{"id":212749,"date":"2024-05-07T13:23:14","date_gmt":"2024-05-07T09:23:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=212749"},"modified":"2024-05-07T13:23:16","modified_gmt":"2024-05-07T09:23:16","slug":"potensial-olaraq-suya-v%c9%99-h%c9%99yat-novun%c9%99-sahib-ola-bil%c9%99c%c9%99k-yeni-ekzoplanet-k%c9%99sf-edilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/05\/07\/potensial-olaraq-suya-v%c9%99-h%c9%99yat-novun%c9%99-sahib-ola-bil%c9%99c%c9%99k-yeni-ekzoplanet-k%c9%99sf-edilib\/","title":{"rendered":"Potensial olaraq suya v\u0259 h\u0259yat n\u00f6v\u00fcn\u0259 sahib ola bil\u0259c\u0259k yeni ekzoplanet k\u0259\u015ff edilib"},"content":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r potensial olaraq suya v\u0259 h\u0259yat n\u00f6v\u00fcn\u0259 sahib ola bil\u0259c\u0259k yeni\u00a0ekzoplanetin\u00a0m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yibl\u0259r.\u00a0Astrophysical Journal\u00a0adl\u0131 n\u0259\u015friyyatda d\u0259rc edilmi\u015f t\u0259dqiqata \u0259sas\u0259n k\u0259\u015ff edilmi\u015f ekzoplanet eyni anda bir ne\u00e7\u0259 rekorda imza at\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131 m\u0259lumatda qeyd edilib ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n yeni ekzoplanet \u00f6z ulduzunun\u00a0ya\u015fay\u0131\u015f\u00a0zonas\u0131nda\u00a0(planetin s\u0259thind\u0259 suyun maye \u015f\u0259klind\u0259 m\u00f6vcud olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradan kosmik zona) yerl\u0259\u015fir. Bu is\u0259 onun s\u0259thind\u0259 potensial olaraq maye \u015f\u0259klind\u0259 suyun v\u0259 h\u0259yat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcudlu\u011funa dair \u015fanslar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.\u00a0TESS\u00a0kosmik teleskopunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar komandas\u0131na daxil olan\u00a0NASA\u00a0m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri astronomiya sah\u0259sind\u0259 h\u0259v\u0259skar \u015f\u0259xs qismind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7ox zaman yard\u0131m\u00e7\u0131 olurlar.<\/p>\n<p>Bu h\u0259v\u0259skar \u015f\u0259xsl\u0259r\u00a0G\u00fcn\u0259\u015f\u00a0sistemind\u0259n\u00a0k\u0259narda planetl\u0259rin axtar\u0131\u015f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan r\u0259s\u0259dxanalar\u0131n \u0259ld\u0259 etmi\u015f olduqlar\u0131 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 analiz edirl\u0259r. M\u0259hz h\u0259min h\u0259v\u0259skar \u015f\u0259xsl\u0259r yeni ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r. NASA-n\u0131n aparm\u0131\u015f oldu\u011fu \u0259lav\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r is\u0259 ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yibl\u0259r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, TESS kosmik teleskopu G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259n k\u0259nardak\u0131 planetl\u0259ri\u00a0tranzit \u00fcsulu\u00a0vasit\u0259sil\u0259 t\u0259yin edir. Bel\u0259 ki, ekzoplanet \u00f6z ulduzu qar\u015f\u0131s\u0131ndan ke\u00e7\u0259n zaman onun parlaql\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r v\u0259 aliml\u0259r bunun say\u0259sind\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r ulduz sistemind\u0259ki planeti t\u0259yin ed\u0259 bilirl\u0259r.\u00a0TOI 4633\u00a0ad\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015f yeni ekzoplanet d\u0259 bu \u00fcsul vasit\u0259sil\u0259 k\u0259\u015ff edilib.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n yeni ekzoplanet Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259n\u00a0309 i\u015f\u0131q ili\u00a0uzaql\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir. M\u0259lumata \u0259sas\u0259n ekzoplanetin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc\u00a0Neptunun\u00a0\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bel\u0259likl\u0259 k\u0259\u015ff edilmi\u015f yeni ekzoplanetin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc Yer k\u00fcr\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259n 4 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Lakin bu ekzoplanetin n\u0259 c\u00fcr s\u0259th\u0259 sahib oldu\u011fu tam d\u0259qiq ayd\u0131n deyil. Bel\u0259 ki, o qaz planeti va ya s\u0259rt s\u0259th\u0259 sahib planet ola bil\u0259r. \u00a0Maraql\u0131s\u0131 ondad\u0131r ki, tranzit \u00fcsulu say\u0259sind\u0259 ad\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck olmayan orbital d\u00f6vr\u0259 sahib planetl\u0259r k\u0259\u015ff edilir. Lakin aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n TOI 4633 ekzoplaneti \u00f6z ulduzu \u0259traf\u0131nda tam d\u00f6vr\u00fc 272 g\u00fcn\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131r. Y\u0259ni daha \u00f6nc\u0259 k\u0259\u015ff edilmi\u015f ekzoplanetl\u0259r il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 TOI 4633 \u00f6z ulduzundan daha aral\u0131da yerl\u0259\u015fir. Dig\u0259r bir maraql\u0131 fakt is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, TOI 4633-\u00fcn ulduzu ya\u015fay\u0131\u015f zonas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r tranzit planetl\u0259rin ulduzlar\u0131ndan daha parlaqd\u0131r. Ekzoplanetin ya\u015fay\u0131\u015f zonas\u0131nda m\u00f6vcud olmas\u0131 onun s\u0259thind\u0259 potensial olaraq maye \u015f\u0259klind\u0259 suyun m\u00f6vcudlu\u011funa i\u015far\u0259 edir. Su olan yerd\u0259 is\u0259 h\u0259yat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn olma \u015fans\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>technote.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r potensial olaraq suya v\u0259 h\u0259yat n\u00f6v\u00fcn\u0259 sahib ola bil\u0259c\u0259k yeni\u00a0ekzoplanetin\u00a0m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yibl\u0259r.\u00a0Astrophysical Journal\u00a0adl\u0131 n\u0259\u015friyyatda d\u0259rc edilmi\u015f t\u0259dqiqata \u0259sas\u0259n k\u0259\u015ff edilmi\u015f ekzoplanet eyni anda bir ne\u00e7\u0259 rekorda imza at\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131 m\u0259lumatda qeyd edilib ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n yeni ekzoplanet \u00f6z ulduzunun\u00a0ya\u015fay\u0131\u015f\u00a0zonas\u0131nda\u00a0(planetin s\u0259thind\u0259 suyun maye \u015f\u0259klind\u0259 m\u00f6vcud olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradan kosmik zona) yerl\u0259\u015fir. Bu is\u0259 onun s\u0259thind\u0259 potensial [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212749"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212749"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212751,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212749\/revisions\/212751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}