{"id":207304,"date":"2023-12-11T11:53:00","date_gmt":"2023-12-11T07:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=207304"},"modified":"2023-12-13T21:02:58","modified_gmt":"2023-12-13T17:02:58","slug":"nasa-nin-lazer-al%c9%99tl%c9%99ri-yerolcm%c9%99l%c9%99rini-kosmosdan-d%c9%99qiq-aparmaga-kom%c9%99k-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/12\/11\/nasa-nin-lazer-al%c9%99tl%c9%99ri-yerolcm%c9%99l%c9%99rini-kosmosdan-d%c9%99qiq-aparmaga-kom%c9%99k-edir\/","title":{"rendered":"NASA-n\u0131n lazer al\u0259tl\u0259ri yer\u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259rini kosmosdan d\u0259qiq aparma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir"},"content":{"rendered":"<p>GPS peykl\u0259rinin m\u0259lum istifad\u0259sinin m\u0259qs\u0259di insanlara avtomobil s\u00fcr\u0259rk\u0259n, g\u0259mi v\u0259 ya t\u0259yyar\u0259d\u0259 naviqasiya zaman\u0131 v\u0259 ya uzaq \u0259razil\u0259rd\u0259 s\u0259yah\u0259t ed\u0259rk\u0259n \u00f6z yerl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259kdir. Dig\u0259r vacib, lakin daha az tan\u0131nan istifad\u0259 \u00fcsulu planetimizd\u0259 yer\u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259rini d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Yer\u0259 baxan dig\u0259r peykl\u0259r\u0259 m\u0259lumat \u00f6t\u00fcrm\u0259kdir.<\/p>\n<p>NASA-n\u0131n r\u0259smi sayt\u0131 x\u0259b\u0259r verir ki, Agentlikl\u0259 yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra dig\u0259r federal qurumlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e Kosmik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, AB\u015e Kosmik Komandanl\u0131\u011f\u0131, AB\u015e D\u0259niz T\u0259dqiqat Laboratoriyas\u0131 v\u0259 Milli Geom\u0259kan-K\u0259\u015ffiyyat Agentliyi lazer retroreflektor (LRA) massivl\u0259rinin yeni d\u0259sti il\u0259 bu \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259rin yerinin d\u0259qiqliyini millimetr\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>NASA-n\u0131n Merilend \u015ftat\u0131ndak\u0131 Qoddard Kosmik U\u00e7u\u015f M\u0259rk\u0259zind\u0259 NASA-n\u0131n Kosmik Geodeziya Layih\u0259si \u00fczr\u0259 layih\u0259 meneceri Stiven Merkovitz bununla ba\u011fl\u0131 deyib: \u201cLazer diapazonunun v\u0259 LRA-n\u0131n \u0259sas faydas\u0131 Yerd\u0259ki b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rimizin geolokasiyas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Layih\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n alim v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259r qrupu bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 LRA-lar\u0131 s\u0131naqdan ke\u00e7irib ki, onlar\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirsinl\u0259r v\u0259 kosmosun s\u0259rt m\u00fchitin\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilsinl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda bu yeni lazer retroreflektor massivl\u0259rinin ilk d\u0259sti n\u00f6vb\u0259ti n\u0259sil GPS peykl\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Kolorado \u015ftat\u0131n\u0131n Littleton \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 AB\u015e Kosmik Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 \u201cLockheed Martin\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r bildirirl\u0259r ki, lazer retroreflektor massivl\u0259ri obyektl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259l\u0259ri a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn lazer i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ki\u00e7ik partlay\u0131\u015flar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k lazer diapazonunu yaratma\u011fa imkan verir. Yer stansiyas\u0131ndan g\u0259l\u0259n lazer i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n impulslar\u0131 orbitd\u0259 olan peyk\u0259 do\u011fru y\u00f6n\u0259ldilir v\u0259 o, massivd\u0259n \u0259ks olunaraq stansiyaya qay\u0131d\u0131r. Peykl\u0259 yer aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259ni hesablamaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131n yerd\u0259n peyk\u0259 v\u0259 yenid\u0259n geriy\u0259 ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan vaxtdan istifad\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Lazer diapazonu v\u0259 lazer retroreflektor massivl\u0259ri onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 kosmos missiyalar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si olub v\u0259 haz\u0131rda onlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si ICESat-2 (Buz, Bulud v\u0259 qurudan y\u00fcks\u0259klik peyki-2), SWOT \u2013 (Su v\u0259 Okean Topoqrafiyas\u0131) v\u0259 GRACE-FO (Gravity Recovery and Climate Experiment Follow On) kimi Yeri m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259n peykl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Lazer m\u0259saf\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn LRA-lar \u201cApollon\u201d missiyalar\u0131 zaman\u0131 Ay\u0131n s\u0259thind\u0259 d\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>Lazer diapazonu \u00fc\u00e7\u00fcn elm adamlar\u0131 i\u015f\u0131q \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131 orijinal m\u0259nb\u0259y\u0259 qaytarmaq ist\u0259yirl\u0259r. Onlar bunu \u00fc\u00e7 g\u00fczg\u00fcn\u00fc d\u00fcz bucaq alt\u0131nda yerl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, \u0259slind\u0259 kubun daxili k\u00fcnc\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Lazer retroreflektor massivl\u0259ri bu aynal\u0131 k\u00fcncl\u0259rin 48 massivd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\">azertag.az<\/a><\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GPS peykl\u0259rinin m\u0259lum istifad\u0259sinin m\u0259qs\u0259di insanlara avtomobil s\u00fcr\u0259rk\u0259n, g\u0259mi v\u0259 ya t\u0259yyar\u0259d\u0259 naviqasiya zaman\u0131 v\u0259 ya uzaq \u0259razil\u0259rd\u0259 s\u0259yah\u0259t ed\u0259rk\u0259n \u00f6z yerl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259kdir. Dig\u0259r vacib, lakin daha az tan\u0131nan istifad\u0259 \u00fcsulu planetimizd\u0259 yer\u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259rini d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Yer\u0259 baxan dig\u0259r peykl\u0259r\u0259 m\u0259lumat \u00f6t\u00fcrm\u0259kdir. NASA-n\u0131n r\u0259smi sayt\u0131 x\u0259b\u0259r verir ki, Agentlikl\u0259 yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=207304"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":207307,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207304\/revisions\/207307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=207304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=207304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=207304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}