{"id":212587,"date":"2024-04-29T12:37:56","date_gmt":"2024-04-29T08:37:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=212587"},"modified":"2024-04-29T12:37:57","modified_gmt":"2024-04-29T08:37:57","slug":"akademik-z%c9%99rif%c9%99-%c9%99liyeva-az%c9%99rbaycan-oftalmologiya-elmini-dunyada-tanidib-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/04\/29\/akademik-z%c9%99rif%c9%99-%c9%99liyeva-az%c9%99rbaycan-oftalmologiya-elmini-dunyada-tanidib-2\/","title":{"rendered":"Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Aprelin 28-d\u0259 \u018fm\u0259kdar elm xadimi, g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 101-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131 \u018fziz \u018fliyev bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rektor, nazir, M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin katibi, Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini kimi m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, y\u00fcks\u0259k intellekti v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015fd\u0131. Onun eni\u015fli-yoxu\u015flu h\u0259yat yolu \u00f6vladlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl m\u0259kt\u0259b idi. Bel\u0259 bir ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, t\u0259bii ki, z\u0259hm\u0259tsev\u0259rliyi, m\u0259suliyy\u0259ti, xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, n\u0259cibliyi il\u0259 ba\u015fqalar\u0131ndan se\u00e7ilirdi. Bu n\u0259sl\u0259 v\u0259 ail\u0259y\u0259 m\u0259xsus ziyal\u0131l\u0131q, xalqa v\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi n\u0259cib x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma da siray\u0259t etmi\u015fdi. O, 1942-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun M\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul oldu v\u0259 institutu \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitirdi. Oftalmologiya pe\u015f\u0259sin\u0259 daha d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya \u00fcz tutdu, \u00dcmumittifaq M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda ixtisasart\u0131rma kursu ke\u00e7di.<\/p>\n<p>1940-1950-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n traxoma geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130nsanlar\u0131 bu x\u0259st\u0259likd\u0259n xilas etm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r aktual problem olan g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 dair fundamental t\u0259dqiqatlar aparmaq, onlar\u0131n effektli m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131n\u0131 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259ri i\u015fl\u0259yib-haz\u0131rlamaq laz\u0131m idi. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva m\u0259hz bel\u0259 bir vaxtda Moskvadan V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. G\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131n\u0131n elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n m\u00f6vzusunu h\u0259yat \u00f6z\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir v\u0259 o, elmi istiqam\u0259tl\u0259rinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sini traxoman\u0131n m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr edir. Bu x\u0259st\u0259liyin geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, g\u00f6z h\u0259kiml\u0259rin\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyur, \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirici s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ox ke\u00e7m\u0259d\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyinin ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sintomisinin t\u0259tbiqind\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail oldu. T\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n yekunu olaraq 1959-cu ild\u0259 \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdi. Onun t\u0259klif etdiyi m\u00fcalic\u0259 metodu tezlikl\u0259 geni\u015f t\u0259cr\u00fcbi t\u0259tbiqini tapd\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 respublikada traxoma bir x\u0259st\u0259lik kimi aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1967-ci ild\u0259n f\u0259aliyy\u0259tini Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun Oftalmologiya kafedras\u0131nda davam etdir\u0259n Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva burada dosent, professor, kafedra m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259lir, oftalmologiyan\u0131n aktual probleml\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f \u00e7oxprofilli t\u0259dqiqatlar apar\u0131r. Bu probleml\u0259r aras\u0131nda diaqnostika, qlaukoman\u0131n v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n iltihab\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si x\u00fcsusi yer tutur. Onun diqq\u0259tini oftalmologiyan\u0131n elmi c\u0259h\u0259td\u0259n az ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sah\u0259si \u2013 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 c\u0259lb edir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu sah\u0259nin ilk t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 idi. O, d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yaratd\u0131 v\u0259 elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin &#8211; pe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Bak\u0131 m\u0259i\u015f\u0259t kondisionerl\u0259ri zavodunda t\u0259\u015fkil edilmi\u015f bu laboratoriyada elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin i\u015f\u00e7il\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si d\u0259 apar\u0131l\u0131rd\u0131. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva m\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k Moskvada \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n kimya s\u0259nayesi i\u015f\u00e7il\u0259rind\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdi. 1977-ci ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma tibb elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si verildi.