{"id":211131,"date":"2024-01-24T13:52:24","date_gmt":"2024-01-24T09:52:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=211131"},"modified":"2024-01-24T13:52:26","modified_gmt":"2024-01-24T09:52:26","slug":"beyn%c9%99lxalq-t%c9%99hsil-gunu-davamli-sulh-namin%c9%99-oyr%c9%99nm%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/01\/24\/beyn%c9%99lxalq-t%c9%99hsil-gunu-davamli-sulh-namin%c9%99-oyr%c9%99nm%c9%99k\/","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc: Davaml\u0131 s\u00fclh namin\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k"},"content":{"rendered":"<p>T\u0259hsil insan h\u00fcququ, ictimai s\u0259rv\u0259t v\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259tdir. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259hsilin s\u00fclh v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn rolunu qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yanvar\u0131n 24-n\u00fc Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc elan edib.<\/p>\n<p>Bu il Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc \u201cDavaml\u0131 s\u00fclh namin\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k\u201d m\u00f6vzusuna h\u0259sr olunub. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda BMT-nin T\u0259hsili D\u0259yi\u015fdir\u0259n Sammitinin yaratd\u0131\u011f\u0131 qlobal s\u00fcr\u0259t\u0259 \u0259saslanaraq, builki g\u00fcn t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131, daha \u0259dal\u0259tli v\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. T\u0259hsil s\u00fclh namin\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k, \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259sas bilik, d\u0259y\u0259rl\u0259r, m\u00fcnasib\u0259t, bacar\u0131q v\u0259 davran\u0131\u015flar \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n v\u0259 bununla da, \u00f6z icmalar\u0131nda s\u00fclh\u00fcn katalizatoru kimi xidm\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlara s\u0259lahiyy\u0259t ver\u0259n transformativ proses olmal\u0131d\u0131r. Daha dinc, \u0259dal\u0259tli v\u0259 davaml\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin t\u0259m\u0259li g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 \u00fcmumi perspektivl\u0259rimizin h\u0259r sah\u0259sin\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259n bir q\u00fcvv\u0259 olan t\u0259hsil vasit\u0259sil\u0259 qoyulur. Qlobal miqyasda artan iqlim d\u0259yi\u015fikliyi, demokratik eroziya, davaml\u0131 b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r, artan ayr\u0131-se\u00e7kilik, zorak\u0131l\u0131q v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259hsil g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n h\u0259m h\u0259lli, h\u0259m d\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc bir vasit\u0259 kimi ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. S\u0259m\u0259r\u0259li formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildikd\u0259 t\u0259hsil artan g\u0259lirli uzunm\u00fcdd\u0259tli investisiyaya \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>UNESCO-nun Ba\u015f direktoru Odri Azule bu g\u00fcn\u00fc son ill\u0259rd\u0259 sosial mediadan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 c\u0259miyy\u0259tin qurulu\u015funa x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259n nifr\u0259t nitqin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 t\u0259hsilin v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin oynad\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm rola h\u0259sr edir. Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn UNESCO Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Nyu-Yorkdak\u0131 Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131nda BMT agentlikl\u0259rini v\u0259 proqramlar\u0131n\u0131, s\u00fclh namin\u0259 t\u0259hsil\u0259 sadiq olan BMT-y\u0259 ba\u011fl\u0131 QHT-l\u0259ri, m\u00fc\u0259lliml\u0259ri v\u0259 t\u0259hsilin dig\u0259r maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rini, g\u0259ncl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 s\u00fclh namin\u0259 t\u0259hsil \u00fczr\u0259 panel m\u00fczakir\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn UNESCO \u00f6z \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini insan l\u0259yaq\u0259tin\u0259 v\u0259 s\u00fclh\u0259 d\u0259y\u0259r ver\u0259n c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir vasit\u0259 kimi t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>UNESCO\/IPSOS-un 16 \u00f6lk\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 sor\u011fu g\u00f6st\u0259rib ki, internet istifad\u0259\u00e7il\u0259rinin 67 faizi onlayn nifr\u0259t nitqi il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>T\u0259hsil nifr\u0259t nitqinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rini h\u0259ll etm\u0259k, onlayn v\u0259 oflayn rejimd\u0259 h\u0259r ya\u015fda \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259ri onun formalar\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 imkanlar t\u0259klif edir.