{"id":19710,"date":"2018-07-04T10:54:27","date_gmt":"2018-07-04T06:54:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=19710"},"modified":"2018-07-04T10:54:27","modified_gmt":"2018-07-04T06:54:27","slug":"mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusi-xiv-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/07\/04\/mudrikl%c9%99rin-sultani-n%c9%99sir%c9%99ddin-tusi-xiv-hiss%c9%99\/","title":{"rendered":"M\u00fcdrikl\u0259rin sultan\u0131 \u2013 N\u0259sir\u0259ddin Tusi (XIV hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17337\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"213\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti-213x300.jpg 213w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/N\u0259sr\u0259ddin_Tusinin_portreti.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong> N\u0259sir\u0259ddin Tusi elmi irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin aktuall\u0131\u011f\u0131 bar\u0259sind\u0259.<\/strong>\u00a01323-c\u00fc ild\u0259 katolik kils\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirilmi\u015f, N\u0259sir\u0259ddinTusinin m\u00fcasiri olmu\u015f Foma Akvinskinin sxolastik sistemi 1879-cu ild\u0259 katolik kils\u0259sinin yegan\u0259 h\u0259qiqi f\u0259ls\u0259f\u0259si elan edilmi\u015fdir. Akvin\u00adski Aris\u00adtotel t\u0259limi \u0259sas\u0131nda, xristian dinini \u0259sasland\u0131r\u00admaq ist\u0259mi\u015fdir. Akvin\u00adski f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u0259sa\u00ads\u0131nda \u00fc\u00e7 \u201cuniversal\u0131\u201d durur:\u00a0 f\u0259rdl\u0259r\u0259 kimi (ilahi elmd\u0259), \u015fey \u00f6z\u00fcnd\u0259, \u015feyl\u0259rd\u0259n sonra (insan \u015f\u00fcurunda d\u0259rk edilm\u0259). \u018fsas prinsipl\u0259r is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131d\u0131r: iman v\u0259 a\u011fl\u0131n harmoniyas\u0131; \u0259qlin ilahinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rasional \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut, dini h\u0259qiq\u0259tl\u0259r\u0259 etirazlar\u0131 is\u0259 r\u0259dd ed\u0259 bilm\u0259si. Sonralar Volf Xristian (1679-1754) Akvin\u00adskinin fikir\u00adl\u0259rini inki\u015faf etdirmi\u015fdir. Onun fikrinc\u0259, kainatdak\u0131 universal ba\u011f\u00adl\u0131\u00adl\u0131q v\u0259 har\u00admo\u00adniya Allah t\u0259r\u0259find\u0259n onlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin edilmi\u015f m\u0259q\u00ads\u0259d\u00add\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. O, formal- m\u0259ntiqi \u0259ksilik qanununun k\u00f6m\u0259yil\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259ls\u0259fi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259\u00admi\u015f, rasional deduktiv metoddan faydalanm\u0131\u015fd\u0131r. Diqq\u0259t edin, \u015f\u0259rq f\u0259ls\u0259f\u0259sind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n Allah\u0131n elmin\u00ad\u00add\u0259, z\u0259rr al\u0259mind\u0259, cisimd\u0259 &#8211; material al\u0259md\u0259, mahiyy\u0259td\u0259, anlay\u0131\u015flarda v\u0259 s. kimi v\u00fccudetm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi bax\u0131l\u00adm\u0131\u015f, kainat\u0131n harmoniyas\u0131 v\u0259 kamilliyind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130bn \u0259l-\u018fr\u0259bi \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201cKitab \u0259l-d\u0259vair \u0259l-ihatiyy\u0259 \u0259la m\u00fczahat \u0259l-insan lil-xaliq v\u0259l-m\u0259xluq\u201d kitab\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 \u0130mam Q\u0259zalinin a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 fikrin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir: \u201cDaha kamil olan al\u0259min varl\u0131\u011f\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d ([19], s\u0259h. 67). Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Allah\u0131 tan\u0131maq, y\u0259ni m\u0259rif\u0259t m\u0259rh\u0259\u00adl\u0259\u00adsind\u0259 al\u0259md\u0259ki har\u00admoniyan\u0131n ilahi varl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcbutu \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fkar d\u0259lil oldu\u011fu vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; b\u0259z\u0259n, \u015f\u0259rq m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rinin fikirl\u0259rini gah Platon, gah Aris\u00adto\u00adtel, gah da ba\u015fqalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin transformasiyas\u0131, b\u0259z\u0259n d\u0259 bunlar\u0131n siyasi sifari\u015f, ambisiya oldu\u011fu iddia edilir. S\u00f6zs\u00fcz ki, islam f\u0259ls\u0259fi v\u0259 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 k\u0259nar t\u0259sirl\u0259r olmu\u015f\u00addur. Filo\u00adsoflar he\u00e7 d\u0259 \u00f6zl\u0259rini bu fikirl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259\u00admi\u015fl\u0259r. N\u0259 etm\u0259k olar ki, ist\u0259nil\u0259n yeni ideya haradasa b\u00f6y\u00fck d\u00fcha sahibl\u0259ri olan Platon, yaxud Aristotell\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u015e\u0259rq filosof\u00adlar\u0131 q\u0259dim yu\u00adnan m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin\u0259 ali v\u0259 do\u011fma m\u00fcna\u00adsi\u00adb\u0259t b\u0259s\u00adl\u0259mi\u015f, Aristo\u00adteli \u201cbirinci m\u00fc\u0259llim\u201d adland\u0131rm\u0131\u015flar. Bu\u00adnun\u00adla bel\u0259, islam f\u0259ls\u0259\u00adf\u0259sind\u0259 bax\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00e7oxu tam an\u00adla\u00adm\u0131 il\u0259 islam\u00addaxili qaynaqlara malikdir. M\u0259zh\u0259bl\u0259rin yaran\u00adma\u00ads\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259n qaynaqlansa da, n\u00f6v\u00adb\u0259\u00adti m\u0259r\u00adh\u0259l\u0259d\u0259 bu proses\u0259 universal z\u0259ka sahibl\u0259ri m\u00fcdaxil\u0259 etmi\u015f, islam\u0131n \u00f6z daxili t\u0259l\u0259batlar\u0131ndan do\u011fan \u00e7oxlu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri qabartm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7\u00f6zm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Bel\u0259likl\u0259, elmi f\u0259nl\u0259r \u201csiyasi sifa\u00adri\u015f\u00add\u0259n&#8221; \u00e7ox sa\u011flam insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin, z\u0259kas\u0131n\u0131n m\u0259hsulu ol\u00admu\u015f\u00addur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 siyasil\u0259\u015fdirm\u0259k olmaz. Fikrimizc\u0259, bu aspekt n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmazsa, haz\u0131rl\u0131qs\u0131z, yaxud t\u0259\u0259s\u00ads\u00fcb\u00adke\u015f oxucuda yanl\u0131\u015f t\u0259\u0259ss\u00fcrat yarana bil\u0259r, \u201csiyasilik\u201d s\u0259b\u0259\u00adbin\u00add\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00fcha sahibl\u0259rinin qiym\u0259tli fikirl\u0259rinin aprior in\u00adka\u00adr\u0131na v\u0259 spe\u00adkul\u00adyativ yozumlara yol a\u00e7a bil\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, islam tari\u00adxind\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin rolu dan\u0131lmazd\u0131r v\u0259 bu tarix he\u00e7 d\u0259 Pey\u00ad\u011f\u0259m\u00adb\u0259rin (s.s) risal\u0259t d\u00f6vr\u00fc il\u0259 bitmir. Onlar\u0131n fikir\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si m\u00fct\u0259madi q\u0131z\u0131\u015fan spekulyativ yozumlar\u0131n qar\u00ad\u015f\u0131\u00ads\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7ox\u00a0\u0259vv\u0259l\u00adl\u0259r ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 baxma\u00adyaraq, haz\u0131rda da ba\u015fqa c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fc\u00adn\u0259n insanlar kafir elan edilir, onlar\u0131n q\u0259tlin\u0259 yol a\u00e7an aman\u00ads\u0131z f\u0259tvalar verilir;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u0259n n\u0259hay\u0259t, Heyd\u0259r \u018fliyev c\u0259nablar\u0131n\u0131n 13 iyun 2000-ci il \u201cN\u0259sir\u0259ddin Tusinin anadan olmas\u0131n\u0131n 800 illiyi haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin F\u0259rman\u0131\u201d<em>ndan<\/em> ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fcvafiq t\u0259l\u0259bl\u0259r. X\u00fcsusi