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alim uzun ill\u0259r respublikan\u0131n iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131b. Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201c\u015ein istehsal\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u201d, \u201cXroniki yod intoksikasiyas\u0131 zaman\u0131 oftalmologiya\u201d v\u0259 \u201cYod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u201d kimi d\u0259y\u0259rli monoqrafiyalarda \u0259ksini tap\u0131b. 1981-ci ild\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 oftalmologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevaya ke\u00e7mi\u015f ittifaq\u0131n oftalmologiya sah\u0259sind\u0259 \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u00fckafat\u0131 olan SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131 verildi. O, h\u0259min m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk qad\u0131n alim idi.<\/p>\n<p>Respublika Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zinin direktoru professor Elmar Qas\u0131movun fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan oftalmologiyas\u0131n\u0131n d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131nmas\u0131na m\u0259hz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva nail olmu\u015fdu: \u201cM\u0259hz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu elm sah\u0259sind\u0259 h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 d\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 y\u00fcks\u0259k elmi-n\u0259z\u0259ri meyarlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>\u201cK\u0259skin virus konyunktivitl\u0259ri\u201d, \u201cKeratitl\u0259r, g\u00f6z\u00fcn damarl\u0131 trakt\u0131n\u0131n, torlu qi\u015fan\u0131n, g\u00f6rm\u0259 sinirinin x\u0259st\u0259likl\u0259ri, kataraktalar\u201d, \u201cQlaukoma v\u0259 g\u00f6z\u00fcn hipertenziyas\u0131\u201d, \u201cG\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z ya\u015f\u0131 axmas\u0131n\u0131n fiziologiya v\u0259 histologiyas\u0131\u201d, \u201c\u015e\u0259k\u0259rli diabetd\u0259 g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u201d, \u201cG\u00f6z\u00fcn mikroc\u0259rrahiyy\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z b\u0259b\u0259yi ha\u015fiy\u0259sinin adaptasiya v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 funksiyas\u0131\u201d \u2013 bunlar Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin v\u0259 monoqrafiyalar\u0131n he\u00e7 d\u0259 tam olmayan siyah\u0131s\u0131d\u0131r. \u201cYa\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n fiziologiyas\u0131\u201d, \u201cYa\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z ya\u015f\u0131 yollar\u0131n\u0131n qoruyucu c\u0259rrahiyy\u0259 \u00fcsullar\u0131\u201d v\u0259 dig\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259yib. O, h\u0259m\u00e7inin iridodiaqnostika v\u0259 iridoterapiya probleml\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b, d\u00fcnya miqyas\u0131nda iridodiaqnostikaya aid ilk kitablar\u0131 yaz\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloqun \u201cH\u0259kimin \u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259si, deontologiya, tibbi etika v\u0259 \u0259xlaq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d \u0259s\u0259ri h\u0259kim v\u0259 x\u0259st\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin h\u0259ssas m\u0259qamlar\u0131na, m\u00fcalic\u0259 h\u0259kiminin diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259 prosesind\u0259 apar\u0131c\u0131 roluna, tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin t\u0259hsil v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131na h\u0259sr olunub.<\/p>\n<p>D\u00fcnya oftalmologiya elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n\u0131n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva haqq\u0131nda b\u0259zi fikirl\u0259rini xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r.<\/p>\n<p>Akademik Arkadi Nesterov deyirdi ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 tan\u0131yanlar onu sevm\u0259y\u0259 bilmirdil\u0259r: \u201cQad\u0131n z\u0259rifliyi, ip\u0259k kimi yum\u015faq xasiyy\u0259t, xeyirxahl\u0131q, ail\u0259sin\u0259, dostlar\u0131na b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 s\u0259ad\u0259t hissl\u0259ri onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259 m\u00fcst\u0259sna z\u0259hm\u0259tsev\u0259rlik, qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn inadkarl\u0131q, tibb elmin\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z xidm\u0259t borcu il\u0259 \u00fczvi sur\u0259td\u0259 qaynay\u0131b-qovu\u015fmu\u015fdu\u201d.<\/p>\n<p>Moskva Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunun 1966-1986-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 direktoru olmu\u015f Kseniya Trutneva yaz\u0131rd\u0131 ki, Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar h\u0259cmin\u0259 v\u0259 vacibliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7ils\u0259 d\u0259, \u00e7ox z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259, sosial-iqtisadi bax\u0131mdan \u0259v\u0259zsizdir: \u201cBu nadir t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259r\u0259rli istehsal sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f \u015f\u0259raitini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn metodiki t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259nib-haz\u0131rlan\u0131b, istehsalata t\u0259tbiq edilib\u201d.