{"id":20546,"date":"2018-09-28T12:00:55","date_gmt":"2018-09-28T08:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=20546"},"modified":"2018-09-28T14:23:50","modified_gmt":"2018-09-28T10:23:50","slug":"gork%c9%99mli-alim-boyuk-mu%c9%99llim-unudulmaz-s%c9%99xsiyy%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/09\/28\/gork%c9%99mli-alim-boyuk-mu%c9%99llim-unudulmaz-s%c9%99xsiyy%c9%99t\/","title":{"rendered":"G\u00f6rk\u0259mli alim, b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259llim, unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259t"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Azad-Mirzecanzade.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-20547\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Azad-Mirzecanzade-269x300.jpg\" alt=\"\" width=\"269\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Azad-Mirzecanzade-269x300.jpg 269w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Azad-Mirzecanzade.jpg 628w\" sizes=\"(max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/a>\u201cD\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259riniz v\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq konfranslardak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131zla, Siz, Az\u0259rbaycan elmini l\u0259yaq\u0259tl\u0259 t\u0259msil etmisiniz. Respublikam\u0131z v\u0259 \u00e7ox sayl\u0131 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadrlar haql\u0131 olaraq f\u0259xr edirl\u0259r ki, Sizin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinizdirl\u0259r\u201d.<\/em><br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259nin 75 illiyin\u0259 t\u0259brikind\u0259n<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, neft v\u0259 qaz m\u0259d\u0259n mexanikas\u0131, texnikas\u0131, texnologiyas\u0131 v\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 fundamental elmi istiqam\u0259tl\u0259rin banisi, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131, Rusiya T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131, Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan Elml\u0259r Akademiyas\u0131, Ukrayna Neft qaz Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, f\u0259xri neft\u00e7i, f\u0259xri qaz s\u0259nayesi i\u015f\u00e7isi, iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u0130.M.Qubkin ad\u0131na m\u00fckafat laureat\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kdar elm v\u0259 texnika xadimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin f\u0259rdi t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc Azad X\u0259lil o\u011flu Mirz\u0259canzad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 85 illiyi elmi ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n geni\u015f qeyd olunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yeni informasiyan\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 q\u0259bul etm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259, ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumat\u0131 tez bir zamanda a\u015f\u0131lay\u0131b yeni keyfiyy\u0259tl\u0259rl\u0259, elmi yenilikl\u0259rl\u0259, ideyalar \u00e7oxlu\u011funa \u00e7evirm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131na malik idi Azad m\u00fc\u0259llim. Azad Mirz\u0259canzad\u0259 adi adam\u0131n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 s\u0131radan bir alimin g\u00f6r\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi probleml\u0259ri g\u00f6r\u00fcr-duyur, h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir, prosesl\u0259ri t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 riyazi \u00fcsullarla izah edirdi, amma \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 bu idi ki, o \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b fikirl\u0259ri bel\u0259 adi insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 yax\u0131n t\u0259rzd\u0259 \u015f\u0259rh ed\u0259 bilirdi. H\u0259m\u00e7inin o geni\u015f elmi maraqlar\u0131, z\u0259ngin m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, fitri istedad\u0131, iti yadda\u015f\u0131 olan \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Onun haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n xeyli m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131l\u0131b v\u0259 he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, bundan sonra da yaz\u0131lacaq. Bu yaz\u0131lar \u0259sas\u0259n, onun h\u0259yat\u0131n\u0131n ikinci hiss\u0259sini-\u015f\u00f6hr\u0259tinin \u00f6lk\u0259 h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xmas\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. \u00c7oxlar\u0131 bilmir ki, o, neft-qaz mexanikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00f6v bir elmi istiqam\u0259t yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00e7\u0259tin, m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir h\u0259yat yolu ke\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1928-ci il sentyabr\u0131n 29-da anadan olmu\u015f Azad Mirz\u0259canzad\u0259 1936-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, 14 n\u00f6mr\u0259li m\u0259kt\u0259bin birinci sinfin\u0259 getmi\u015fdir. Onun u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik d\u00f6vr\u00fc B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. Sonralar