halda, F\u0259rmanda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6yl\u0259nir: <em>\u201cN\u0259sir\u0259ddin\u00a0 Tusi \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra olduqca b\u00f6y\u00fck elmi irs qoyub getmi\u015fdir. Onun \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n bir \u00e7ox dill\u0259rin\u0259 t\u0259r\u00adc\u00fc\u00adm\u0259 edil\u0259r\u0259k \u00e7ap olunmu\u015f, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 aliml\u0259r n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259\u00adsin\u00add\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edilm\u0259\u00adlidir ki, N\u0259sir\u0259ddin Tusinin \u00e7oxsah\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259l\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259d\u00adqiq olunma\u00adm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fct\u0259f\u0259kkir alimin irsinin d\u0259rind\u0259n \u00f6y\u00adr\u0259\u00adnil\u00adm\u0259\u00adsi Az\u0259rbaycan elmi qar\u015f\u0131s\u0131nda duran vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[1] M\u00fcd\u0259rris R\u0259z\u0259vi. N\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri (fars dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259). Bak\u0131, Nurlan, 2002, 212 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[2] \u041c\u0430\u043c\u0435\u0434\u0431\u0435\u0439\u043b\u0438 \u0413.\u0414. \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c \u041c\u0430\u0440\u0430\u0433\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043e\u0431\u0441\u0435\u0440\u0432\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u041c\u0443\u0445\u0430\u043c\u043c\u0435\u0434 \u041d\u0430\u0441\u0438\u00ad\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d \u0422\u0443\u0441\u0438. \u0418\u0437\u0434. \u0410\u041d \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0421\u0421\u0420. \u0411\u0430\u043a\u0443 \u2013 1961 \u0433., 316 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[3] \u041c\u0430\u0442\u0432\u0438\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u0413. \u041f., \u0420\u043e\u0437\u0435\u043d\u0444\u0435\u043b\u044c\u0434 \u0411.\u0410. \u041c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0438 \u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u043d\u043e\u043c\u044b \u043c\u0443\u0441\u0443\u043b\u044c<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u043c\u0430\u043d<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0441\u043a\u043e<\/em><em>\u00ad<\/em><em>\u0433\u043e \u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u044c\u044f \u0438 \u0438\u0445 \u0442\u0440\u0443\u0434\u044b (8-17 \u0432\u0432.). \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 -1983, 651 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[4]X\u0259lilov A., Musayeva A. \u201cXac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. Bibli\u00ado\u00adqrafiya\u201d. Bak\u0131, XXI \u2013Yeni N\u0259\u015frl\u0259r Evi \u2013 2004, 168 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[5] \u0421\u0442\u0440\u043e\u0439\u043a \u0414.\u042f. \u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u0440\u0441 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0438 \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438. \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 \u2013 1969 \u0433., 328 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[6]\u00a0<\/em>Xac\u0259 N\u0259sir\u0259ddin Tusi. T\u0259crid \u0259l-etiqad. K\u0259lam hiss\u0259si. (T\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rh: M\u0259mm\u0259dov E.M.), \u201cAraz\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, Bak\u0131 2015, 206 s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[7]\u00a0\u0410\u0442\u0430\u0438 \u0410.\u0410., \u0417\u0435\u0439\u043d\u0430\u043b\u043e\u0432 \u0420.\u0410. \u0413.