{"id":210990,"date":"2024-01-12T12:09:12","date_gmt":"2024-01-12T08:09:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=210990"},"modified":"2024-01-12T12:09:12","modified_gmt":"2024-01-12T08:09:12","slug":"aliml%c9%99r-alzheimer-x%c9%99st%c9%99l%c9%99rind%c9%99-beyin-huceyr%c9%99l%c9%99rinin-hansi-s%c9%99b%c9%99bd%c9%99n-olduyunu-askar-edibl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/01\/12\/aliml%c9%99r-alzheimer-x%c9%99st%c9%99l%c9%99rind%c9%99-beyin-huceyr%c9%99l%c9%99rinin-hansi-s%c9%99b%c9%99bd%c9%99n-olduyunu-askar-edibl%c9%99r\/","title":{"rendered":"Aliml\u0259r Alzheimer x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u00fc a\u015fkar edibl\u0259r."},"content":{"rendered":"<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131 aparan \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Bel\u00e7ika aliml\u0259ri bununla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verib. Bildirilib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma \u201cScience\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib. X\u0259st\u0259l\u0259rin beynind\u0259 anormal \u015f\u0259kild\u0259 y\u0131\u011f\u0131lma\u011fa ba\u015flayan z\u00fclallarla \u201cnekroptoz\u201d adlanan h\u00fcceyr\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc prosesi ba\u015f verir. Bununla da yadda\u015f\u0131n itirilm\u0259si kimi bir x\u0259st\u0259liyin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Alzheimer x\u0259st\u0259liyinin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri neyron adlanan sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin yox olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Normal \u015f\u0259raitd\u0259 b\u0259d\u0259nimiz nekroptoz yolu il\u0259 arzuolunmaz h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri m\u0259hv edir v\u0259 yeni h\u00fcceyr\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yer a\u00e7\u0131r. X\u0259st\u0259 insanlar\u0131n beynin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxd\u0131qda amiloid v\u0259 tau adl\u0131 z\u00fclallar\u0131n anormal \u015f\u0259kild\u0259 y\u0131\u011f\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin bu z\u00fclallarla x\u0259st\u0259liyin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r tap\u0131lmay\u0131b. Londondak\u0131 Kollec, Bel\u00e7ikan\u0131n KU Luven Universiteti v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya Demans T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun aliml\u0259ri bu \u0259laq\u0259ni ortaya \u00e7\u0131xard\u0131qlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. Onlar\u0131n t\u0259dqiqat\u0131na g\u00f6r\u0259, Alzheimer x\u0259st\u0259l\u0259rinin beyinl\u0259rind\u0259ki neyronlar aras\u0131nda anormal miqdarda amiloid l\u00f6vh\u0259l\u0259ri v\u0259 tau dola\u015f\u0131qlar\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Bu beyin \u00f6d\u0259min\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u00d6d\u0259m neyronlardak\u0131 kimy\u0259vi tarazl\u0131\u011f\u0131 pozur. L\u00f6vh\u0259l\u0259rin v\u0259 dola\u015f\u0131qlar\u0131n meydana g\u0259lm\u0259si il\u0259 beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri MEG3 adl\u0131 x\u00fcsusi bir molekul istehsal edir. MEG3 molekulu nekroptozu, y\u0259ni h\u00fcceyr\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu prosesd\u0259 \u0259sas rol oynay\u0131r. Aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, MEG3 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qda v\u0259 ya onun siqnallar\u0131 blokland\u0131qda h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fc dayand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n professor Bart De Trooper diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, bu, \u00e7ox vacib v\u0259 maraql\u0131 bir k\u0259\u015ffdir: \u201c\u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq, neyronlar\u0131n Alzheimer x\u0259st\u0259liyi s\u0259b\u0259bind\u0259n nec\u0259 v\u0259 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u0259 dair bir s\u00fcbut \u0259ld\u0259 ed\u0259 bildik. Son 30-40 ild\u0259 bu m\u00f6vzuda \u00e7ox f\u0259rziyy\u0259l\u0259r var idi, lakin he\u00e7 kim bunun nec\u0259 oldu\u011funu d\u0259qiq dey\u0259 bilm\u0259yib. T\u0259dqiqat \u00fc\u00e7\u00fcn insan beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f si\u00e7anlar\u0131n beynin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Heyvanlar genetik olaraq d\u0259yi\u015fdirilib, onlar\u0131n beyinl\u0259ri b\u00f6y\u00fck miqdarda amiloid istehsal edir. Beyind\u0259n amiloidi \u00e7\u0131xaran d\u0259rmanlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda son vaxtlar u\u011fur \u0259ld\u0259 edilib v\u0259 h\u0259min d\u0259rmanlarla beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin m\u0259hvini yava\u015flatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk m\u00fcalic\u0259ni etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 professor \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>science.gov.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131 aparan \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Bel\u00e7ika aliml\u0259ri bununla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verib. Bildirilib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunub. Ara\u015fd\u0131rma \u201cScience\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib. X\u0259st\u0259l\u0259rin beynind\u0259 anormal \u015f\u0259kild\u0259 y\u0131\u011f\u0131lma\u011fa ba\u015flayan z\u00fclallarla \u201cnekroptoz\u201d adlanan h\u00fcceyr\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc prosesi ba\u015f verir. Bununla da yadda\u015f\u0131n itirilm\u0259si kimi bir x\u0259st\u0259liyin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Alzheimer x\u0259st\u0259liyinin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri neyron adlanan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":210991,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210990"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=210990"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":210993,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210990\/revisions\/210993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/210991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=210990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=210990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=210990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}