{"id":17873,"date":"2018-09-07T15:09:32","date_gmt":"2018-09-07T11:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=17873"},"modified":"2018-09-07T15:50:49","modified_gmt":"2018-09-07T11:50:49","slug":"qiz-m%c9%99kt%c9%99binin-acilmasina-mane-olan-yerli-ruhanil%c9%99rl%c9%99-haci-zeynalabdin-tagiyev-nec%c9%99-mubariz%c9%99-aparib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/09\/07\/qiz-m%c9%99kt%c9%99binin-acilmasina-mane-olan-yerli-ruhanil%c9%99rl%c9%99-haci-zeynalabdin-tagiyev-nec%c9%99-mubariz%c9%99-aparib\/","title":{"rendered":"Q\u0131z m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131lmas\u0131na mane olanlarla Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131b?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Haji_Zeynalabdin_Tagiyev.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-20150\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Haji_Zeynalabdin_Tagiyev.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"282\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Q\u0131z m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131lmas\u0131na yerli ruhanil\u0259r mane olurdular. Ruhanil\u0259r q\u0131zlara t\u0259hsil verm\u0259k t\u0259klifind\u0259n q\u0259z\u0259bl\u0259nir v\u0259 camaat\u0131 aya\u011fa qald\u0131r\u0131rd\u0131lar. K\u00f6hn\u0259 fikirli ruhanil\u0259r m\u0259kt\u0259b a\u00e7maq t\u0259klifini b\u0259y\u0259nmi\u015f qazi Mir M\u0259h\u0259mm\u0259d K\u0259rimi qap\u0131s\u0131na a\u011f neft t\u00f6k\u00fcb yand\u0131rmaqla h\u0259d\u0259l\u0259yirdil\u0259r. M\u0259kt\u0259bin m\u0259hz az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si maarif\u00e7i mesenat\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6vr\u00fcn k\u00f6hn\u0259 fikirli, m\u00fchafiz\u0259kar adamlar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar\u0131n oxumas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck bir q\u0259bah\u0259t sayd\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevi d\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. \u201cQarag\u00fcruh\u00e7u iri \u0259mmam\u0259li, qara \u0259bal\u0131 ruhanil\u0259r, yek\u0259qar\u0131n enliqur\u015faq, saqqal\u0131 h\u0259nal\u0131 hac\u0131lar ortaya \u00e7\u0131x\u0131b ism\u0259ti-nisvandan dan\u0131\u015fa-dan\u0131\u015fa, Qurandan ay\u0259l\u0259r, pey\u011f\u0259nb\u0259r, x\u0259lif\u0259, imamlardan hadis\u0259l\u0259r v\u0259 s\u00fcbutlar g\u0259tir\u0259r\u0259k bu i\u015fi k\u00fcfr adland\u0131r\u0131b. Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevi dind\u0259n k\u0259nar \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Tapan\u00e7al\u0131-x\u0259nc\u0259rli qo\u00e7ular is\u0259 t\u0259hdid\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r\u201d (Manaf S\u00fcleymanov, Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev, Bak\u0131, \u201cG\u0259nclik\u201d,1996, s\u0259h 17). Lakin Hac\u0131n\u0131n xalq aras\u0131nda olan n\u00fcfuzu v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131 adamlar\u0131n onu m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259si bu b\u0259dxahl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f tutmas\u0131na imkan vermirdi. M\u00fcs\u0259lman qarag\u00fcruh\u00e7ular\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev n\u00fcfuz sahibi olan Molla Mirz\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d o\u011fluna \u00e7oxlu pul v\u0259 h\u0259diyy\u0259l\u0259r verib m\u00fcq\u0259dd\u0259s yerl\u0259r\u0259 \u2013 M\u0259kk\u0259y\u0259, M\u0259din\u0259y\u0259, K\u0259rbalaya, Qahir\u0259y\u0259, \u0130stanbula, Tehrana g\u00f6nd\u0259rmi\u015f v\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 ki, oradak\u0131 m\u00f6ht\u0259b\u0259r, r\u0259smi din xadiml\u0259rind\u0259n m\u00fccd\u0259hidl\u0259rind\u0259n ham\u0131s\u0131ndan imza v\u0259 m\u00f6h\u00fcrl\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r als\u0131n ki, m\u00fcs\u0259lman q\u0131zlar\u0131 da o\u011flanlar kimi \u015f\u0259ri\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa, m\u00fcasir m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259hsil ala bil\u0259rl\u0259r. Bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s