{"id":212915,"date":"2024-05-17T12:14:54","date_gmt":"2024-05-17T08:14:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=212915"},"modified":"2024-05-17T12:14:55","modified_gmt":"2024-05-17T08:14:55","slug":"17-may-umumdunya-telekommunikasiya-v%c9%99-informasiya-c%c9%99miyy%c9%99ti-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/05\/17\/17-may-umumdunya-telekommunikasiya-v%c9%99-informasiya-c%c9%99miyy%c9%99ti-gunudur\/","title":{"rendered":"17 may \u00dcmumd\u00fcnya Telekommunikasiya v\u0259 \u0130nformasiya C\u0259miyy\u0259ti G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n d\u00fcnyada iqtisadi art\u0131m, sosial inki\u015faf v\u0259 \u00fcmumi t\u0259r\u0259qqi \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259q\u0259msal innovasiya \u0259sas amill\u0259rd\u0259ndir. R\u0259q\u0259msal innovasiya s\u0259nayeni d\u0259yi\u015fdirir, s\u0259m\u0259r\u0259liliyi art\u0131r\u0131r, f\u0259rqli imkanlar yarad\u0131r, yeni texnologiyalar\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqini \u0259hat\u0259 edir. Onun vasit\u0259sil\u0259 biznesmenl\u0259r \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 optimalla\u015fd\u0131ra, h\u00f6kum\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rini t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259, f\u0259rdl\u0259r is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif informasiya v\u0259 resurslara daha asan \u00e7ata bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r il may\u0131n 17-si \u00dcmumd\u00fcnya Telekommunikasiya v\u0259 \u0130nformasiya C\u0259miyy\u0259ti G\u00fcn\u00fc (WTISD) kimi qeyd edilir. 2005-ci ild\u0259 Tunisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u0130nformasiya C\u0259miyy\u0259ti \u00fczr\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Sammitinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131na 17 may tarixinin Beyn\u0259lxalq informasiya c\u0259miyy\u0259ti g\u00fcn\u00fc elan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259t edilib. 2006-c\u0131 il mart\u0131n 27-d\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 bu tarixi Beyn\u0259lxalq informasiya g\u00fcn\u00fc elan edib, daha sonra Beyn\u0259lxalq Telekommunikasiya \u0130ttifaq\u0131\u00a0 (BT\u0130) 2006-c\u0131 ilin noyabr\u0131nda 17 may tarixinin \u00dcmumd\u00fcnya Telekommunikasiya v\u0259 \u0130nformasiya C\u0259miyy\u0259ti G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul edib. BT\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edil\u0259n bu g\u00fcn internet v\u0259 dig\u0259r informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131ndan (\u0130KT) istifad\u0259nin c\u0259miyy\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 iqtisadiyyatlara g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259yi imkanlar haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259m\u00e7inin &#8220;r\u0259q\u0259msal u\u00e7urumun&#8221; aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edir.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal innovasiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b qlobal probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k potensial\u0131 dayan\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcni intellekt kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259ki ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r proqnozla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 diaqnostika vasit\u0259sil\u0259 s\u0259hiyy\u0259d\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259min edir, &#8220;a\u011f\u0131ll\u0131 \u0259kin\u00e7ilik&#8221; vasit\u0259sil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131q art\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b ekoloji monitorinq sisteml\u0259ri il\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, r\u0259q\u0259msal innovasiya t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 bo\u015fluqlar\u0131 aradan qald\u0131raraq icmalarda inkl\u00fczivliyi g\u00fccl\u0259ndirir. R\u0259q\u0259msal al\u0259t v\u0259 platformalardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259r \u0259sas xidm\u0259tl\u0259r\u0259 daha asan \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259, bununla da h\u0259yat keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ld\u0259 bilir. \u018fslind\u0259 r\u0259q\u0259msal innovasiya yaln\u0131z texnoloji ir\u0259lil\u0259yi\u015fd\u0259n ibar\u0259t deyil, daha yax\u015f\u0131, \u0259laq\u0259li d\u00fcnya yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn texnologiyadan istifad\u0259 etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal innovasiya iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n tutmu\u015f acl\u0131q v\u0259 yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n \u0259n aktual probleml\u0259rinin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. R\u0259q\u0259msal texnologiyalar vasit\u0259sil\u0259 BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin 70 faizin\u0259 \u00e7atmaq qar\u015f\u0131ya qoyulub. Haz\u0131rda milyardlarla insan\u0131n internet\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin r\u0259q\u0259msal bacar\u0131qlar\u0131 yoxdur. Onlar bu g\u00fcn\u00fcn s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n r\u0259q\u0259msal m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 ayaqla\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan regionda bu sah\u0259d\u0259 lider kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bu siyas\u0259tin \u0259sas\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulub. M\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259rin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 namin\u0259 informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131 \u00fczr\u0259 Milli Strategiya (2003-2012-ci ill\u0259r)&#8221; t\u0259sdiq edilib. Bu siyas\u0259t Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n bu g\u00fcn u\u011furla davam etdirilir. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259rin davam\u0131 olaraq &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda informasiya c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na dair 2014-2020-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Milli Strategiya h\u0259yata ke\u00e7irilib. 