{"id":197411,"date":"2023-12-05T11:58:53","date_gmt":"2023-12-05T07:58:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=197411"},"modified":"2023-12-05T11:58:54","modified_gmt":"2023-12-05T07:58:54","slug":"israilli-neyrofizioloqlar-insan-suurunu-saxlamagin-sirrini-aciblar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/12\/05\/israilli-neyrofizioloqlar-insan-suurunu-saxlamagin-sirrini-aciblar\/","title":{"rendered":"\u0130srailli neyrofizioloqlar\u00a0insan \u015f\u00fcurunu saxlama\u011f\u0131n sirrini\u00a0a\u00e7\u0131blar"},"content":{"rendered":"<p>\u0130srailli nevroloqlar insan beynind\u0259 neyronlar\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini a\u015fkar edibl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n fikrinc\u0259, bu x\u00fcsusiyy\u0259t \u015f\u00fcurun saxlanmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cNeprosto.fun\u201d n\u0259\u015fri \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, onlar retikulyar formasiya kimi tan\u0131nan \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fir &#8211; bu, insan beyninin f\u0259aliyy\u0259tinin bir \u00e7ox aspektl\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sala bil\u0259c\u0259k \u0259h\u0259miyy\u0259tli k\u0259\u015ffdir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, retikulyar formasiyadak\u0131 iri sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri sinir sisteminin h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilir, insan\u0131 oyand\u0131r\u0131r v\u0259 onu oyaql\u0131q v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>Bu neyronlar qan damarlar\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir v\u0259 qan damarlar\u0131n\u0131 rahatlama\u011fa v\u0259 toxumalara oksigen ax\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n bir ferment istehsal edir. Bel\u0259likl\u0259, bu neyronlar f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rini laz\u0131mi resurslarla t\u0259min ed\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu k\u0259\u015ff beynin nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131r v\u0259 potensial olaraq yeni m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na v\u0259 insan beyni sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>K\u0259\u015ffin \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 baxmayaraq, elm adamlar\u0131 bu neyronlar\u0131n rolunun yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259diyini v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n z\u0259ruri olaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aliml\u0259r retro-TRAP adl\u0131 texnologiyadan istifad\u0259 edibl\u0259r ki, bu da onlara bu neyronlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini hans\u0131 genl\u0259rin idar\u0259 etdiyini anlamaq imkan\u0131 verib.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cProceedings of the National Academy of Sciences\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Bu k\u0259\u015ff insan beyni funksiyas\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 yeni perspektivl\u0259r a\u00e7\u0131r v\u0259 nevroloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 v\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda yeni \u00fcsullara i\u015f\u0131q sal\u0131r.<\/p>\n<p>aztibb.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130srailli nevroloqlar insan beynind\u0259 neyronlar\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini a\u015fkar edibl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n fikrinc\u0259, bu x\u00fcsusiyy\u0259t \u015f\u00fcurun saxlanmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131r. \u201cNeprosto.fun\u201d n\u0259\u015fri \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, onlar retikulyar formasiya kimi tan\u0131nan \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fir &#8211; bu, insan beyninin f\u0259aliyy\u0259tinin bir \u00e7ox aspektl\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sala bil\u0259c\u0259k \u0259h\u0259miyy\u0259tli k\u0259\u015ffdir. Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, retikulyar formasiyadak\u0131 iri sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri sinir sisteminin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197411"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197411"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197418,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197411\/revisions\/197418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}