<\/p>\n<p>UNESCO-nun Ba\u015f Konfrans\u0131 bu yax\u0131nlarda S\u00fclh, \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf namin\u0259 T\u0259hsil \u00fczr\u0259 T\u00f6vsiy\u0259sin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131b. Bu, t\u0259hsilin davaml\u0131 s\u00fclh\u00fc nec\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini v\u0259 insan inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqini t\u0259min ed\u0259n yegan\u0259 qlobal standart t\u0259yin ed\u0259n al\u0259tdir. Bu al\u0259t qanunlar v\u0259 siyas\u0259tl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f kurikulumlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, t\u0259dris t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri, \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u00fchitl\u0259ri v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 kimi n\u00f6vb\u0259ti onillikl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil sisteml\u0259rini v\u0259 siyas\u0259tl\u0259rini formala\u015fd\u0131racaq.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ild\u0259 UNESCO q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kd\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cT\u0259hsil vasit\u0259sil\u0259 nifr\u0259t nitqinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d t\u0259limat\u0131n\u0131 n\u0259\u015fr edib. T\u0259\u015fkilat, h\u0259m\u00e7inin irq\u00e7iliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259limatlar\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 irq\u00e7iliy\u0259 toxunmaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hsild\u0259 v\u0259 t\u0259hsil vasit\u0259sil\u0259 antisemitizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>T\u0259hsil h\u00fcququ \u00dcmumd\u00fcnya \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sinin 26-c\u0131 madd\u0259sind\u0259 yer al\u0131r. B\u0259yannam\u0259d\u0259 pulsuz v\u0259 icbari ibtidai t\u0259hsil t\u0259l\u0259b olunur. 1989-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f U\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131 daha da ir\u0259li gedir ki, \u00f6lk\u0259l\u0259r ali t\u0259hsili ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan etsin.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. Bu qay\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, indi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 savadl\u0131l\u0131q y\u00fcz faiz t\u0259min olunub. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil sistemind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun fundamental islahatlar apar\u0131l\u0131r, t\u0259hsilin b\u00fct\u00fcn pill\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. T\u0259hsilimizin milli, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r, demokratik, d\u00fcny\u0259vi prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda inki\u015faf\u0131na geni\u015f imkanlar yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259hsil islahatlar\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 demokratik prosesl\u0259rin inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m g\u00f6st\u0259rilm\u0259sind\u0259n, elmin, t\u0259hsilin d\u0259y\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin u\u011furlu n\u0259tic\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r v\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan proqramlar\u0131n zaman-zaman realla\u015fmas\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259lliml\u0259r ordusu olan Az\u0259rbaycan\u0131 qloballa\u015fan d\u00fcnyan\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 t\u0259hsil v\u0259 elm say\u0259sind\u0259 qovu\u015fduracaq. T\u0259hsil\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259min yaratmaqla Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 t\u0259hsilin rolu t\u0259kc\u0259 t\u0259hsilalan\u0131n qazand\u0131\u011f\u0131 bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n iqtisadi amil\u0259 \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. T\u0259hsil prosesind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan bilik v\u0259 bacar\u0131qlar, h\u0259m\u00e7inin etik-\u0259xlaqi norma v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r h\u0259r bir t\u0259hsilalan\u0131n c\u0259miyy\u0259tin layiqli \u00fczv\u00fc olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi \u015f\u0259rait yarad\u0131r, onu biliyi v\u0259 etik davran\u0131\u015f\u0131 say\u0259sind\u0259 \u00f6rn\u0259k ola bil\u0259c\u0259k h\u0259mkara, n\u00fcmun\u0259vi ail\u0259 \u00fczv\u00fcn\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fa \u00e7evirir.<\/p>\n<p>azertag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259hsil insan h\u00fcququ, ictimai s\u0259rv\u0259t v\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259tdir. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259hsilin s\u00fclh v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn rolunu qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yanvar\u0131n 24-n\u00fc Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc elan edib. Bu il Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc \u201cDavaml\u0131 s\u00fclh namin\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k\u201d m\u00f6vzusuna h\u0259sr olunub. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda BMT-nin T\u0259hsili D\u0259yi\u015fdir\u0259n Sammitinin yaratd\u0131\u011f\u0131 qlobal s\u00fcr\u0259t\u0259 \u0259saslanaraq, builki g\u00fcn t\u0259hsilin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":211132,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211131"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":211134,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211131\/revisions\/211134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}