{"id":211354,"date":"2024-02-11T10:50:00","date_gmt":"2024-02-11T06:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=211354"},"modified":"2024-02-11T23:53:56","modified_gmt":"2024-02-11T19:53:56","slug":"fevralin-11-i-qadinlar-v%c9%99-qizlar-elmd%c9%99-beyn%c9%99lxalq-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/02\/11\/fevralin-11-i-qadinlar-v%c9%99-qizlar-elmd%c9%99-beyn%c9%99lxalq-gunudur\/","title":{"rendered":"Fevral\u0131n 11-i \u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 11-i \u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n elm v\u0259 texnologiyadak\u0131 rolunun vacibliyini g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn 2024-c\u00fc ild\u0259 \u201cElmd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n liderliyi, davaml\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni d\u00f6vr\u201d m\u00f6vzusuna v\u0259 \u201cElmi d\u00fc\u015f\u00fcn&#8230; S\u00fclh\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u201d altm\u00f6vzusuna h\u0259sr olunub.<\/p>\n<p>\u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fc BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 2015-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n qeyd edilir.<\/p>\n<p>BMT-nin Ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn m\u00fcnasib\u0259til\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b. M\u00fcraci\u0259td\u0259 qeyd olunur ki, qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n elmi k\u0259\u015ffl\u0259rd\u0259 b\u0259rab\u0259r i\u015ftirak\u0131 elmin h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259m\u0259sini t\u0259min etm\u0259yin yegan\u0259 yoludur. Elmd\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k qurmaq bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox vacibdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elm sah\u0259sind\u0259 karyera qurark\u0259n mane\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fcraci\u0259td\u0259 vur\u011fulan\u0131b ki, bu, d\u00fcnyam\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck istedaddan m\u0259hrum edir. Bu g\u00fcn qad\u0131nlar d\u00fcnya elmi ictimaiyy\u0259tinin yaln\u0131z \u00fc\u00e7d\u0259birini t\u0259\u015fkil edir, daha az maliyy\u0259 v\u0259saiti \u0259ld\u0259 edir, daha az n\u0259\u015fr imkanlar\u0131 \u0259ld\u0259 edir v\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 universitetl\u0259rd\u0259 ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha az r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r tutur. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil almaq imkanlar\u0131 m\u0259hduddur v\u0259 ya he\u00e7 yoxdur &#8211; bu, aidiyy\u0259ti c\u0259miyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u0259 z\u0259r\u0259r vurmaq v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyind\u0259n sa\u011flaml\u0131\u011fa, s\u00fcni intellekt\u0259 q\u0259d\u0259r, elmi k\u0259\u015ffl\u0259r v\u0259 innovasiyalarda qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n b\u0259rab\u0259r i\u015ftirak\u0131 elmin ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259m\u0259sini t\u0259min etm\u0259yin yegan\u0259 yoludur.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n elmd\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 azl\u0131q icmalar\u0131n\u0131n qad\u0131n \u00fczvl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla ham\u0131n\u0131n istedadlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259n i\u015f m\u00fchitinin inki\u015faf etdirilm\u0259si laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>BMT-nin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 158 milyon qad\u0131n v\u0259 q\u0131z\u0131n yoxsullu\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259ndiyi t\u0259xmin edilir. Bu da ki\u015fi v\u0259 o\u011flanlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131ndan 16 milyon n\u0259f\u0259r \u00e7oxdur. Qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n laz\u0131mi resurslara v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131 daha azd\u0131r v\u0259 gender \u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif formalar\u0131na qar\u015f\u0131 daha h\u0259ssasd\u0131rlar. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcn d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin 80 faizini qad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar t\u0259\u015fkil edir. Onlar\u0131n t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n sonra \u00f6lm\u0259 ehtimal\u0131 da 14 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>\u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259di 2030-cu il\u0259d\u0259k he\u00e7 bir qad\u0131n\u0131 elmd\u0259n k\u0259nar saxlamamaqd\u0131r. D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun hesabat\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, qad\u0131nlar elm, texnologiya, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 riyaziyyat sah\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin yaln\u0131z 29,2 faizini t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 49,3 faizdir. Bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 25,5 faiz, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 12,4 faiz\u0259 enir.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r qad\u0131nlar\u0131n elmi v\u0259 texnoloji sah\u0259l\u0259r\u0259 daxil olmas\u0131 18 faizd\u0259n 21 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda savadl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259si \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir &#8211; 100 faiz\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Burada qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7and\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na, onun m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. H\u0259r k\u0259sin bundan faydalanmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 layiqli v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yeti\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar yarad\u0131l\u0131r. Xat\u0131rladaq ki, \u00f6t\u0259n il Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin v\u0259 T\u0259hsilin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cH\u0259nif\u0259 M\u0259likova \u2013 Z\u0259rdabi ad\u0131na t\u0259qa\u00fcd proqram\u0131 -2023\u201d\u00fcn t\u0259qdimat\u0131 ke\u00e7irilib. Bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin qurucular\u0131 kimi Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin, savadl\u0131, bilikli, h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini bil\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir. Qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsilli olmas\u0131 erk\u0259n ya\u015fda nikahlar\u0131n, azya\u015fl\u0131 u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyada q\u0131zlar\u0131n ibtidai t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz milyon qad\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131na daxil olmas\u0131na v\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun daha da artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Son ill\u0259rd\u0259 ali t\u0259hsil\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n q\u0131zlar\u0131n say\u0131 o\u011flanlar\u0131n say\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Art\u0131q Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 idar\u0259edici v\u0259 q\u0259rarq\u0259buledici instansiyalarda da t\u0259msil olunur.<\/p>\n<p>azertag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 11-i \u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n elm v\u0259 texnologiyadak\u0131 rolunun vacibliyini g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn 2024-c\u00fc ild\u0259 \u201cElmd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n liderliyi, davaml\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni d\u00f6vr\u201d m\u00f6vzusuna v\u0259 \u201cElmi d\u00fc\u015f\u00fcn&#8230; S\u00fclh\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u201d altm\u00f6vzusuna h\u0259sr olunub. \u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fc BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 2015-ci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":211355,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211354"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":211357,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211354\/revisions\/211357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}