h\u0259min m\u0259kt\u0259b h\u0259rbi hospitala \u00e7evrildiyind\u0259n o, sinif yolda\u015flar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r 18 n\u00f6mr\u0259li m\u0259kt\u0259b\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u0259kt\u0259bd\u0259 oxudu\u011fu ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi riyazi qabiliyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7il\u0259n Azad Mirz\u0259canzad\u0259 eksternat yolu il\u0259 imtahan ver\u0259r\u0259k vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u2013 15 ya\u015f\u0131nda orta m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcharib\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r \u015f\u0259rait, anas\u0131 \u2013 Asya xan\u0131m v\u0259 bac\u0131s\u0131 \u2013 \u0130rad\u0259 xan\u0131mla birg\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tin h\u0259yat onu h\u0259l\u0259 g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan z\u0259hm\u0259t\u0259, m\u00fcbariz\u0259y\u0259 al\u0131\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. 15 ya\u015f\u0131ndan ax\u015fam f\u0259hl\u0259-g\u0259ncl\u0259r m\u0259kt\u0259bind\u0259 riyaziyyatdan d\u0259rs dem\u0259kl\u0259 ail\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n Azad, bu f\u0259aliyy\u0259tini 1944-1951-ci ill\u0259rd\u0259 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs dem\u0259kl\u0259 davam etdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra o, Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutuna s\u0259n\u0259d verm\u0259k ist\u0259yir. Ya\u015f\u0131 az oldu\u011fundan onun s\u0259n\u0259dl\u0259ri q\u0259bul edilmir. G\u0259nc Azad institutun rektoruna m\u00fcraci\u0259t edir. Rektor, institutun neft-m\u0259d\u0259n ixtisas\u0131nda oxumaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 az oldu\u011fundan, m\u00fcst\u0259sna hal kimi onun h\u0259min fak\u00fclt\u0259y\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131na raz\u0131l\u0131q verir. Azad\u0131 d\u0259rin a\u011f\u0131l, b\u00f6y\u00fck istedad sahibi hesab ed\u0259n sinif yolda\u015flar\u0131 bu \u201c\u0259dal\u0259tsiz\u201d q\u0259rarla raz\u0131la\u015fm\u0131r v\u0259 h\u0259tta \u201cneft\u00e7i\u201d ixtisas\u0131na q\u0259bul olma\u011fa raz\u0131l\u0131q verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 onu q\u0131nay\u0131rlar. Azad cavab\u0131nda deyir: \u201csiz yerin t\u0259kinin hans\u0131 elmi imkanlar\u0131n\u0131n oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad Mirz\u0259canzad\u0259 institutda t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 ixtisas f\u0259nl\u0259rin\u0259 \u00e7ox ciddi fikir verir, qibt\u0259 etdiyi m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 onlardan \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. H\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 ik\u0259n elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan Azad\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 Elmi-T\u0259tqiqat Neft \u0130nstitutunda laborant, sonralar is\u0259 ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259bul edirl\u0259r. 1948-ci ild\u0259 o, \u201cGil m\u0259hlullar\u0131n lay suyunda haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011funlu\u011fu\u201d adl\u0131 ilk elmi m\u0259qal\u0259sini \u201cAz\u0259rbaycan Neft T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131\u201d jurnal\u0131nda \u00e7ap etdirir. B\u00f6y\u00fck praktiki \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan bu elmi i\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 o, SSR\u0130 Ali v\u0259 Orta \u0130xtisas T\u0259hsili Nazirliyinin F\u0259xri F\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nstitutun son kursunda onun namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 art\u0131q haz\u0131r idi. 1951\u2013ci ild\u0259 23 ya\u015f\u0131nda \u201cGilli m\u0259hlullar\u0131n hidravlik elementl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00e7ox g\u0259rgin ke\u00e7mi\u015f v\u0259 yeddi saat davam etmi\u015fdi. Maraql\u0131d\u0131r ki, bu m\u00fczakir\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck aliml\u0259ri, akademikl\u0259r Yesman v\u0259 \u0130lyu\u015fin dissertant haqq\u0131nda y\u00fcks\u0259k fikir s\u00f6yl\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdikd\u0259n d\u0259rhal sonra doktorluq dissertasiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flayan Azad Mirz\u0259canzad\u0259 Neft Kimya \u0130nstitutunda d\u0259rs dem\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif elmi t\u0259tqiqat institutlar\u0131nda axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdirir, aspirant v\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131larla birg\u0259 g\u0259rgin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r. Onun doktorluq i\u015finin elmi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi akademik \u0130lyu\u015fin Bak\u0131da Azad\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259nzill\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131qdan sonra \u00e7ox narahat olur v\u0259 Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r Sovetinin s\u0259dri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb deyir ki, \u0259g\u0259r bu g\u0259nc v\u0259 \u00e7ox perspektivli alim\u0259 normal m\u0259nzil verm\u0259s\u0259niz, onu \u00f6z\u00fcml\u0259 Moskvaya aparaca\u011fam. Bu m\u00fcraci\u0259td\u0259n sonra ona \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u00fc\u00e7otaql\u0131 m\u0259nzil verilir v\u0259 Azad m\u00fc\u0259llim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r h\u0259min m\u0259nzild\u0259 ya\u015fay\u0131r. Jurnalistl\u0259r akademik \u0130lyu\u015find\u0259n birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Azad\u0131n ondan n\u0259l\u0259r \u00f6yr\u0259ndiyini soru\u015fanda onun cavab\u0131 maraql\u0131 olub: \u201c M\u0259n Azaddan daha cox \u00f6yr\u0259nmi\u015f\u0259m, n\u0259inki, Azad m\u0259nd\u0259n.