\u018fr-risal\u0259 \u0259\u015f-\u015fafiy\u0259\u00a0 an \u0259\u015f-\u015f\u0259kki fil-x\u00fc\u00adtut \u0259l-m\u00fct\u0259vaziy\u0259\u201d, astro\u00adno\u00admi\u00adya sah\u0259sind\u0259 m\u0259\u015fhur olan \u201cZici-Elxani\u201d, etika sah\u0259sind\u0259 \u201c\u018fxlaqi-Nasiri\u201d, r\u0259ml sah\u0259sind\u0259 \u201cRisal\u0259 d\u0259r elmi-r\u0259ml\u201d ([1]-d\u0259 \u0259s\u0259\u00adrin \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yaz\u0131l\u00add\u0131\u011f\u0131, sonra is\u0259 fars dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edildiyi s\u00f6yl\u0259nir), tibb sah\u0259sind\u0259 \u201c\u018fl-h\u0259va\u015fi \u0259la k\u00fclliyat \u0259l-Qanun\u201d, \u201cZ\u0259vabit \u0259t-tibb\u201d, musiqi sah\u0259\u00adsind\u0259 \u201cM\u0259qal\u0259 d\u0259r m\u00fcsiqi\u201d v\u0259 s. kimi \u0259s\u0259r\u00adl\u0259\u00adri bu siyahinin yal\u00adn\u0131z ki\u00e7ik bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[1]-d\u0259 N.Tusinin 190 \u0259s\u0259ri haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lu\u00ad\u00admat, [2]-d\u0259 76 \u0259s\u0259rinin ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u00ads\u0259 d\u0259, onlar\u0131n say\u0131n\u0131n 111 oldu\u011fu qeyd edilir, [3]-d\u0259 66 \u0259s\u0259rinin q\u0131sa x\u00fclas\u0259si v\u0259 onlar\u0131n \u0259lyazma\u00adlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verilir. Bununla bel\u0259, burada \u201cT\u0259crid \u0259l-etiqad\u201d v\u0259 \u201cT\u0259crid \u0259l-m\u0259ntiq\u201d kitablar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u00admir. [4]-d\u0259 is\u0259 N.Tusinin 88 \u0259lyaz\u00admas\u0131, 27 elmi m\u0259ktubu, hans\u0131 \u0259s\u0259\u00adr\u0259 aid oldu\u011fu m\u0259lum olmayan 11 \u0259lyazmas\u0131, onun\u00a0 elmi irsinin ara\u015f\u00ad\u00add\u0131\u00adr\u0131lma\u00ads\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f az\u0259rbaycan, fars, \u0259r\u0259b, t\u00fcrk, rus,\u00a0 al\u00adman, ingilis, frans\u0131z, italyan, lat\u0131n, yunan, g\u00fcrc\u00fc, \u00e7ex dill\u0259\u00adrind\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015f m\u0259\u00adqa\u00adl\u0259, kitab v\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r haq\u00adq\u0131nda geni\u015f bibli\u00ado\u00adqra\u00adfik m\u0259lu\u00admat \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. N.Tusinin \u0259s\u0259rl\u0259ri lat\u0131n, ingilis, rus v\u0259 s. dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u00admi\u015f, f\u0259rqli zaman\u00adlarda m\u00fcxt\u0259lif aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015f\u00add\u0131\u00adr\u0131l\u00adm\u0131\u015f v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmaqda davam edilir. Riya\u00adziy\u00adyat, astronomiya tarixind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u0259ks\u0259r \u0259d\u0259biyyatda N.Tusinin t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131, onun elmi yara\u00ad\u00add\u0131c\u0131\u00adl\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f material tapmaq olar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tusinin elm tarixind\u0259 m\u0259qam\u0131 haqq\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z. <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ntibah d\u00f6vr\u00fcn\u0259 kimi Avropada elmin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcl Yax\u0131n \u015e\u0259rqin \u0259r\u0259b-m\u00fcs\u0259lman elmi irsinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259kir. \u0130slam x\u0259lif\u0259liyinin ilk d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Yunan, \u0130ran, Hind elmi-\u0259d\u0259bi irsinin \u00e7oxlu \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259r\u0259b dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f, daha da inki\u015faf etdirilimi\u015fdir. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada bu irs, ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin davam\u00e7\u0131s\u0131, da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131, b\u0259rpa\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. M\u00fcbali\u011f\u0259y\u0259 yol verm\u0259d\u0259n s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, \u0259r\u0259b dilli m\u0259nb\u0259l\u0259r q\u0259dim yunan elmi irsinin Avropa v\u0259 d\u00fcnyaya qaytar\u0131lmas\u0131nda ilk m\u0259nb\u0259 rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fr\u0259b-m\u00fcs\u0259lman elmi irsin\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yana\u015fmalar m\u00f6vcuddur: bu irsin qiym\u0259tini ki\u00e7ild\u0259ndl\u0259r olsa da, ona layiq oldu\u011fu qiym\u0259ti ver\u0259nl\u0259r daha \u00e7oxdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Holland riyaziyyat\u00e7\u0131s\u0131 D.Y.Stroyk \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201cRiyaziyyat tarixinin q\u0131sa o\u00e7erki\u201d \u0259s\u0259rind\u0259\u00a0 yaz\u0131r: \u201cM\u0259hz bu yenid\u0259n b\u0259rpa v\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda \u0259ks\u0259r yunan klassikl\u0259ri bizim d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259 kimi \u00e7atm\u0131\u015flar, \u0259ks halda onlar itirlimi\u015f olard\u0131lar\u201d\u00a0 ([5], s\u0259h. 92). Ancaq \u015f\u0259rq aliml\u0259ri sad\u0259c\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i