\u0414\u0436. \u041c\u0430\u043c\u0435\u0434\u0431\u0435\u0439\u043b\u0438 \u2013 \u043f\u0435\u0440\u0432\u044b\u0439 \u0438\u0441\u0441\u043b\u0435\u0434\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c \u043d\u0430\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u044f \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0422\u0443\u0441\u0438 \u0432 \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0435. \u041c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0430\u043b\u044b \u041c\u0435\u0436\u0434\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u043e\u0439 \u043a\u043e\u043d\u0444\u0435\u0440\u0435\u043d\u0446\u0438\u0438, \u043f\u043e\u0441\u0432\u044f\u0449\u0435\u043d\u043d\u043e\u0439 810-\u043b\u0435\u0442\u0438\u044e \u041c\u0443\u0445\u0430\u043c\u043c\u0435\u0434\u0430 \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440\u0435\u0434\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0422\u0443\u0441\u0438. \u0411\u0430\u043a\u0443 -2011, \u0441. 38-49.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[8]\u00a0M\u00fch\u0259mm\u0259d T\u0259qi M\u00fcd\u0259rris R\u0259z\u0259vi. \u0259l-\u018fllam\u0259t\u00fc \u0259l-Xac\u0259 N\u0259sir \u0259d-Din \u0259t-Tusi. H\u0259yat\u00fch\u00fc v\u0259 asar\u00fch.<\/em><em>(<\/em><em> \u0645\u062d\u0645\u062f \u062a\u0642\u0649 \u0645\u062f\u0631\u0633 \u0631\u0636\u0648\u064a .\u0627\u0644\u0639\u0644\u0627\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062e\u0648\u0627\u062c \u0646\u0635\u064a\u0631 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0627\u0644\u0637\u0648\u0633\u0649. \u062d\u064a\u0627\u062a\u0647 \u0648 \u0622\u062b\u0627\u0631\u0647.<\/em><em>). Tehran, 1994, 449 s.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[9] \u041c<\/em><em>\u0430\u0442\u0432\u0438\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u0413.\u041f. \u041d\u0430\u0441\u0438\u0440 \u0430\u0434<\/em><em>&#8211;<\/em><em>\u0414\u0438\u043d \u0430\u0442-\u0422\u0443\u0441\u0438 \u0438 \u0435\u0433\u043e \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0438 \u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u00ad\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u043d\u0430\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0435. <\/em><em>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259sir\u0259ddin Tusinin 810 illiyin\u0259 H\u0259sr edil<\/em><em>\u00ad<\/em><em>mi\u015f Beyn\u0259l<\/em><em>\u00ad<\/em><em>xalq konfrans\u0131n Materiallar\u0131. Bak\u0131 <\/em><em>&#8211; <\/em><em>2011,<\/em> <em>s<\/em><em>. 223-228.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[10] \u041c\u0430\u0442-\u0430\u044f \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u00ad\u043b\u043e\u043f\u0435\u00ad\u0434\u0438\u044f 1 (\u0410-\u0413). \u0418\u0437\u0434-\u0432\u043e \u00ab\u0421\u043e\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u044f \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0438\u044f\u00bb<\/em><em>,<\/em><em> \u041c. 1977.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[11] Tusi N. \u201cT\u0259crid \u0259l-m\u0259ntiq\u201d (\u0259r\u0259b dilnd\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r M\u0259mm\u0259dov E.M.). Bak\u0131, Araz -2012, 260 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[12] \u018fllam\u0259 Hilli. \u018fl-c\u00f6vh\u0259r \u0259n-n\u0259zid fi \u015f\u0259rh m\u0259ntiq \u0259t-t\u0259c\u00adrid (M\u00fcc\u0259r\u00adr\u0259d m\u0259ntiqin nizam\u00adlanm\u0131\u015f (sistematik) c\u00f6vh\u0259ri). Qum \u2013 2007, 480 s\u0259h.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[<\/em>13<em>]<\/em>\u00a0\u018fllam\u0259 Hilli. \u201cK\u0259\u015ff \u0259l-murad fi \u015f\u0259rh \u201cT\u0259crid \u0259l-etiqad\u201d\u201d (\u0627\u0644\u0639\u0644\u0627\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0644\u0651\u0649. \u0643\u0634\u0641 \u0627\u0644\u0645\u0631\u0627\u062f \u0641\u064a \u0634\u0631\u062d \u062a\u062c\u0631\u064a\u062f \u0627\u0644\u0627\u0639\u062a\u0642\u0627\u062f). Qum &#8211; 2006, 480 s.