{"id":18763,"date":"2018-05-07T16:38:11","date_gmt":"2018-05-07T12:38:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=18763"},"modified":"2018-05-07T16:38:11","modified_gmt":"2018-05-07T12:38:11","slug":"mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusi-xi-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/05\/07\/mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusi-xi-hiss%c9%99\/","title":{"rendered":"M\u00fcdrikl\u0259rin sultan\u0131 \u2013 N\u0259sir\u0259ddin Tusi (XI hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17337\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"213\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg 213w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nisb\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259d.<\/strong> \u201cCami \u0259l-hesab bit-t\u0259xt v\u0259t-turab\u201d traktat\u0131n\u0131n ([17]) k\u0259srl\u0259r\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f ikinci hiss\u0259sinin birinci f\u0259slinin ilk m\u00fcdd\u0259as\u0131nda \u0259d\u0259d haqq\u0131nda N\u0259sir\u0259ddinTusi s\u00f6yl\u0259yir: \u201c\u018fd\u0259d vahid\u0259 v\u0259 ya vahidl\u0259rd\u0259n d\u00fcz\u0259l\u0259n topluya ya m\u00fctl\u0259q olaraq, ya da vahid f\u0259rz olunan bir topluya m\u0259nsub edil\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n k\u0259miyy\u0259t\u0259 deyilir\u201d. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, N.Tusi vahidi \u0259d\u0259d saym\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nisb\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259d anlay\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 h\u0259m\u00e7inin Tusinin \u0259d\u0259d anlay\u0131\u015f\u0131na ikinci bax\u0131\u015f\u0131 ad\u0259t\u0259n onun \u201c\u015e\u0259kl \u0259l-qit\u2019a\u201d \u0259s\u0259rinin birinci kitab\u0131n\u0131n birinci t\u0259k-lifinin isbat\u0131nda istifad\u0259 etdiyi bir m\u0259qama \u0259saslan\u0131r. T\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 isbat prosesind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259qamla rastla\u015f\u0131r\u0131q: \u201c&#8230;Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu nisb\u0259tl\u0259rd\u0259n h\u0259r biri vahidl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n \u0259d\u0259d adland\u0131r\u0131la bil\u0259r. Nec\u0259 ki, h\u0259m\u00e7inin nisb\u0259tin ilk h\u0259ddi sonrak\u0131 h\u0259dd il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. &#8230;\u201d. Buradan bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, N\u0259sir\u0259ddin Tusi \u00f6nd\u0259ki m\u00fclahiz\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n nisb\u0259tin \u0259d\u0259d adland\u0131r\u0131la bilm\u0259si fikrini s\u00f6yl\u0259yir. Ancaq orijinalda bu tamamil\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr s\u0259sl\u0259nir: \u201cBu ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259dir ki, nisb\u0259tin ilkin h\u0259d\u00acdi sonrak\u0131 h\u0259ddi il\u0259 olc\u00fcld\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259r bir nisb\u0259t vahidl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n \u0259d\u0259d adland\u0131r\u0131la bil\u0259r.\u201d Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Tusi he\u00e7 d\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi bax\u0131lan t\u0259klif\u0259 \u0259saslanmaqla deyil, \u0259ksin\u0259, bu t\u0259klifd\u0259n \u00f6nc\u0259, aprioiri nisb\u0259tin \u0259d\u0259d adland\u0131rlmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn\u00acl\u00fcy\u00fc\u00acn\u00fc s\u00f6yl\u0259yir v\u0259 bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcr\u0259kk\u0259b nisb\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda t\u0259klifi isbat edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Elml\u0259rin \u0259saslanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bax\u0131\u015flar.