2021-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 6-da Prezident \u0130lham \u018fliyevin F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131n\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Koordinasiya M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz \u00f6z infrastrukturuna qabaqc\u0131l texnologiyalar\u0131n inteqrasiyas\u0131, d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 r\u0259q\u0259msal art\u0131ma \u015f\u0259rait yaradan m\u00fchitin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irib. D\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyini v\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn elektron h\u00f6kum\u0259t xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259\u00a0 s\u0259rmay\u0259 qoyulub. &#8220;ASAN xidm\u0259t&#8221; m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. &#8220;ASAN xidm\u0259t&#8221; modeli innovativ yana\u015fmas\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131b v\u0259 bir s\u0131ra m\u00fckafatlar qazan\u0131b. Az\u0259rbaycan daha geni\u015f iqtisadi diversifikasiya strategiyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si kimi r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. \u0130nnovasiya v\u0259 R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf Agentliyinin, h\u0259m\u00e7inin Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 bunu bir daha t\u0259sdiq edir. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r innovasiyalar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k, xarici investisiyalar\u0131 c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 biliy\u0259 \u0259saslanan iqtisadiyyat\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal infrastrukturun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz x\u00fcsus\u0259n k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 v\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259y\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259ks\u00fcr\u0259tli internet\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli investisiyalar yat\u0131r\u0131b. R\u0259q\u0259msal Bacar\u0131qlar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Proqram\u0131 kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sini r\u0259q\u0259msal d\u00fcnyada inki\u015faf etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi \u015f\u0259raitl\u0259 t\u0259chiz etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r il WTISD telekommunikasiya v\u0259 informasiya c\u0259miyy\u0259ti sektorunda m\u00f6vcud probleml\u0259r\u0259 v\u0259 imkanlara toxunan m\u00f6vzulara diqq\u0259t yetirir. Son m\u00f6vzu \u0130KT vasit\u0259sil\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, r\u0259q\u0259msal bo\u015flu\u011fun azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259\u015fviqini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259\u00a0 m\u00f6vzu davaml\u0131 inki\u015fafa t\u0259kan verm\u0259k v\u0259 insanlar\u0131n rifah\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektin potensial\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq &#8220;AI for Good&#8221; \u015f\u00fcar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Bu m\u00f6vzu iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 t\u0259hsil kimi qlobal probleml\u0259ri h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259n inkl\u00fcziv s\u00fcni intellekt h\u0259ll\u0259rin\u0259 ehtiyac oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. 2024-2025-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 problemi h\u0259ll etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 &#8220;Yax\u015f\u0131 G\u0259nclik \u00fc\u00e7\u00fcn Robototexnika&#8221; m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 start verilib. Qad\u0131nlar\u0131 kiber-diplomatlar kimi haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Her CyberTracks&#8221; t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu, milli v\u0259 beyn\u0259lxalq kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik siyas\u0259tind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Afrika v\u0259 Avropa, MDB regionlar\u0131ndan olan qad\u0131nlar\u0131n potensial\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya Telekommunikasiya v\u0259 \u0130nformasiya C\u0259miyy\u0259ti G\u00fcn\u00fc sad\u0259c\u0259 bir tarix deyil, \u0130KT-nin g\u00fcc\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox faydalanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kollektiv m\u0259suliyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130nnovasiya, inkl\u00fczivlik v\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafa diqq\u0259t yetirm\u0259kl\u0259, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n hesab\u0131na g\u00fccl\u00fc bir g\u0259l\u0259c\u0259k yarada bil\u0259rik.<\/p>\n<p>respublika-news.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n d\u00fcnyada iqtisadi art\u0131m, sosial inki\u015faf v\u0259 \u00fcmumi t\u0259r\u0259qqi \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259q\u0259msal innovasiya \u0259sas amill\u0259rd\u0259ndir. R\u0259q\u0259msal innovasiya s\u0259nayeni d\u0259yi\u015fdirir, s\u0259m\u0259r\u0259liliyi art\u0131r\u0131r, f\u0259rqli imkanlar yarad\u0131r, yeni texnologiyalar\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqini \u0259hat\u0259 edir. Onun vasit\u0259sil\u0259 biznesmenl\u0259r \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 optimalla\u015fd\u0131ra, h\u00f6kum\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rini t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259, f\u0259rdl\u0259r is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif informasiya v\u0259 resurslara daha asan \u00e7ata bil\u0259rl\u0259r. H\u0259r il may\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212915"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212915"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212917,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212915\/revisions\/212917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}