{"id":213463,"date":"2024-06-27T15:31:00","date_gmt":"2024-06-27T11:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=213463"},"modified":"2024-06-28T11:33:31","modified_gmt":"2024-06-28T07:33:31","slug":"nasa-yer-kur%c9%99sinin-asteroidl%c9%99-toqqusma-ehtimalinda-konkret-h%c9%99ll%c9%99r%c9%99-sahib-deyil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/06\/27\/nasa-yer-kur%c9%99sinin-asteroidl%c9%99-toqqusma-ehtimalinda-konkret-h%c9%99ll%c9%99r%c9%99-sahib-deyil\/","title":{"rendered":"NASA Yer k\u00fcr\u0259sinin asteroidl\u0259 toqqu\u015fma ehtimal\u0131nda konkret h\u0259ll\u0259r\u0259 sahib deyil"},"content":{"rendered":"<p>NASA-n\u0131n yerin\u0259 yetirdiyi \u0259sas i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Yer k\u00fcr\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn potensial t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k asteroid v\u0259 kometalar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaqd\u0131r. \u0130ndi is\u0259 NASA bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni hesabat\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. T\u0259qdim edilmi\u015f hesabatda qeyd edilib ki, kosmik agentlik planetin asteroid il\u0259 toqqu\u015fma hal\u0131ndan qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi infrastruktura sahib deyil. Hesabatda NASA daxilind\u0259 planetin asteroid il\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 ssenarisi \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi t\u0259liml\u0259rin ke\u00e7diyi qeyd edilib. Ke\u00e7irilmi\u015f h\u0259min t\u0259liml\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 12 iyul 2038-ci il tarixind\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin asteroid il\u0259 72%-lik ehtimal il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn toqqu\u015fmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n v\u0259ziyy\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib. T\u0259liml\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259rtib edilmi\u015f ssenariy\u0259 \u0259sas\u0259n toqqu\u015fma potensial\u0131na sahib asteroidin diametri 60 metrd\u0259n 800 metr\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259\u015fkil edib.Toqqu\u015fma n\u0259tic\u0259sind\u0259 he\u00e7 kimin z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259m\u0259 ehtimal\u0131 45%, 1000 n\u0259f\u0259r insan\u0131n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259 ehtimal\u0131 47%, 100 000-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259 ehtimal\u0131 28%, 1 milyondan \u00e7ox insan\u0131n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259 ehtimal\u0131 8%, 10 milyondan \u00e7ox insan\u0131n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259 ehtimal\u0131 is\u0259 0.04% qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k zonalar kimi AB\u015e, Meksika, Portuqaliya, \u0130spaniya, Tunis, \u018flc\u0259zair, Liviya, Misir v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 da daxil olmaqla geni\u015f \u0259razi se\u00e7ilib. NASA-n\u0131n bu t\u0259liml\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f bir \u00e7ox \u015f\u00f6b\u0259si kosmik agentliyin bel\u0259 hallardak\u0131 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 \u00e7oxlu sayda kritik bo\u015fluqlar a\u015fkar edibl\u0259r. \u018fsas\u0259n d\u0259 planla\u015fd\u0131rma v\u0259 kommunikasiya m\u00f6vzular\u0131nda. M\u0259s\u0259l\u0259n hesabatda qeyd edilib ki, asteroidin Yer k\u00fcr\u0259sin\u0259 yax\u0131nla\u015fma hal\u0131n\u0131n a\u015fkar edildiyi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 buna konkret t\u0259yin edilmi\u015f reaksiya prosesi m\u00f6vcud deyil.Bundan \u0259lav\u0259 olaraq m\u0259lumatda qeyd edilib ki, indiy\u0259n\u0259 kimi Yer k\u00fcr\u0259sinin asteroidl\u0259 toqqu\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u00f6vzusunda yaln\u0131z bir praktik t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7irilib. S\u00f6hb\u0259t, Double Asteroid Redirection Test (DART) missiyas\u0131ndan gedir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, 2022-ci ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015f tutmu\u015f bu missiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 DART adl\u0131 ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc kosmik aparat Dimorf adl\u0131 asteroidin h\u0259r\u0259k\u0259t trayektoriyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onunla toqqu\u015fmu\u015fdu. \u201cAsteroidl\u0259 toqqu\u015fma t\u0259hl\u00fck\u0259si hal\u0131nda ola bil\u0259c\u0259k kosmik missiyalar\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si prosesi h\u0259l\u0259 d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259\u0131yy\u0259n olaraq qal\u0131r. Bu proses n\u0259 AB\u015e-da n\u0259d\u0259 ki, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 konkret \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259yin edilm\u0259yib\u201d &#8211; dey\u0259 hesabatda qeyd edilib.<\/p>\n<p>technote.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NASA-n\u0131n yerin\u0259 yetirdiyi \u0259sas i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Yer k\u00fcr\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn potensial t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k asteroid v\u0259 kometalar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaqd\u0131r. \u0130ndi is\u0259 NASA bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni hesabat\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. T\u0259qdim edilmi\u015f hesabatda qeyd edilib ki, kosmik agentlik planetin asteroid il\u0259 toqqu\u015fma hal\u0131ndan qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi infrastruktura sahib deyil. Hesabatda NASA daxilind\u0259 planetin asteroid [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213463"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":213465,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213463\/revisions\/213465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=213463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=213463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}