v\u0259 seyr\u00e7i qalmay\u0131b, bu irsin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015flar. Onlar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri lat\u0131n v\u0259 avropa dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259r\u0259k Avropa \u0130ntibahina b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. Ptoloemeyin \u201c\u0259l-M\u0259c\u0259st\u201d \u0259s\u0259ri yaln\u0131z \u0259r\u0259b dilind\u0259ki formas\u0131nda m\u00f6vcud olmu\u015f, Aristotelin m\u0259ntiqi irsi \u0130bn R\u00fc\u015fd\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n Avropaya qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. XVI \u0259s\u0259rd\u0259 N.Tusinin Evklidin \u201c\u018fsaslar\u0131\u201dna etdiyi \u015f\u0259rhl\u0259r kitab\u0131 lat\u0131n dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015fdir. D.Y.Stroyk ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u0259s\u0259rd\u0259 yaz\u0131r: \u201c\u0130ntibah d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259t-Tusinin t\u0259siri \u00e7ox b\u00f6y\u00fck olmu\u015fdur. 1651 v\u0259 1663-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Con Vallis \u0259t-Tusinin Evklidin postulat\u0131 haqq\u0131nda traktat\u0131ndan istifad\u0259 etmi\u015fdir\u201d ([5], s\u0259h. 95). [2]-d\u0259 qeyd edildiyi kimi, g\u00f6rk\u0259mli alman alimi Q.Z\u00fcter VIII-XVI \u0259sr \u015f\u0259rq aliml\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259r\u0259k, bu d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7 m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcr:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; I m\u0259rh\u0259l\u0259 750-900-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Bu d\u00f6vr t\u0259rc\u00fcm\u0259, q\u0259dim yunan v\u0259 hind elminin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si d\u00f6vr\u00fc kimi xarakteriz\u0259 edilir;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; II m\u0259rh\u0259l\u0259 900-1275-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. 1200-c\u00fc il\u0259 kimi elmin inki\u015faf\u0131 saraylarla, 1200-1275-ci ill\u0259r m\u00fcdd\u0259ti is\u0259 N.Tusi v\u0259 Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxanas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; III m\u0259rh\u0259l\u0259 1275-1600-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Bu arada Uluqb\u0259y r\u0259s\u0259dxanas\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulansa da, islam d\u00fcnyas\u0131nda \u00fcmumi inki\u015faf\u0131n l\u0259ngim\u0259si v\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011framas\u0131 qeyd edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fikrimizc\u0259, professor Hamlet \u0130saxanl\u0131n\u0131n Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxanas\u0131 haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi fikir bu m\u00fcdd\u0259an\u0131 daha da q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirir: \u201cH\u00fclaku xan\u0131n Ba\u011fdad\u0131 f\u0259thind\u0259n (1258) sonra onun maliyy\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131 k\u00f6m\u0259yil\u0259 1259-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda, Mara\u011fa \u015f\u0259h\u0259\u00adrind\u0259 (T\u0259brizd\u0259n c\u0259nubda) N\u0259sir\u0259ddin Tusinin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda r\u0259s\u0259dxana qurulma\u011fa ba\u015flan\u0131ld\u0131. 1262-c\u0131 ild\u0259 tam f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015f\u00adlayan Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxanas\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 t\u0259k islam al\u0259mind\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc elm m\u0259rk\u0259zi, akademik m\u0259rk\u0259z olmu\u015f, burada riyaziyyat, astronomiya, cihazqay\u0131rma \u00fczr\u0259 elmd\u0259 b\u00f6y\u00fck iz qoyan, elmi y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131ran b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u00admi\u015fdi. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n elm tarixin\u0259 \u201cMara\u011fa m\u0259kt\u0259bi\u201d v\u0259 \u201cMara\u011fa inqilab\u0131\u201d kimi anlay\u0131\u015flar daxil olmu\u015fdur. Bu s\u00f6zl\u0259r v\u0259 \u201cN.Tusi m\u0259kt\u0259bi\u201d, \u201cN.Tusi inqilab\u0131\u201d s\u00f6zl\u0259ri eynig\u00fccl\u00fcd\u00fcrl\u0259r. Yal\u00adn\u0131z Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxanas\u0131ndan ba\u015flayaraq r\u0259s\u0259dxana bir \u0259sas ada\u00adm\u0131n v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 adam\u0131n bir ne\u00e7\u0259 cihazla m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r apar\u00add\u0131\u011f\u0131 ki\u00e7ik bir yerd\u0259n f\u0259rql\u0259ndi, g\u00fccl\u00fc v\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f kollektivin, m\u00fcx\u00adt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259lmi\u015f y\u00fczd\u0259n art\u0131q alimin n\u0259z\u0259ri v\u0259 t\u0259tbiqi ara\u015fd\u0131rmalarla m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu, \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 elmi m\u0259rk\u0259z, institut kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Mara\u011fada \u00e7ox z\u0259ngin kitabaxana qurulmu\u015fdu (deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 400000 kitab!). 