<\/strong> N\u0259sir\u0259ddin Tusi v\u0259 dig\u0259r orta \u0259sr aliml\u0259rinin riyazi bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si onlar\u0131n f\u0259ls\u0259fi v\u0259 m\u0259ntiqi irsini ara\u015fd\u0131rmadan, paralell\u0259r aparmadan q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab edil\u0259 bilm\u0259z. Bunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u00fcruri oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iki misala baxaq.<br \/>\nN\u0259sir\u0259ddin Tusinin \u201cParalel d\u00fcz x\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rin aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si haqq\u0131nda traktat\u201d \u0259s\u0259rinin rus dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sind\u0259 [15] Evklidin paralel d\u00fcz x\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 postulata aid hiss\u0259sind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u0259klifl\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q: \u00ab\u041d\u043e \u0435\u0441\u043b\u0438 \u0431\u044b \u044d\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0434\u043f\u043e\u0441\u044b\u043b\u043a\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043d\u0430\u0434\u043b\u0435\u0436\u0430\u043b\u0430 \u043a \u0448\u0435\u0441\u0442\u0438 \u043f\u0440\u0438\u043d\u0446\u0438\u043f\u0430\u043c, \u0442\u043e \u043f\u043e\u0447\u0435\u043c\u0443 \u043e\u043d \u043d\u0435 \u043f\u0440\u0438\u0432\u0435\u043b \u0435\u0435 \u0432\u043c\u0435\u0441\u0442\u0435 \u0441 \u0440\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043d\u044b\u043c\u0438 \u0435\u0439 \u0443\u0442\u0432\u0435\u0440\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u044f\u043c\u0438, \u043a\u0430\u043a \u043e\u043d \u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u0438\u043b \u0432\u0435\u0449\u0438 \u0440\u0430\u0432\u043d\u044b\u0435 \u043e\u0434\u043d\u043e\u0439 \u0432\u0435\u0449\u0438, \u0440\u0430\u0432\u043d\u044b\u00bb, \u00ab\u0446\u0435\u043b\u043e\u0435 \u0431\u043e\u043b\u044c\u0448\u0435 \u0447\u0430\u0441\u0442\u0438\u00bb \u0438 \u0442\u0430\u043a \u0434\u0430\u043b\u0435\u0435\u2026.\u00bb. N.Tusinin bu m\u00fcdd\u0259as\u0131n\u0131 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i v\u0259 \u015f\u0259rh\u00e7i a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi \u015f\u0259rh edirl\u0259r: \u00ab\u0428\u0435\u0441\u0442\u044c \u043f\u0440\u0438\u043d\u0446\u0438\u043f\u043e\u0432 \u2013 \u043e\u0431\u0449\u0438\u0435 \u043f\u043e\u043d\u044f\u0442\u0438\u044f (\u0430\u043a\u0441\u0438\u043e\u043c\u044b) \u0415\u0432\u043a\u043b\u0438\u0434\u0430, \u0441\u043c. \u00ab\u041d\u0430\u0447\u0430\u043b\u0430\u00bb \u0442.1 \u0441\u0442\u0440.15; \u0432\u0435\u0440\u043e\u044f\u0442\u043d\u0435\u0435 \u0432\u0441\u0435\u0433\u043e, \u0447\u0442\u043e \u0438\u043c\u0435\u044e\u0442\u0441\u044f \u0432 \u0432\u0438\u0434\u0443 \u0430\u043a\u0441\u0438\u043e\u043c\u044b 1, 2, 3, 7, 8 \u0438 9 \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434\u0430; \u0430\u043a\u0441\u0438\u043e\u043c\u044b, \u043f\u0440\u0438\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u041d.\u0422\u0443\u0441\u0438 \u2013 \u0430\u043a\u0441\u0438\u043e\u043c\u044b 1 \u0438 8\u00bb. Ancaq N.Tusinin m\u0259ntiqi irsinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bunun he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. \u201cT\u0259crid \u0259l-M\u0259ntiq\u201d \u0259s\u0259rinin \u201cApodiktika\u201d adlanan be\u015finci f\u0259slinin 281-286-c\u0131 m\u00fcdd\u0259alar\u0131nda elmin prinsipl\u0259ri haqq\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar s\u00f6yl\u0259nir: \u201cOnun [apodiktik isbat\u0131n] q\u0259bul edilm\u0259si vacib olan ba\u015flan\u011f\u0131clar\u0131 (prinsipl\u0259ri) alt\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a) ilkinl\u0259r \u2013 tam\u0131n hiss\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck olmas\u0131 kimi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b) hissi olanlar. B\u0259z\u0259n zahiri olurlar \u2013 g\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131q sa\u00e7mas\u0131 kimi; ya da gizlin (batini &#8211; daxili) \u2013 biz\u0259 fikrin xas olmas\u0131 kimi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c) t\u0259cr\u00fcbi olanlar &#8211; S\u0259qmuniyy\u0259nin (d\u0259rman bitkisidir) sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259si kimi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">d) m\u00fctavatir olanlar (d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259krarlanan bilgil\u0259r) &#8211; M\u0259kk\u0259nin m\u00f6vcud olmas\u0131 haqq\u0131nda bilgi kimi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">e) intuitiv &#8211; ay\u0131n g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n nurland\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda bilgi kimi. Bel\u0259 ki, m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i bunu yaln\u0131z onun (ay\u0131n) ondan (g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n) yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259ki (formalar\u0131ndak\u0131) m\u00fcxt\u0259liflikl\u0259rl\u0259 intuisiya edir;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">f) fitri sillogistik h\u00f6kml\u0259r &#8211; ikinin d\u00f6rd\u00fcn\u00a0yar\u0131s\u0131na b\u0259ra\u00adb\u0259r ol\u00adma\u00ads\u0131 kimi. Son ikisi ba\u015flan\u011f\u0131clardan (prinsipl\u0259rd\u0259n) de\u00adyildir. B\u0259l\u00adk\u0259 onlardan \u00f6nd\u0259 g\u0259l\u0259n ikisi d\u0259. \u00dcmd\u0259si is\u0259 il\u00adkin\u00adl\u0259rdir\u201d ([11] , s\u0259h. 103).<\/p>\n<p><strong>Davam\u0131 var\u2026<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[1] M\u00fcd\u0259rris R\u0259z\u0259vi. N\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri (fars dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259). Bak\u0131, Nurlan, 2002, 212 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[2] \u041c\u0430\u043c\u0435\u0434\u0431\u0435\u0439\u043b\u0438 \u0413.\u0414. \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c \u041c\u0430\u0440\u0430\u0433\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043e\u0431\u0441\u0435\u0440\u0432\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u041c\u0443\u0445\u0430\u043c\u043c\u0435\u0434 \u041d\u0430\u0441\u0438\u00ad\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d \u0422\u0443\u0441\u0438. \u0418\u0437\u0434. \u0410\u041d \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0421\u0421\u0420. \u0411\u0430\u043a\u0443 \u2013 1961 \u0433., 316 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[3] \u041c\u0430\u0442\u0432\u0438\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u0413. \u041f., \u0420\u043e\u0437\u0435\u043d\u0444\u0435\u043b\u044c\u0434 \u0411.\u0410. \u041c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0438 \u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u043d\u043e\u043c\u044b \u043c\u0443\u0441\u0443\u043b\u044c<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u043c\u0430\u043d<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0441\u043a\u043e<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0433\u043e \u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u044c\u044f \u0438 \u0438\u0445 \u0442\u0440\u0443\u0434\u044b (8-17 \u0432\u0432.). \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 -1983, 651 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[4]X\u0259lilov A., Musayeva A. \u201cXac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. Bibli\u00ado\u00adqrafiya\u201d. Bak\u0131, XXI \u2013Yeni N\u0259\u015frl\u0259r Evi \u2013 2004, 168 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[5] \u0421\u0442\u0440\u043e\u0439\u043a \u0414.\u042f. \u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u0440\u0441 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438. \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 \u2013 1969 \u0433., 328 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[6]\u00a0<\/em>Xac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. T\u0259crid \u0259l-etiqad. K\u0259lam hiss\u0259si. (T\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rh: M\u0259mm\u0259dov E.M.), \u201cAraz\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, Bak\u0131 2015, 206 s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[7]\u00a0\u0410\u0442\u0430\u0438 \u0410.