i\u015fd\u0259 \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 zidd he\u00e7 n\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hac\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259 vermirdi. Ona g\u00f6r\u0259d\u0259 o, m\u0259cbur olub m\u0259scidd\u0259 ruhanil\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259li oldu: \u201cCamaat, q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259man\u0259 d\u0259rsi oxumalar\u0131 vacibdir. G\u00f6zl\u0259ri a\u00e7\u0131lar, k\u00fclf\u0259tl\u0259 r\u0259ftar\u0131 xo\u015f olar. \u0130ngilistana, Fir\u0259ngistana gedib oxuyan cavanlar\u0131m\u0131z h\u0259r\u0259si oralarda qollar\u0131na bir arvad ke\u00e7irib g\u0259tirirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki q\u0131zlar\u0131m\u0131zla m\u0259cazlar\u0131 tutmur, dolana bilmirl\u0259r. \u018fcn\u0259bi arvadlardan do\u011fulan u\u015faqlar b\u00fct\u00fcn varidat\u0131m\u0131za v\u0259r\u0259s\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar. \u0130\u015fl\u0259r bel\u0259 gets\u0259, ata-baba oca\u011f\u0131m\u0131z qalacaq Qurans\u0131z, namazs\u0131z, \u015f\u0259ri\u0259tsiz. T\u0259z\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 q\u0131zlara ehkami-\u015f\u0259riyy\u0259t, paltar tikm\u0259k, toxuculuq, m\u0259tb\u0259x i\u015fl\u0259ri, m\u00fcs\u0259lman (Az\u0259rbaycan) v\u0259 rus dilind\u0259 oxuyub-yazmaq, elm-hesab, tifill\u0259r\u0259 t\u0259rbiy\u0259 verm\u0259k \u00f6yr\u0259dil\u0259c\u0259k. Burda n\u0259 pis i\u015f var? Molla \u018fli Hac\u0131 X\u0259lil o\u011flu! Qulaq as! M\u0259n q\u0131zlar\u0131 ism\u0259tsiz etm\u0259k ist\u0259mir\u0259m, nam\u0259hr\u0259ml\u0259 \u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131q olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131ram. S\u0131ra\u011fa g\u00fcn gec\u0259 iyirmi ya\u015fl\u0131 ortanc\u0131l q\u0131z\u0131n sanc\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131, az qalm\u0131\u015fd\u0131 \u00f6ls\u00fcn. Lopab\u0131\u011f Ambarsum h\u0259kimi g\u0259tizdirdin, q\u0131z\u0131 yoxlad\u0131, dava d\u0259rman el\u0259di, q\u0131z \u00f6l\u00fcmd\u0259n qurtard\u0131. \u0130ndi de g\u00f6r\u00fcm, Lopab\u0131\u011f Ambarsumun \u0259v\u0259zin\u0259 m\u00fcs\u0259lman arvad h\u0259kimi olsayd\u0131, \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 hans\u0131 d\u00fczg\u00fcn g\u0259l\u0259rdi? Arvad h\u0259kiml\u0259rin\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z \u00e7oxdur. O m\u0259kt\u0259bi m\u0259n biz\u0259 pad\u015fahl\u0131qdan v\u0259h\u015fi deyil\u0259nd\u0259n sonra q\u0259rara g\u0259ldim, a\u00e7d\u0131rd\u0131m. \u018ft\u0259k dolusu pul t\u00f6k\u00fcb bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 bina tikdirmi\u015f\u0259m. D\u0259rs dey\u0259nl\u0259r z\u0259n\u0259n xeyla\u011f\u0131 olacaq.\u201d<\/p>\n<p><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil tarixi. \u201cT\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2011-ci il. Bak\u0131, I cild, 295 s.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131z m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131lmas\u0131na yerli ruhanil\u0259r mane olurdular. Ruhanil\u0259r q\u0131zlara t\u0259hsil verm\u0259k t\u0259klifind\u0259n q\u0259z\u0259bl\u0259nir v\u0259 camaat\u0131 aya\u011fa qald\u0131r\u0131rd\u0131lar. K\u00f6hn\u0259 fikirli ruhanil\u0259r m\u0259kt\u0259b a\u00e7maq t\u0259klifini b\u0259y\u0259nmi\u015f qazi Mir M\u0259h\u0259mm\u0259d K\u0259rimi qap\u0131s\u0131na a\u011f neft t\u00f6k\u00fcb yand\u0131rmaqla h\u0259d\u0259l\u0259yirdil\u0259r. M\u0259kt\u0259bin m\u0259hz az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si maarif\u00e7i mesenat\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyurdu. D\u00f6vr\u00fcn k\u00f6hn\u0259 fikirli, m\u00fchafiz\u0259kar adamlar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17873"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17873"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20190,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17873\/revisions\/20190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}