{"id":17840,"date":"2018-03-14T13:51:02","date_gmt":"2018-03-14T09:51:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=17840"},"modified":"2018-03-14T13:55:08","modified_gmt":"2018-03-14T09:55:08","slug":"kainati-k%c9%99sf-ed%c9%99n-dahi-stiven-hokinq-76-yasinda-v%c9%99fat-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/03\/14\/kainati-k%c9%99sf-ed%c9%99n-dahi-stiven-hokinq-76-yasinda-v%c9%99fat-edib\/","title":{"rendered":"Kainat\u0131 k\u0259\u015ff ed\u0259n dahi Stiven Hokinq 76 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat edib"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/5aa8c382de282.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17842\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/5aa8c382de282-300x170.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"170\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/5aa8c382de282-300x170.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/5aa8c382de282.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur fiziki, n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i alim Stiven Hokinq 76 ya\u015f\u0131nda Kembricd\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S.Hokinq 1942-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Oksford \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. O, 1962-ci ild\u0259 Oksford Universitetini bitirib v\u0259 n\u0259z\u0259ri fizika il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131b. El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Hokinqd\u0259 sonralar iflic\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq Yan amiotrofik sklerozun ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. \u018flil arabas\u0131nda h\u0259yat\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n alim 1985-ci ild\u0259 bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7irdiyi \u0259m\u0259liyyatdan sonra dan\u0131\u015f\u0131q qabiliyy\u0259tini d\u0259 itirir. S.Hokinq h\u0259min d\u00f6vrd\u0259n etibar\u0259n \u0259lil arabas\u0131na qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6zl\u0259ri nitq\u0259 \u00e7evir\u0259n aparat vasit\u0259si il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t saxlama\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hokinqin \u0259sas t\u0259dqiqat sah\u0259si kosmologiya v\u0259 kvant qravitasiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olub. Yer k\u00fcr\u0259sinin v\u0259 kainat\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7diyi inki\u015faf yolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n m\u0259ntiqi model m\u0259hz S.Xokinq\u0259 m\u0259xsusdur. Alim s\u00fcbut edib ki, qara d\u0259likl\u0259r Hokinq \u015f\u00fcalanmas\u0131 kimi tan\u0131nan proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 &#8220;buxarlan\u0131rlar&#8221;. S.Hokinq\u0259 g\u00f6r\u0259, dig\u0259r qalaktikalar bizd\u0259n uzaqla\u015f\u0131r v\u0259 kainat geni\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 davam edir. Kainat\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si il\u0259 nizams\u0131zl\u0131q art\u0131r, bu is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi ke\u00e7mi\u015fd\u0259n f\u0259rql\u0259ndirir v\u0259 zaman\u0131n istiqam\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. \u018fg\u0259r kainat s\u0131x\u0131lsayd\u0131, zaman\u0131n gedi\u015fi istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015f\u0259r v\u0259 insanlar getdikc\u0259 g\u0259ncl\u0259\u015f\u0259rdil\u0259r. Bu is\u0259 &#8220;B\u00f6y\u00fck partlay\u0131\u015f&#8221;\u0131n \u0259ksi olan &#8220;B\u00f6y\u00fck s\u0131x\u0131lma&#8221; n\u0259tic\u0259sind\u0259 kainat\u0131n m\u0259hvin\u0259 g\u0259tir\u0259rdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hokinq d\u00fcnyada elmin m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259n f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rd\u0259n biri olub. 1988-ci ilin aprelind\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n &#8220;Zaman\u0131n q\u0131sa tarixi&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 tezlikl\u0259 alim\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259ti g\u0259tirib. Alim, h\u0259m\u00e7inin &#8220;Qara d\u0259likl\u0259r v\u0259 yeni kainatlar&#8221;(1993), &#8220;D\u00fcnya iki k\u0259lm\u0259 il\u0259&#8221; (2001) kitablar\u0131n\u0131n da m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alimi son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada daha \u00e7ox m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131ran is\u0259 onun yadplanetlil\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 olub. Onun fikrinc\u0259, kainatda milyonlarla qalaktika v\u0259 qalaktikada milyardlarla ulduz var v\u0259 bu q\u0259d\u0259r s\u0259ma cisiml\u0259ri aras\u0131nda yaln\u0131z Yerd\u0259 h\u0259yat\u0131n m\u00f6vcud olmas\u0131n\u0131n ehtimal\u0131 \u00e7ox azd\u0131r. S.Hokinq, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yadplanetl\u0259rin Yer\u0259 g\u0259lm\u0259sinin b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259yini d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bildirib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn Xokinq haqq\u0131nda astronomiya, qara d\u0259likl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si, kosmologiya v\u0259 Albert En\u015fteynd\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 cazib\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131na \u0259n \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f alim kimi s\u00f6z a\u00e7\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stiven Hokinq \u00fc\u00e7 \u0259sr \u0259vv\u0259l \u0130saak Nyutonun tutdu\u011fu &#8220;Lukasian&#8221; professorlu\u011fu v\u0259zif\u0259sini tuturdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, d\u00fcnyan\u0131n 100 \u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 insan\u0131ndan biri kimi q\u0259bul edilirdi.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: www.elm.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur fiziki, n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i alim Stiven Hokinq 76 ya\u015f\u0131nda Kembricd\u0259 v\u0259fat edib. S.Hokinq 1942-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Oksford \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. O, 1962-ci ild\u0259 Oksford Universitetini bitirib v\u0259 n\u0259z\u0259ri fizika il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131b. El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Hokinqd\u0259 sonralar iflic\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq Yan amiotrofik sklerozun ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. \u018flil arabas\u0131nda h\u0259yat\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17840"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17843,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17840\/revisions\/17843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}