\u0410., \u0417\u0435\u0439\u043d\u0430\u043b\u043e\u0432 \u0420.\u0410. \u0413.\u0414\u0436. \u041c\u0430\u043c\u0435\u0434\u0431\u0435\u0439\u043b\u0438 \u2013 \u043f\u0435\u0440\u0432\u044b\u0439 \u0438\u0441\u0441\u043b\u0435\u0434\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c \u043d\u0430\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u044f \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0422\u0443\u0441\u0438 \u0432 \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0435. \u041c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0430\u043b\u044b \u041c\u0435\u0436\u0434\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u043e\u0439 \u043a\u043e\u043d\u0444\u0435\u0440\u0435\u043d\u0446\u0438\u0438, \u043f\u043e\u0441\u0432\u044f\u0449\u0435\u043d\u043d\u043e\u0439 810-\u043b\u0435\u0442\u0438\u044e \u041c\u0443\u0445\u0430\u043c\u043c\u0435\u0434\u0430 \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0422\u0443\u0441\u0438. \u0411\u0430\u043a\u0443 -2011, \u0441. 38-49.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[8]\u00a0M\u00fch\u0259mm\u0259d T\u0259qi M\u00fcd\u0259rris R\u0259z\u0259vi. \u0259l-\u018fllam\u0259t\u00fc \u0259l-Xac\u0259 N\u0259sir \u0259d-Din \u0259t-Tusi. H\u0259yat\u00fch\u00fc v\u0259 asar\u00fch.<\/em><em>(<\/em><em> \u0645\u062d\u0645\u062f \u062a\u0642\u0649 \u0645\u062f\u0631\u0633 \u0631\u0636\u0648\u064a .\u0627\u0644\u0639\u0644\u0627\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062e\u0648\u0627\u062c \u0646\u0635\u064a\u0631 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0627\u0644\u0637\u0648\u0633\u0649. \u062d\u064a\u0627\u062a\u0647 \u0648 \u0622\u062b\u0627\u0631\u0647.<\/em><em>). Tehran, 1994, 449 s.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[9] \u041c<\/em><em>\u0430\u0442\u0432\u0438\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u0413.\u041f. \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440 \u0430\u0434<\/em><em>&#8211;<\/em><em>\u0414\u0438\u043d \u0430\u0442-\u0422\u0443\u0441\u0438 \u0438 \u0435\u0433\u043e \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0438 \u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u00ad\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u043d\u0430\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0435. <\/em><em>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259sir\u0259ddin Tusinin 810 illiyin\u0259 H\u0259sr edil<\/em><em>\u00ad<\/em><em>mi\u015f Beyn\u0259l<\/em><em>\u00ad<\/em><em>xalq konfrans\u0131n Materiallar\u0131. Bak\u0131 <\/em><em>&#8211; <\/em><em>2011,<\/em> <em>s<\/em><em>. 223-228.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[10] \u041c\u0430\u0442-\u0430\u044f \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u00ad\u043b\u043e\u043f\u0435\u00ad\u0434\u0438\u044f 1 (\u0410-\u0413). \u0418\u0437\u0434-\u0432\u043e \u00ab\u0421\u043e\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u044f \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0438\u044f\u00bb<\/em><em>,<\/em><em> \u041c. 1977.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[11] Tusi N. \u201cT\u0259crid \u0259l-m\u0259ntiq\u201d (\u0259r\u0259b dilnd\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r M\u0259mm\u0259dov E.M.). Bak\u0131, Araz -2012, 260 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[12] \u018fllam\u0259 Hilli. \u018fl-c\u00f6vh\u0259r \u0259n-n\u0259zid fi \u015f\u0259rh m\u0259ntiq \u0259t-t\u0259c\u00adrid (M\u00fcc\u0259r\u00adr\u0259d m\u0259ntiqin nizam\u00adlanm\u0131\u015f (sistematik) c\u00f6vh\u0259ri). Qum \u2013 2007, 480 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[<\/em>13<em>]<\/em>\u00a0\u018fllam\u0259 Hilli. \u201cK\u0259\u015ff \u0259l-murad fi \u015f\u0259rh \u201cT\u0259crid \u0259l-etiqad\u201d\u201d (\u0627\u0644\u0639\u0644\u0627\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0644\u0651\u0649. \u0643\u0634\u0641 \u0627\u0644\u0645\u0631\u0627\u062f \u0641\u064a \u0634\u0631\u062d \u062a\u062c\u0631\u064a\u062f \u0627\u0644\u0627\u0639\u062a\u0642\u0627\u062f). Qum &#8211; 2006, 480 s.