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1957-ci ild\u0259 29 ya\u015f\u0131nda SSR\u0130 EA-n\u0131n Mexanika \u0130nstitutunda \u201c\u00d6zl\u00fc v\u0259 \u00f6zl\u00fcplastik mayel\u0259rin hidrodinamikas\u0131n\u0131n probleml\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi doktorluq dissertasiyas\u0131 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck yenilik idi. O, elmd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 1963-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 1967-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, 1952-1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u201cN\u0259z\u0259ri Mexanika\u201d v\u0259 \u201cGeofizika\u201d kafedralar\u0131nda r\u0259qsl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si, \u0259m\u0259liyyatlar hesab\u0131, materiallar m\u00fcqavim\u0259ti v\u0259 n\u0259z\u0259ri mexanika kurslar\u0131ndan m\u00fchazir\u0259 oxumu\u015f, 1954-1958-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n neft ekspedisiyas\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1959-1962-ci ill\u0259rd\u0259 Neft Kimya \u0130nstitutunun \u201cN\u0259z\u0259ri Mexanika\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, eyni zamanda 1959-1969-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi T\u0259tqiqat Neft\u00e7\u0131xarma \u0130nstitutunda Hidromexanika laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1962-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Akademiyas\u0131nda \u201cNeft v\u0259 qaz yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 istismar\u0131\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, eyni zamanda 1988-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunda \u201cNeft v\u0259 qaz\u0131n qeyri-x\u0259tti mexanikas\u0131\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259 Ufa Neft \u0130nstitutunda \u201cQaz v\u0259 qaz-kondensat yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n Azad m\u00fc\u0259llim, reofiziki m\u00fcr\u0259kk\u0259b sisteml\u0259r, texnoloji prosesl\u0259rin riyazi modell\u0259\u015fdirilm\u0259si, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 idar\u0259 olunma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259dqiq ed\u0259n elmi m\u0259kt\u0259bin yarad\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015f, bir s\u0131ra neft\u00e7\u0131xarma prosesl\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259ll etmi\u015fdir. O, 25 ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259td\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00dcmumrus Neft qaz Elmi T\u0259tqiqat \u0130nstitutunda be\u015f laboratoriyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n elmi istiqam\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad Mirz\u0259canzad\u0259 ilk d\u0259f\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259rkibli neft ax\u0131nlar\u0131n\u0131n klassik Nyuton qanunlar\u0131na tabe olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 bu tip neft yataqlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259ri \u0259saslar\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. O, qazkondensat sisteml\u0259rin s\u00fcz\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas differensial t\u0259nlik \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f v\u0259 bel\u0259 sisteml\u0259rd\u0259 verim \u0259msal\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq artmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bununla da neftin istehsal\u0131 zaman\u0131 \u0259lav\u0259 quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131na ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbuta yetirilmi\u015f v\u0259 bu da s\u0259m\u0259r\u0259liliyin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad m\u00fc\u0259llimin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda m\u0259sam\u0259li m\u00fchitd\u0259 qaz s\u00fcz\u00fclm\u0259l\u0259rind\u0259 qeyri- stasionarl\u0131\u011fa \u0259saslanaraq, suxurlarda sorbsiya x\u00fcsusiyy\u0259tinin t\u0259yini \u00fc\u00e7\u00fcn metodika i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu da bir s\u0131ra b\u00f6y\u00fck qaz yataqlar\u0131n\u0131n ehtiyatlar\u0131n\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 imkan vermi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 ilk d\u0259f\u0259 qaz v\u0259 qazkondensat yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan t\u0259zyiql\u0259r f\u0259rqinin \u00e7ox z\u0259ruri parametr oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bu fundamental \u0259h\u0259miyy\u0259tli elmi n\u0259tic\u0259 lay ehtiyatlar\u0131n\u0131n hesablanmas\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r v\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. O, neftl\u0259rd\u0259 \u00f6zl\u00fc-elastiklik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k uy\u011fun neftl\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktiki \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0259rk cisml\u0259rd\u0259 \u00f6zl\u00fc-plastiklik n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f akademik Aleksey \u0130lyu\u015finin fikirl\u0259rini daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neftqaz\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesind\u0259 rast g\u0259lin\u0259n v\u0259 istifad\u0259 olunan mayel\u0259rd\u0259 \u00f6zlu plastiklik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259, akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 \u00f6zl\u00fc plastik mayel\u0259rin s\u00fcz\u00fclm\u0259sinin fenomenoloji n\u0259z\u0259riyy\u0259sini i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlam\u0131\u015f, bel\u0259 neftl\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259qli il\u0259 \u0259laq\u0259dar bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad Mirz\u0259canzad\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131n\u0131n hidrodinamiki \u0259saslar\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131nda yaranan m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin qabaqcadan x\u0259b\u0259r verilm\u0259si kimi praktik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nH\u0259m\u00e7inin o, fiziki-kimy\u0259vi mexanika, riyazi modell\u0259\u015fdirm\u0259, q\u0259rar q\u0259buletm\u0259, avtomatik idar\u0259etm\u0259, \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 yaranma v\u0259 oyunlar n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rinin neftqaz\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesind\u0259 t\u0259tbiqinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad m\u00fc\u0259llimin elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si neft\u00e7\u0131xarma prosesl\u0259rind\u0259 riyazi statistik metodlar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259, neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n sinerqetik v\u0259 dinamik analizin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015fdir. Bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 apar\u0131lan t\u0259tqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanda, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259, anomal neft yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox layih\u0259l\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunmu\u015f v\u0259 olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azad Mirz\u0259canzad\u0259 musiqi melodiyalar\u0131n\u0131n strukturunda riyazi m\u0259ntiq elementl\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n maraql\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259r toplusunun m\u00fc\u0259llifi kimi oxucular\u0131n yadda\u015f\u0131nda silinm\u0259z izl\u0259r buraxm\u0131\u015fd\u0131r. O, qan\u0131n kapilyarlarda v\u0259 damarlarda h\u0259r\u0259k\u0259tinin, neftin boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 ax\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259sam\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fcz\u00fclm\u0259si il\u0259 eyni oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, tibb sah\u0259sind\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llini vermi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015f rejiminin \u00e7ox g\u0259rgin olmas\u0131na baxmayaraq, Azad m\u00fc\u0259llim, vaxta\u015f\u0131r\u0131 Neft Da\u015flar\u0131nda, Qum Adas\u0131nda, Ab\u015feronneft, N\u0259rimanovneft v\u0259 dig\u0259r neftqaz \u00e7\u0131xarma idar\u0259l\u0259rind\u0259 elmi seminarlar aparm\u0131\u015f, elml\u0259 istehsalat aras\u0131nda s\u0131x \u0259laq\u0259 qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. O, b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 dey\u0259rdi: \u201cNeft Da\u015flar\u0131 d\u0259nizd\u0259 ilk neft m\u0259rk\u0259zidir, orada neftin olmas\u0131n\u0131 k\u0259\u015ff ed\u0259nl\u0259r v\u0259 onu tik\u0259nl\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 z\u0259nn etmirdil\u0259r ki, o Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi olacaqd\u0131r. X\u0259z\u0259rd\u0259 neft \u00e7oxdur, h\u0259l\u0259 olacaq da&#8230;\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Neft T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 jurnal\u0131 onun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 beyn\u0259lxalq status alm\u0131\u015fd\u0131r, jurnal\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 neft s\u0259nayesind\u0259 taley\u00fckl\u00fc \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n materiallar, Az\u0259rbaycan\u0131n, MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, \u015eimal d\u0259nizi, \u0130ngilt\u0259r\u0259nin, AB\u015e-\u0131n, Vyetnam\u0131n neft yataqlar\u0131nda s\u0131naqdan ke\u00e7irilmi\u015f elmi i\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259rc edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu b\u00f6y\u00fck alim ciddi elmi t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 \u00fcmumiorta t\u0259hsilin insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda vacibliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, h\u0259yat\u0131 boyu t\u0259hsilin h\u0259min pill\u0259sini diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlam\u0131\u015fd\u0131r. 1989-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Hac\u0131b\u0259y Mahmudb\u0259yov ad\u0131na liseyin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 inki\u015faf\u0131 Azad m\u00fc\u0259llimin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1998-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri X\u0259tai rayonunda onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan 147 n\u00f6mr\u0259li texniki-humanitar t\u0259may\u00fcll\u00fc lisey indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck alimin i\u015f\u0131ql\u0131 ideyalar\u0131n\u0131 u\u011furla davam etdirir. Yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, Azad m\u00fc\u0259llim tez-tez h\u0259min m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u0259l\u0259r, \u015fagird, m\u00fc\u0259llim v\u0259 valideynl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r, m\u0259kt\u0259bin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rar, istedadl\u0131 \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na t\u0259qa\u00fcd ver\u0259rdi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, h\u0259min m\u0259kt\u0259b bu g\u00fcn d\u0259 ziyal\u0131lar aras\u0131nda onun ad\u0131n\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r. Onu da qeyd edim ki, Azad m\u00fc\u0259llimin pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi orijinall\u0131q v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus m\u00fchazir\u0259 oxumaq \u00fcslubu var idi. O, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcasir elmin \u0259n yeni nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n, musiqid\u0259n, \u0259d\u0259biyyatdan, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259n ixtisasa uy\u011fun misallar g\u0259tir\u0259r\u0259k, m\u00fchazir\u0259l\u0259rini daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259rdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus d\u0259st-x\u0259tti olan Azad \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlar\u0131, h\u0259tta g\u00f6z\u0259 \u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 elmi nailiyy\u0259tl\u0259rini g\u00f6r\u0259nd\u0259 bel\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259si namin\u0259 t\u0259rifl\u0259m\u0259zdi. Akademik Mirz\u0259canzad\u0259nin yadda\u015flarda h\u0259kk olunmu\u015f bir s\u0131ra fikirl\u0259ri z\u0259nnimizc\u0259, daim ya\u015fayacaqd\u0131r \u2013 \u201cM\u0259nim arzum \u00f6z\u00fcmd\u0259n sonra m\u0259nd\u0259n \u00e7ox bil\u0259n, \u00f6z i\u015fini sev\u0259n professionallar yeti\u015fdirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Onun auditoriya diapazonu \u00e7ox geni\u015f idi-burada m\u0259kt\u0259blil\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li elmi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259rdi. Azad m\u00fc\u0259llim h\u0259mi\u015f\u0259 yeni riyazi v\u0259 fiziki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, qeyri-adi effektl\u0259ri v\u0259 metodlar\u0131 se\u00e7\u0259r\u0259k \u00f6z dinl\u0259yicil\u0259rin\u0259 ustal\u0131qla \u015f\u0259rh ed\u0259rdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b xarakterli k\u0259skin, \u00e7\u0131l\u011f\u0131n olan bu dahi insan eyni zamanda b\u00f6y\u00fck pedaqoq idi. H\u0259tta onu sev\u0259nl\u0259r aras\u0131nda bel\u0259 bir r\u0259vay\u0259t d\u0259 dola\u015f\u0131rd\u0131: \u201c Azad m\u00fc\u0259llim\u0259 yax\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259n yand\u0131rar, uzaq d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259n dondurar\u201d. Ondan soru\u015fanda ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinizin t\u0259hsilin\u0259 \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirsiniz, yoxsa intizam\u0131na? O, bel\u0259 dey\u0259rdi: \u201c N\u0259 oxumaq, n\u0259 d\u0259 intizam \u0259sas deyildir, bunlar ancaq n\u0259tic\u0259dir. \u018fsas is\u0259, insan\u0131n m\u0259nlik v\u0259 talant\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu iki amil olduqda t\u0259hsil d\u0259, intizam da \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Amerikal\u0131lar\u0131n bel\u0259 bir k\u0259lam\u0131 var: \u2013 \u201c Self esteem \u201d y\u0259ni insanda h\u0259m daxili m\u0259nlik, h\u0259m d\u0259 xarici m\u0259nlik olmal\u0131d\u0131r. Daxili m\u0259nlik \u2013 m\u0259n \u0259trafdak\u0131lara qar\u015f\u0131 n\u0259yi ed\u0259 bil\u0259r\u0259m, xarici m\u0259nlik \u2013 m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 n\u0259yi ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 Q\u0259rbi Sibird\u0259, T\u00fcmen vilay\u0259tind\u0259, Tatar\u0131standa, Almaniyada, Ba\u015fq\u0131rd\u0131standa, \u018flc\u0259zaird\u0259, Vyetnamda v\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131nda geni\u015f elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, 