{"id":18580,"date":"2018-12-04T15:08:01","date_gmt":"2018-12-04T11:08:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=18580"},"modified":"2018-12-10T13:07:47","modified_gmt":"2018-12-10T09:07:47","slug":"az%c9%99rbaycanda-xalq-cumhuriyy%c9%99ti-dovrund%c9%99-az%c9%99rbaycanda-t%c9%99hsil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/12\/04\/az%c9%99rbaycanda-xalq-cumhuriyy%c9%99ti-dovrund%c9%99-az%c9%99rbaycanda-t%c9%99hsil\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin G\u0259nc\u0259d\u0259 formala\u015fan ikinci kabinetinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00fcnvanlanm\u0131\u015f 17 iyun 1918-ci il tarixli m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyilirdi ki, h\u00f6kum\u0259tin yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 xalq maarifi, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si, maarif ocaqlar\u0131nda t\u0259drisin ana dilind\u0259 apar\u0131lmas\u0131, anadilli m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si olacaqd\u0131r. Eyni zamanda m\u00fcraci\u0259td\u0259 bu da x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131 ki, t\u0259hsild\u0259 millil\u0259\u015fm\u0259 prosesi t\u0259drici yolla, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tinin G\u0259nc\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1.06.1918 \u2013 17.09.1918) t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n millil\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq h\u00f6kum\u0259t t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131 yaratmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u201cT\u00fcrk (Az\u0259rbaycan) dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 27 iyun 1918-ci il tarixli q\u0259rar q\u0259bul etdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">F\u0259t\u0259li xan Xoyskinin Ba\u015f nazir kimi imzalad\u0131\u011f\u0131 h\u0259min q\u0259rarla Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259si Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edildi, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 dig\u0259r inzibati qurumlarda bu dild\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 t\u0259l\u0259b edilirdi. Parlamentin d\u0259ft\u0259rxanas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlara, ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 bildirdi ki, parlament\u0259, onun d\u0259ft\u0259rxanas\u0131na h\u0259r c\u00fcr yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t ancaq d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa dill\u0259rd\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259riz\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 Parlamentin s\u0259dr m\u00fcavini H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayev s\u0259liq\u0259 il\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259zmunda d\u0259rk\u0259nar qoyurdu: \u201c\u018friz\u0259 t\u00fcrkc\u0259 lisanda olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ncam\u0131z qal\u0131r\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lakin \u00f6lk\u0259d\u0259 idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 v\u0259 yazma\u011f\u0131 bil\u0259n milli kadrlar \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259t h\u0259min q\u0259rarda m\u00fcst\u0259sna hal kimi, milli m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yeti\u015f\u0259n\u0259d\u0259k r\u0259smi yaz\u0131\u015fmalarda rus dilind\u0259n d\u0259 istifad\u0259y\u0259 icaz\u0259 vermi\u015fdi. Bu q\u0259rar m\u0259kt\u0259b v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 maarif sah\u0259sind\u0259 millil\u0259\u015fm\u0259 prosesinin bir n\u00f6v ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. \u0130st\u0259r Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t dili elan olunmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 t\u0259hsil sisteminin, m\u0259kt\u0259b v\u0259 maarif ocaqlar\u0131n\u0131n millil\u0259\u015fdirilm\u0259si ideyas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyildi. D\u00f6vr\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 idi ki, t\u0259hsil sisteminin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si, t\u0259hsilin ana dilind\u0259 apar\u0131lmas\u0131 u\u011frunda yar\u0131m \u0259srlik milli m\u00fccadil\u0259nin o zamank\u0131 t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin \u2013 h\u00f6kum\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n maarif\u00e7i ziyal\u0131lar\u0131n \u0259lin\u0259 tarixi f\u00fcrs\u0259t d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Onlar bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n yaralanma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rinin v\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin \u0259n ali v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri say\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">IV h\u00f6kum\u0259t Proqram\u0131nda yaz\u0131l\u0131b: \u201c\u0130stiqlal\u0131m\u0131z, istiqbal\u0131m\u0131z h\u0259p maarif\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r milli maarifimiz, milli m\u0259kt\u0259bimiz t\u0259r\u0259qqi etm\u0259zs\u0259, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lah v\u0259 nicat \u00fcmidi qalmaz. H\u00f6kum\u0259t bunu bilir &#8230;\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil tarixi. \u201cT\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2011-ci il. Bak\u0131, I cild, 295 s.<\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin G\u0259nc\u0259d\u0259 formala\u015fan ikinci kabinetinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00fcnvanlanm\u0131\u015f 17 iyun 1918-ci il tarixli m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyilirdi ki, h\u00f6kum\u0259tin yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 xalq maarifi, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si, maarif ocaqlar\u0131nda t\u0259drisin ana dilind\u0259 apar\u0131lmas\u0131, anadilli m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si olacaqd\u0131r. Eyni zamanda m\u00fcraci\u0259td\u0259 bu da x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131 ki, t\u0259hsild\u0259 millil\u0259\u015fm\u0259 prosesi t\u0259drici [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18580"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22029,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18580\/revisions\/22029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}