<\/p>\n<p><em>[<\/em>14<em>]<\/em> M\u00fcrt\u0259za M\u00fct\u0259hh\u0259ri. \u0130slam elml\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q (farscadan t\u0259rc\u00fcm\u0259). Bak\u0131, Mirasn\u0259\u015fr, 2011, 400s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[15]\u00a0\u0422\u0443\u0441\u0438 \u041d. \u0422\u0440\u0430\u043a\u0442\u0430\u0442, \u0438\u0441\u0446\u0435\u043b\u044f\u044e\u0449\u0438\u0439 \u0441\u043e\u043c\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043f\u043e \u043f\u043e\u0432\u043e\u0434\u0443 \u043f\u0430\u0440\u0430\u043b\u043b\u0435\u043b\u044c\u043d\u044b\u0445 \u043b\u0438\u043d\u0438\u0439 (\u041f\u0435\u0440\u0435\u00ad\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0411. \u0410. \u0420\u043e\u0437\u0435\u043d\u0444\u0435\u043b\u044c\u0434\u0430), \u0418\u041c\u0418-1960, \u0432\u044b\u043f. VIII<\/em><em>, \u0441. 483-532.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[16] N.Tusi. T\u0259hrir \u00fcsul Uqlidis fi ilm \u0259l-h\u0259nd\u0259s\u0259. (Tehran n\u00fcsx\u0259si 1881, 210 s.).<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[17] Tusi N. Tozlu l\u00f6vh\u0259nin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 hesab toplusu (\u0259r\u0259b dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u018fmi\u00adr\u00ad\u0259h\u00adm\u0259dov \u018f.\u018f., M\u0259mm\u0259dov E.M.) Bak\u0131-2008, 168 s.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[18] \u0413\u0435\u0433\u0435\u043b\u044c. \u042d\u043d\u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0435\u0434\u0438\u044f \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043d\u0430\u0443\u043a. \u0422\u043e\u043c 1. \u041d\u0430\u0443\u043a\u0430 \u043b\u043e\u0433\u0438\u043a\u0438. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, \u041c\u044b\u0441\u043b\u044c \u2013 1974 \u0433., 454 \u0441.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>[19] \u0418\u0431\u043d \u0430\u043b-\u0410\u0440\u0430\u0431\u0438. \u041c\u0435\u043a\u043a\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043e\u0442\u043a\u0440\u043e\u0432\u0435\u043d\u0438\u044f<\/em><em> (\u0430\u043b-\u0424\u0443\u0442\u0443\u0445\u0430\u0442 \u0430\u043b-\u043c\u0430\u043a\u043a\u0438\u0439\u044f)<\/em><em>. <\/em><em>\u0412\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435, \u043f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0438 \u0431\u0438\u0431\u043b\u0438\u043e\u0433\u0440\u0430\u0444\u0438\u044f \u0410.\u0414. \u041a\u043d\u044b\u0448. \u0421\u0430\u043d\u043a\u0442 \u041f\u0435\u0442\u0435\u0440\u0431\u0443\u0440\u0433, 288<\/em> <em>\u0441.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><strong><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Emina\u011fa M\u0259mm\u0259dov \u201cN\u0259sir\u0259ddin Tusinin h\u0259yat\u0131, elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin b\u0259zi aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d , \u201cAMEA-n\u0131n X\u0259b\u0259rl\u0259r M\u0259cmu\u0259si\u201d\u00a0 jurnal\u0131, 2016, cild 3, No 3, s\u0259h. 12-29.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259sir\u0259ddin Tusi elmi irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin aktuall\u0131\u011f\u0131 bar\u0259sind\u0259.\u00a01323-c\u00fc ild\u0259 katolik kils\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirilmi\u015f, N\u0259sir\u0259ddinTusinin m\u00fcasiri olmu\u015f Foma Akvinskinin sxolastik sistemi 1879-cu ild\u0259 katolik kils\u0259sinin yegan\u0259 h\u0259qiqi f\u0259ls\u0259f\u0259si elan edilmi\u015fdir. Akvin\u00adski Aris\u00adtotel t\u0259limi \u0259sas\u0131nda, xristian dinini \u0259sasland\u0131r\u00admaq ist\u0259mi\u015fdir. Akvin\u00adski f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u0259sa\u00ads\u0131nda \u00fc\u00e7 \u201cuniversal\u0131\u201d durur:\u00a0 f\u0259rdl\u0259r\u0259 kimi (ilahi elmd\u0259), \u015fey \u00f6z\u00fcnd\u0259, \u015feyl\u0259rd\u0259n sonra (insan \u015f\u00fcurunda d\u0259rk edilm\u0259). \u018fsas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19710"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19711,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19710\/revisions\/19711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}