1962, 1965, 1966 v\u0259 1972-ci ill\u0259rd\u0259 Pol\u015fada, 1965 v\u0259 1966-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Almaniyada, 1967-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-nin h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 Kanada EKSPO-67 s\u0259rgisind\u0259, 1969-cu ild\u0259 Yaponiyan\u0131n Kioto \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq Hidravlik T\u0259dqiqatlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n XIII konqres\u201d-ind\u0259, 1969, 1972 v\u0259 1986-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Almaniya Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n Frayberq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n konfranslarda, 1991-ci ild\u0259 Yaponiya, Kanada, Ruminiya, Norve\u00e7 v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Elmi konqresl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u018flc\u0259zair, Suriya, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan v\u0259 Vyetnamda neft s\u0259nayesi i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxumu\u015f v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r vermi\u015fdir. Azad m\u00fc\u0259llim 1973-1987-ci ill\u0259rd\u0259 Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259, 1979-cu ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r h\u0259r il Ufada Neft v\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n n\u0259qli, y\u0131\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 \u00dcmumittifaq Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunda \u201cNeft v\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 n\u0259qlind\u0259 hidrodinamika, texniki diaqnostika v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d v\u0259 1967-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Almetyevsk, Kiyev, T\u00fcmen, Bak\u0131, \u0130vano-Frankovsk, Krasnodar v\u0259 s. kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 h\u0259r il \u201c Yuyucu mayel\u0259rin v\u0259 tanponaj m\u0259hlullar\u0131n hidravlikas\u0131\u201d m\u00f6vzular\u0131nda elmi seminarlar ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxumu\u015fdur. 1975-1985-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 T\u00fcmen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cNeftqaz mexanikas\u0131n\u0131n probleml\u0259ri\u201d seminarlar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fikrimizc\u0259, Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259 aliml\u0259rind\u0259ndir ki, 60 illik elmi f\u0259aliyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 100-\u0259 yax\u0131n elml\u0259r doktoru, 300-d\u0259n \u00e7ox elml\u0259r namiz\u0259di yeti\u015fdirmi\u015fdir. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131n, Rusiyan\u0131n, \u00d6zb\u0259kistan\u0131n, Tatarstan\u0131n, T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n, Ukraynan\u0131n, \u018ffqan\u0131stan\u0131n, Almaniyan\u0131n, Bolqar\u0131stan\u0131n, Suriyan\u0131n, Misirin, \u018flc\u0259zairin, Koreyan\u0131n, Vyetnam\u0131n, \u0130ordaniyan\u0131n, Y\u0259m\u0259nin, Sudan\u0131n v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin elm v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadrlar kimi m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin elmi irsini u\u011furla davam etdirirl\u0259r. \u015e\u00fcbh\u0259siz onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131lar olmu\u015fdur. Azad m\u00fc\u0259llimin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yaln\u0131z Ba\u015fq\u0131r\u0131standa 34 n\u0259f\u0259r elml\u0259r namiz\u0259di, 18 n\u0259f\u0259r elml\u0259r doktoru haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ondan soru\u015fanda ki, bir r\u0259hb\u0259rin 300-d\u0259n \u00e7ox alim yeti\u015fdirm\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r reald\u0131r? Cavab\u0131nda bel\u0259 dey\u0259rdi: \u201cM\u0259nim y\u00fczl\u0259rl\u0259 ideyalar\u0131m olmu\u015fdur ki, h\u0259min ideyalar h\u0259m geologiya, h\u0259m qazma, h\u0259m neft v\u0259 qaz\u0131n hasilat\u0131n\u0131n, n\u0259qlinin, m\u0259d\u0259n mexanikas\u0131n\u0131n v\u0259 s. elm sah\u0259l\u0259rinin \u0259saslar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, bir ideya bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259tin elmi b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259rs\u0259, onda burada qeyri-adi bir \u015fey yoxdur\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu b\u00f6y\u00fck alimin elmi irsind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu jurnallar\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015f 500-\u0259 yax\u0131n elmi m\u0259qal\u0259si, 100-\u0259 yax\u0131n monoqrafiya, d\u0259rslik, d\u0259rs v\u0259saiti, 50 ixtiras\u0131 v\u0259 elmi k\u00fctl\u0259vi \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259 x\u00fcsusi yer tutur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilir. Onu da qeyd edim ki, Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fctt\u0259fiq respublikalarda bel\u0259 bir qurum f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmirdi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda elmi adlar v\u0259 elmi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rin