{"id":18211,"date":"2018-11-18T11:49:21","date_gmt":"2018-11-18T07:49:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=18211"},"modified":"2018-12-10T12:27:39","modified_gmt":"2018-12-10T08:27:39","slug":"qafur-r%c9%99sad-mirz%c9%99zad%c9%99-1884-1943-kim-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/11\/18\/qafur-r%c9%99sad-mirz%c9%99zad%c9%99-1884-1943-kim-olub\/","title":{"rendered":"Qafur R\u0259\u015fad Mirz\u0259zad\u0259 (1884-1943) kim olub?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">O, \u015eamax\u0131da do\u011fulmu\u015fdur. \u015eamax\u0131da mollaxanada (1890-1894), \u015f\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1894-1901) t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Bak\u0131da III Aleksandr ki\u015fi gimnaziyas\u0131nda x\u00fcsusi komissiya qar\u015f\u0131s\u0131nda imtahan verib Az\u0259rbaycan dili m\u00fc\u0259llimi v\u0259siq\u0259si (1901) alm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131n\u0131n Lah\u0131c k\u0259nd ibtidai m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1902-1907), Bak\u0131da \u201cN\u0259\u015fri-maarif\u201d c\u0259miyy\u0259tinin m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kursunda (1907-1909), \u015f\u0259h\u0259r rus-Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1909-1917) m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bak\u0131da Ali Pedaqoji \u0130nstitutda (1923-1927) m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259, Zaqafqaziya Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q \u0130nstitutunda, S\u0259naye Akademiyas\u0131nda, S\u0259naye \u0130nstitutunda, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunda i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qafur \u018fl\u0259kb\u0259r o\u011flu Mirz\u0259zad\u0259 (Qafur R\u0259\u015fad) XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015f, d\u00f6vri m\u0259tbuatda m\u00fcxt\u0259lif sosial probleml\u0259r\u0259 dair publisist m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir. 1908-ci ild\u0259 \u201cAyineyi-mill\u0259t\u201d (\u201cOyan\u0131n\u0131z, qarda\u015flar\u201d) kitab\u0131n\u0131 n\u0259\u015fr etdirmi\u015fdir. Bu \u0259s\u0259rin \u0259sas ideyas\u0131n\u0131 siyasi s\u00fcstl\u00fcy\u00fcn, m\u00fctiliyin t\u0259nqidi, milli dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f t\u0259\u015fkil edirdi. \u018fs\u0259rd\u0259 maarif\u00e7ilik \u0259sar\u0259td\u0259n qurtulu\u015f vasit\u0259si hesab olunurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Milli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin d\u0259rslikl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 Qafur R\u0259\u015fad\u0131n xidm\u0259tl\u0259ri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u0130lk co\u011frafiya d\u0259rslikl\u0259rinin yarad\u0131c\u0131s\u0131 olan Qafur R\u0259\u015fad 1909-1943-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u201cQafur co\u011frafiyas\u0131\u201d (1910), \u201c\u00dcmumi co\u011frafiya\u201d (1923), \u201c\u0130btidai co\u011frafiya\u201d (1922), \u201cCo\u011frafiya terminl\u0259ri l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d (1923), \u201cSSR\u0130-nin iqtisadi co\u011frafiyas\u0131\u201d (1941), \u201cX\u0259rit\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259li i\u015f\u201d (1943) v\u0259 s. adlar aras\u0131nda 18 d\u0259rslik v\u0259 v\u0259sait yazd\u0131r\u0131b n\u0259\u015fr etdirmi\u015fdir. \u201cR\u0259hb\u0259ri-s\u0259rf\u201d (M\u0259mm\u0259dsad\u0131q Axundov il\u0259 birg\u0259 (1910)), \u201cR\u0259hb\u0259ri -hesab\u201d (\u018fbd\u00fcr\u0259hman Tofiq \u018ff\u0259ndi-zad\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 (1910)) d\u0259rslikl\u0259ri uzun ill\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris olunmu\u015fdur. Milli u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda Qafur R\u0259\u015fad\u0131n rolu daha da b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. O, Az\u0259rbaycanda \u201cM\u0259kt\u0259b\u201d adl\u0131 sayca ikinci u\u015faq jurnal\u0131n\u0131n (1911-1920) v\u0259 u\u015faqlara m\u0259xsus \u0259d\u0259biyyat n\u0259\u015fr ed\u0259n eyni adl\u0131 ilk m\u0259tb\u0259\u0259nin t\u0259sis\u00e7isidir (\u018fbd\u00fcrr\u0259hman Tofiq \u018ff\u0259ndi-zad\u0259 il\u0259 birg\u0259).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil tarixi. \u201cT\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2011-ci il. Bak\u0131, I cild, 295 s.<\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O, \u015eamax\u0131da do\u011fulmu\u015fdur. \u015eamax\u0131da mollaxanada (1890-1894), \u015f\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1894-1901) t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Bak\u0131da III Aleksandr ki\u015fi gimnaziyas\u0131nda x\u00fcsusi komissiya qar\u015f\u0131s\u0131nda imtahan verib Az\u0259rbaycan dili m\u00fc\u0259llimi v\u0259siq\u0259si (1901) alm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131n\u0131n Lah\u0131c k\u0259nd ibtidai m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1902-1907), Bak\u0131da \u201cN\u0259\u015fri-maarif\u201d c\u0259miyy\u0259tinin m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kursunda (1907-1909), \u015f\u0259h\u0259r rus-Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bind\u0259 (1909-1917) m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Bak\u0131da Ali Pedaqoji \u0130nstitutda (1923-1927) m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Sovet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18211"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21879,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18211\/revisions\/21879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}