{"id":213707,"date":"2024-08-01T12:02:07","date_gmt":"2024-08-01T08:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=213707"},"modified":"2024-08-01T12:02:09","modified_gmt":"2024-08-01T08:02:09","slug":"1-avqust-az%c9%99rbaycan-elifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/08\/01\/1-avqust-az%c9%99rbaycan-elifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunudur\/","title":{"rendered":"1 Avqust &#8211; Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Avqustun 1-i Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259sis edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq imzalay\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olub. H\u0259l\u0259 1977-ci ild\u0259 SSR\u0130-nin yeni Konstitusiyas\u0131 t\u0259sdiq edil\u0259n zaman oraya d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259nin sal\u0131nmamas\u0131 il\u0259 he\u00e7 c\u00fcr bar\u0131\u015fmayan \u00dcmummilli Lider bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 sonad\u0259k \u00f6z prinsipial m\u00f6vqeyini g\u00f6st\u0259rib. 1978-ci il aprelin 2-d\u0259 doqquzuncu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Ali Sovetin Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f yeddinci sessiyas\u0131nda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259kidi il\u0259 73-c\u00fc madd\u0259ni yeni d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 verm\u0259k q\u0259rara al\u0131n\u0131r. Bu d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin Az\u0259rbaycan dili oldu\u011funu \u0259ks etdirir. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00dcmummilli Liderin bu c\u00fcr tarixi q\u0259rara nail olmas\u0131 m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131 say\u0131lan dilimizin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck add\u0131m oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin s\u0259yl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zedilm\u0259z t\u00f6hf\u0259l\u0259rdir. Dahi r\u0259hb\u0259rin dil siyas\u0259ti onun d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. \u00dcmummilli Liderin 2001-ci il iyulun 18-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, h\u0259min il avqustun 9-da imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d f\u0259rmanlar ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz xidm\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu fikirl\u0259rini xat\u0131rlamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z xalq\u0131na s\u0131x ba\u011fl\u0131 olan bir adam idi. M\u0259hz onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131na dair \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, m\u00fcvafiq s\u0259r\u0259ncamlar imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 milli kimliyimizin qorunmas\u0131 dem\u0259kdir. Az\u0259rbaycan dili \u00e7ox z\u0259ngin dildir. D\u00fcnyada 50 milyondan \u00e7ox insan \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dili Ana dilidir. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Ana dilimizin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar bu g\u00fcn d\u0259 davam etdirilir v\u0259 bu, daim davam etdirilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Ana dilimizi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atan \u00dcmummilli Liderin siyasi x\u0259tti Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n inamla davam etdirilir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2004-c\u00fc il yanvar\u0131n 12-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, h\u0259r il lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunacaq \u0259s\u0259rl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bundan ba\u015fqa, h\u0259min il yanvar\u0131n 14-d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 2007-ci il dekabr\u0131n 30-da \u201cD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259s\u0259rl\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlarla ana dilinin h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259tbiqi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin 2013-c\u00fc il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d ana dilimizin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 z\u0259nginliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, dilimizin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7ilik ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. S\u0259n\u0259d, eyni zamanda, dil\u00e7iliyin apar\u0131c\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q s\u0259yl\u0259rinin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini v\u0259 dil\u00e7iliyin m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259tin aktual probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 17 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi dair\u0259sinin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2018-ci il noyabr\u0131n 1-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilinin daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiq edir. Dil quruculu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan dilinin milli-m\u0259n\u0259vi, siyasi-h\u00fcquqi statusunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f m\u00fch\u00fcm add\u0131mlardan biridir.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, h\u0259min F\u0259rmandan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin m\u00fcvafiq q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yan\u0131nda Monitorinq M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>azertag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avqustun 1-i Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259sis edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":213708,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213707"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":213710,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213707\/revisions\/213710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/213708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=213707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=213707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}