<\/p>\n<p>Professor, \u018fm\u0259kdar elm xadimi Nina \u015eulpina Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n bir alim, pedaqoq, h\u0259kim kimi istedad\u0131n\u0131n \u00e7oxc\u0259h\u0259tliyi v\u0259 d\u0259rinliyi il\u0259 insan\u0131 heyr\u0259t\u0259 g\u0259tirdiyini s\u00f6yl\u0259yirdi: \u201cO, canl\u0131 z\u0259kas\u0131, orijinal m\u00fchakim\u0259l\u0259ri v\u0259 parlaq m\u0259tbu \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 se\u00e7ilirdi. \u0130nsani t\u0259rav\u0259ti, s\u0259mimiliyi, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n k\u0259d\u0259rin\u0259 yanmas\u0131 v\u0259 k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7atmas\u0131, \u0259n a\u011f\u0131r anlarda insana dayaq durmas\u0131 il\u0259 ham\u0131n\u0131n h\u00f6rm\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131mla \u00fcnsiyy\u0259t saxlamaq s\u0259ad\u0259tin\u0259 n\u0259sib olmu\u015f h\u0259r bir \u015f\u0259xs onun bu insani keyfiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 hiss etmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva z\u0259ngin elmi irs qoyub: 150-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259r, 10 monoqrafiya, 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klif v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri. Onun daha bir xidm\u0259ti y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 tibb kadrlar\u0131 yeti\u015fdirm\u0259sidir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 g\u0259nc aliml\u0259rin v\u0259 h\u0259kim-oftalmoloqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir n\u0259sli yeti\u015fmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini d\u00fcnyada tan\u0131dan Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yol ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir, z\u0259ngin irsi, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, \u00f6yr\u0259nilir v\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rinin m\u00f6vzusuna \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m insanlara nur b\u0259x\u015f etmi\u015f h\u0259kim-oftalmoloq, elm f\u0259daisi, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r alim, xeyirxah insan v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si olaraq s\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, c\u0259fake\u015f ana kimi bu g\u00fcn xatir\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r. O, h\u0259yat\u0131 daim m\u00fcbariz\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 idi. H\u0259yat yollar\u0131nda daim birg\u0259 add\u0131mlay\u0131r, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 birg\u0259 sin\u0259 g\u0259rirdil\u0259r. Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi: \u201cO, m\u0259n\u0259 sad\u0259c\u0259 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 deyildi. O, m\u0259n\u0259 dost, dayaq idi. \u0130\u015fimin \u00e7\u0259tin oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ail\u0259m haqq\u0131nda \u00e7ox rahat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. \u00c7\u00fcnki m\u0259nim Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva kimi s\u0259daq\u0259tli, c\u0259fake\u015f, f\u0259dakar ana olan \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131m var idi\u201d.<\/p>\n<p>Ail\u0259nin y\u00fck\u00fcn\u00fc z\u0259rif \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 m\u0259tan\u0259tl\u0259 da\u015f\u0131yan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m V\u0259t\u0259n\u0259 layiqli \u00f6vladlar b\u0259x\u015f edib. Bu m\u0259qamda Prezident \u0130lham \u018fliyevin bir fikrini xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r: \u201cAil\u0259mizd\u0259 olan ab-hava, m\u00fchit, valideynl\u0259r aras\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizi d\u0259 t\u0259rbiy\u0259 edirdi. Y\u0259ni, ail\u0259d\u0259 t\u0259rbiy\u0259ni valideynl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini g\u00f6r\u0259r\u0259k al\u0131rd\u0131q. 1970-ci ill\u0259rd\u0259 &#8211; Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda birinci katib v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259diyi d\u00f6vrd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif imtiyazlar\u0131 v\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri ola bil\u0259rdi. Ancaq Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7ox sad\u0259 bir insan idi, he\u00e7 vaxt b\u00fcruz\u0259 vermirdi ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin \u2013 birinci katibin h\u0259yat yolda\u015f\u0131d\u0131r. H\u0259mi\u015f\u0259 onun yan\u0131nda sad\u0259 insanlar olurdu. O, h\u0259mi\u015f\u0259 sad\u0259 insanlar\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259 olurdu. \u00c7ox t\u0259vaz\u00f6kar idi\u201d.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n ke\u00e7diyi \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 parlaq \u00f6m\u00fcr yolu h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131, h\u0259r bir alim, h\u0259r bir h\u0259kim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat m\u0259kt\u0259bidir.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n 100 illik yubileyi d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd edilib.<\/p>\n<p>azertag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 28-d\u0259 \u018fm\u0259kdar elm xadimi, g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 101-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131 \u018fziz \u018fliyev bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rektor, nazir, M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin katibi, Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini kimi m\u00fch\u00fcm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":212588,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212587"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212587"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212590,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212587\/revisions\/212590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/212588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}