1265-ci ild\u0259 H\u00fclaku xan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra onun o\u011flu Abaqa xan Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxana\u00ads\u0131n\u00addan \u00f6z himay\u0259sini \u0259sirg\u0259m\u0259di. N.Tusinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 haz\u0131rla\u00adnan v\u0259 onun \u201cZici-\u0130lxani\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ulduzlar kataloqu (c\u0259dv\u0259li) m\u0259\u015fhur oldu\u201d ([6], s\u0259h. 4-5).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uluqb\u0259y t\u0259r\u0259find\u0259n sonralar t\u0259sis edilmi\u015f S\u0259m\u0259rq\u0259nd r\u0259s\u0259dxanas\u0131 da elmi-ara\u015fd\u0131rma m\u0259rk\u0259zi olmaq bax\u0131m\u0131ndan Mara\u011fa r\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin davam\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. Buraya da Yax\u0131n \u015e\u0259rqin \u0259ks\u0259r aliml\u0259ri d\u0259v\u0259t olunmu\u015f, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etmi\u015fl\u0259r, r\u0259s\u0259dxana elmi- pedaqoji m\u0259rk\u0259z kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Davam\u0131 var&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[1] M\u00fcd\u0259rris R\u0259z\u0259vi. N\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri (fars dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259). Bak\u0131, Nurlan, 2002, 212 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[2] \u041c\u0430\u043c\u0435\u0434\u0431\u0435\u0439\u043b\u0438 \u0413.\u0414. \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c \u041c\u0430\u0440\u0430\u0433\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043e\u0431\u0441\u0435\u0440\u0432\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u041c\u0443\u0445\u0430\u043c\u043c\u0435\u0434 \u041d\u0430\u0441\u0438\u00ad\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d \u0422\u0443\u0441\u0438. \u0418\u0437\u0434. \u0410\u041d \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0421\u0421\u0420. \u0411\u0430\u043a\u0443 &#8211; 1961 \u0433., 316 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[3] \u041c\u0430\u0442\u0432\u0438\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u0413. \u041f., \u0420\u043e\u0437\u0435\u043d\u0444\u0435\u043b\u044c\u0434 \u0411.\u0410. \u041c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0438 \u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u043d\u043e\u043c\u044b \u043c\u0443\u0441\u0443\u043b\u044c<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u043c\u0430\u043d<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0441\u043a\u043e<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0433\u043e \u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u044c\u044f \u0438 \u0438\u0445 \u0442\u0440\u0443\u0434\u044b (8-17 \u0432\u0432.). \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 -1983, 651 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[4]X\u0259lilov A., Musayeva A. \u201cXac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. Bibli\u00ado\u00adqrafiya\u201d. Bak\u0131, XXI \u2013Yeni N\u0259\u015frl\u0259r Evi &#8211; 2004, 168 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[5] \u0421\u0442\u0440\u043e\u0439\u043a \u0414.\u042f. \u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u0440\u0441 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438. \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 &#8211; 1969 \u0433., 328 \u0441.<\/em><\/p>\n<p><em>[6] <\/em> Xac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. T\u0259crid \u0259l-etiqad. K\u0259lam hiss\u0259si. (T\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rh: M\u0259mm\u0259dov E.M.), \u201cAraz\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, Bak\u0131 2015, 206 s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Emina\u011fa M\u0259mm\u0259dov &#8220;N\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131, elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin b\u0259zi aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri&#8221; , &#8220;AMEA-n\u0131n X\u0259b\u0259rl\u0259r M\u0259cmu\u0259si&#8221;\u00a0 jurnal\u0131, 2016, cild 3, No 3, s\u0259h. 12-29.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259sir\u0259ddin Tusi kimi m\u0259\u015fhur olan N\u0259sir \u0259d-Din \u018fbu C\u0259\u00adf\u0259r M\u00fch\u0259mm\u0259d[1] ibn M\u00fch\u0259mm\u0259d ibn H\u0259s\u0259n \u0259t-Tusi 18 fevral 1201-ci ild\u0259 Tus (b\u0259zi r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259m\u0259dan) \u015f\u0259h\u0259\u00adrind\u0259 anadan olmu\u015f, 25 iyun 1274-ci ild\u0259 Ba\u011fdadda olark\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k v\u0259fat et\u00admi\u015f, Kazimeynd\u0259[2], yeddinci imam Musa ibn C\u0259f\u0259rin (\u0259.s) m\u0259za\u00adr\u0131 yax\u0131n\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda d\u0259fn edilmi\u015fdir. N.Tusinin \u0259n q\u0131sa t\u0259rc\u00fc\u00adme\u00adyi-hal\u0131 budur. H\u0259r bir insan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17336"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17379,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17336\/revisions\/17379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}