verilm\u0259si m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f formada Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Ali Attestasiya Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259ll olunurdu. M\u0259hz onun r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 komissiyan\u0131n \u0259sasnam\u0259si haz\u0131rlanm\u0131\u015f, Elmi M\u00fcdafi\u0259 \u015euralar\u0131 g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, dissertasiyalar\u0131n keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, saxtakarl\u0131q v\u0259 proteksionizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t Elm v\u0259 Texnika Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 onun ilk s\u0259dri Azad Mirz\u0259canzad\u0259nin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onun 10 il \u0259rzind\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Elm v\u0259 Texnika komit\u0259si Az\u0259rbaycan elminin d\u00fcnya elmin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Patent Agentliyinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259nin elm qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259v\u0259zolunmaz xidm\u0259tl\u0259ri ist\u0259r sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra h\u00f6k\u00fcm\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. O, 1959-cu ild\u0259 SSR\u0130 Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u015e\u0259r\u0259f Ni\u015fan\u0131 Ordeni il\u0259, 1966-c\u0131 ild\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. 1970-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR \u018fm\u0259kdar Elm v\u0259 Texnika xadimi f\u0259xri ad\u0131na, 1975 v\u0259 1986-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t, 1986-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin mukafatlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Lakin onun sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fckafatlar bununla bitmirdi. O, 1982-ci ild\u0259 ikinci Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015f, m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259, neft\u00e7\u0131xarma sah\u0259sind\u0259ki xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 Qubkin ad\u0131na m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1998-ci ild\u0259 is\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n ali m\u00fckafat\u0131 olan \u201c\u0130stiqlal\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdir. Onu da qeyd ed\u0259k ki, yuxar\u0131da sadalananlar akademikin ald\u0131\u011f\u0131 makafatlar\u0131n, orden, medal, f\u0259xri adlar\u0131n yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u0130dar\u0259\u00e7ilikd\u0259 riyaziyyat\u201d f\u0259nninin vacibliyini vur\u011fulam\u0131\u015f v\u0259 m\u0259hz onun t\u0259klifi il\u0259 bu f\u0259nn Az\u0259rbaycan Prezidenti yan\u0131nda \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n t\u0259dris plan\u0131na daxil edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 \u201cNeft v\u0259 qaz\u0131n geotexnoloji probleml\u0259ri v\u0259 kimya\u201d Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun, Beyn\u0259lxalq \u015e\u0259rq Neft Akademiyas\u0131n\u0131n, AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunda \u201cNeft v\u0259 qaz\u0131n qeyri-x\u0259tti mexanikas\u0131\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin v\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 mexanikan\u0131n probleml\u0259ri laboratoriyas\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. Onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259min m\u00fc\u0259sis\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lan elmi t\u0259tqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 neft v\u0259 qaz yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si, istismar\u0131, quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131, neftqaz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n n\u0259qli v\u0259 saxlanmas\u0131, neft-m\u0259d\u0259n mexanikas\u0131nda bir s\u0131ra h\u0259ll olunmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilmi\u015fdir. O, bu probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 \u201cqeyri bircinslik\u201d, \u201cqeyri tarazl\u0131q\u201d v\u0259 \u201cqeyri x\u0259ttilik\u201d kimi \u00fc\u00e7 x\u00fcsusiyy\u0259tin \u0259sas oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Azad m\u00fc\u0259llim fikirl\u0259rini \u00fc\u00e7l\u00fckl\u0259rl\u0259 ifad\u0259 etm\u0259yi xo\u015flayard\u0131. O, bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259tbiqi riyaziyyat\u0131n nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259 v\u0259 informasiyan\u0131n m\u00fcasir metodlarla t\u0259hlilind\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u00fcr\u0259kk\u0259b t\u0259bi\u0259t sisteml\u0259rind\u0259 d\u0259 \u2013 \u201cqeyri d\u0259qiqlik\u201d, \u201cqeyri tarazl\u0131q\u201d v\u0259 \u201cqeyri s\u0259listlik\u201d kimi \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn uy\u011fun olaraq n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 vacib sayard\u0131.