<\/p>\n<p><em>[<\/em>14<em>]<\/em> M\u00fcrt\u0259za M\u00fct\u0259hh\u0259ri. \u0130slam elml\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q (farscadan t\u0259rc\u00fcm\u0259). Bak\u0131, Mirasn\u0259\u015fr, 2011, 400s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[15]\u00a0\u0422\u0443\u0441\u0438 \u041d. \u0422\u0440\u0430\u043a\u0442\u0430\u0442, \u0438\u0441\u0446\u0435\u043b\u044f\u044e\u0449\u0438\u0439 \u0441\u043e\u043c\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043f\u043e \u043f\u043e\u0432\u043e\u0434\u0443 \u043f\u0430\u0440\u0430\u043b\u043b\u0435\u043b\u044c\u043d\u044b\u0445 \u043b\u0438\u043d\u0438\u0439 (\u041f\u0435\u0440\u0435\u00ad\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0411. \u0410. \u0420\u043e\u0437\u0435\u043d\u0444\u0435\u043b\u044c\u0434\u0430), \u0418\u041c\u0418-1960, \u0432\u044b\u043f. VIII<\/em><em>, \u0441. 483-532.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[16] N.Tusi. T\u0259hrir \u00fcsul Uqlidis fi ilm \u0259l-h\u0259nd\u0259s\u0259. (Tehran n\u00fcsx\u0259si 1881, 210 s.).<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[17] Tusi N. Tozlu l\u00f6vh\u0259nin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 hesab toplusu (\u0259r\u0259b dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u018fmi\u00adr\u00ad\u0259h\u00adm\u0259dov \u018f.\u018f., M\u0259mm\u0259dov E.M.) Bak\u0131-2008, 168 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[18] \u0413\u0435\u0433\u0435\u043b\u044c. \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0438\u044f \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043d\u0430\u0443\u043a. \u0422\u043e\u043c 1. \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 \u043b\u043e\u0433\u0438\u043a\u0438. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, \u041c\u044b\u0441\u043b\u044c \u2013 1974 \u0433., 454 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[19] \u0418\u0431\u043d \u0430\u043b-\u0410\u0440\u0430\u0431\u0438. \u041c\u0435\u043a\u043a\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043e\u0442\u043a\u0440\u043e\u0432\u0435\u043d\u0438\u044f<\/em><em> (\u0430\u043b-\u0424\u0443\u0442\u0443\u0445\u0430\u0442 \u0430\u043b-\u043c\u0430\u043a\u043a\u0438\u0439\u044f)<\/em><em>. <\/em><em>\u0412\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435, \u043f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0438 \u0431\u0438\u0431\u043b\u0438\u043e\u0433\u0440\u0430\u0444\u0438\u044f \u0410.\u0414. \u041a\u043d\u044b\u0448. \u0421\u0430\u043d\u043a\u0442 \u041f\u0435\u0442\u0435\u0440\u0431\u0443\u0440\u0433, 288<\/em> <em>\u0441.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><strong><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Emina\u011fa M\u0259mm\u0259dov \u201cN\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131, elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin b\u0259zi aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d , \u201cAMEA-n\u0131n X\u0259b\u0259rl\u0259r M\u0259cmu\u0259si\u201d\u00a0 jurnal\u0131, 2016, cild 3, No 3, s\u0259h. 12-29.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nisb\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259d. \u201cCami \u0259l-hesab bit-t\u0259xt v\u0259t-turab\u201d traktat\u0131n\u0131n ([17]) k\u0259srl\u0259r\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f ikinci hiss\u0259sinin birinci f\u0259slinin ilk m\u00fcdd\u0259as\u0131nda \u0259d\u0259d haqq\u0131nda N\u0259sir\u0259ddinTusi s\u00f6yl\u0259yir: \u201c\u018fd\u0259d vahid\u0259 v\u0259 ya vahidl\u0259rd\u0259n d\u00fcz\u0259l\u0259n topluya ya m\u00fctl\u0259q olaraq, ya da vahid f\u0259rz olunan bir topluya m\u0259nsub edil\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n k\u0259miyy\u0259t\u0259 deyilir\u201d. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, N.Tusi vahidi \u0259d\u0259d saym\u0131\u015fd\u0131r. Nisb\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259d anlay\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18764,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18763\/revisions\/18764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}