<br \/>\nMaraql\u0131 v\u0259 ibr\u0259tamiz hald\u0131r ki, bu il, Azad m\u00fc\u0259llimin do\u011fum g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u2013 sentyabr\u0131n 29-da Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck alimin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 elmi seminar ke\u00e7irilmi\u015f, seminarda onun h\u0259min \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan diasporunun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, Almaniya universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 alman ictimaiyy\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin Akademik Mirz\u0259canzad\u0259nin xatir\u0259sini yad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan v\u0259 Komi Respublikalar\u0131ndan Bak\u0131ya g\u0259lmi\u015f bir qrup t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri onun m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu m\u0259qamda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck ziyal\u0131s\u0131 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundovla ba\u011fl\u0131 bir hadis\u0259 yada d\u00fc\u015f\u00fcr. Tan\u0131nm\u0131\u015f alim Vilay\u0259t Quliyevin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g\u00f6r\u0259, general \u0130srafil b\u0259y Yadigarov h\u0259yat\u0131n\u0131n son anlar\u0131nda Tiflisd\u0259ki evind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259liy\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olsa da ondan soru\u015fur: \u201cMirz\u0259, siz n\u0259 sayaq d\u0259fn olunma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ist\u0259rdiniz?\u201d. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin cavab\u0131 t\u0259xmin\u0259n bel\u0259 olur, \u201c\u00f6l\u0259nd\u0259n sonra nec\u0259 v\u0259 harada d\u0259fn olunma\u011f\u0131m\u0131n m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur, ist\u0259diyiniz kimi d\u0259fn ed\u0259rsiniz\u201d. Bu g\u00fcn Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundov Tiflisd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 layiq yerd\u0259 uyuyur. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 m\u0259zar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bu unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 layiq q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r g\u00fcn onun m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259nl\u0259rin bel\u0259 bir b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t yetirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 xalq\u0131m\u0131za h\u00f6rm\u0259t v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259ti art\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0259mimi etiraf ets\u0259k, bu faktlar insan\u0131 xeyli t\u0259sirl\u0259ndirir. Azad m\u00fc\u0259llim kimi ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z, aliml\u0259rimiz bizl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 kitab, alim, k\u0259\u015ff, yenilik qoyub gedibl\u0259r. \u0130ndi bizim \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259sas v\u0259zif\u0259 bel\u0259 b\u00f6y\u00fck insanlar\u0131n xatir\u0259sini \u0259ziz tutmaq, irsini davam etdirm\u0259k, d\u00fcnyada daha yax\u015f\u0131 tan\u0131tmaqla mill\u0259timizi v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131 daha y\u00fcks\u0259klikl\u0259r\u0259 qald\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259 m\u0259hz bel\u0259 ziyal\u0131lar\u0131m\u0131zdand\u0131r. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, Azad m\u00fc\u0259llimin \u0259ziz xatir\u0259si onu tan\u0131yanlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 daim ya\u015fayacaq, \u00f6lk\u0259mizin haz\u0131rki inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k elmi potensial, elmi m\u0259kt\u0259b v\u0259 qiym\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na bundan sonra da xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>M\u0259nb\u0259: Misir M\u0259rdanov, Qeylani P\u0259nahov, Aynur\u0259 C\u0259f\u0259rova, &#8220;G\u00f6rk\u0259mli alim, b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259llim, unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259t&#8221;, 525-ci q\u0259zet,\u00a0 28.10.2013.\u00a0<\/em> \u00a0<a href=\"https:\/\/525.az\/site\/?name=xeberprint&amp;kecid=1&amp;news_id=12766\">525.az<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cD\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259riniz v\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq konfranslardak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131zla, Siz, Az\u0259rbaycan elmini l\u0259yaq\u0259tl\u0259 t\u0259msil etmisiniz. Respublikam\u0131z v\u0259 \u00e7ox sayl\u0131 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadrlar haql\u0131 olaraq f\u0259xr edirl\u0259r ki, Sizin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinizdirl\u0259r\u201d. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin akademik Azad Mirz\u0259canzad\u0259nin 75 illiyin\u0259 t\u0259brikind\u0259n Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, neft v\u0259 qaz m\u0259d\u0259n mexanikas\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20546"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20546"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20571,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20546\/revisions\/20571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}