{"id":214134,"date":"2024-09-26T16:07:51","date_gmt":"2024-09-26T12:07:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=214134"},"modified":"2024-09-26T16:07:52","modified_gmt":"2024-09-26T12:07:52","slug":"insan-beyni-nec%c9%99-gb-yaddasa-malikdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/09\/26\/insan-beyni-nec%c9%99-gb-yaddasa-malikdir\/","title":{"rendered":"\u0130nsan beyni ne\u00e7\u0259 GB yadda\u015fa malikdir?"},"content":{"rendered":"<p>Beynimizd\u0259 laz\u0131ml\u0131-laz\u0131ms\u0131z \u00e7oxlu m\u0259lumat\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirik. B\u0259s he\u00e7 beynimizin ne\u00e7\u0259 GB yadda\u015fa malik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcs\u00fcn\u00fczm\u00fc?<\/p>\n<p>Beynimizin h\u0259cmini \u00f6l\u00e7m\u0259k elektron cihazlarda oldu\u011fu kimi asan deyil, amma yen\u0259 d\u0259 aliml\u0259r beynimizin\u00a0ne\u00e7\u0259 GB oldu\u011funu\u00a0anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yadda\u015f v\u0259 m\u0259lumat emal qabiliyy\u0259tl\u0259rini ara\u015fd\u0131ra bilirl\u0259r. Al\u0131nan n\u0259tic\u0259l\u0259r beynimizin qavrama g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015facaq s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. G\u0259lin, beynimizin ne\u00e7\u0259 GB oldu\u011funu birlikd\u0259 k\u0259\u015ff ed\u0259k. Beynimiz\u00a086 milyard neyronlardan\u00a0ibar\u0259tdir v\u0259 bu neyronlar aras\u0131nda trilyonlarla \u0259laq\u0259 m\u00f6vcuddur. Neyronlar\u0131n bir-birin\u0259 ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 sinaptik \u0259laq\u0259l\u0259r m\u0259lumat\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sini t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Beynimiz m\u0259lumat\u0131 elektron cihazlardan f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 saxlay\u0131r. Cihazlarda m\u0259lumat bitl\u0259rl\u0259 saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda, beynimizd\u0259ki m\u0259lumatlar neyronlar aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259nib-z\u0259ifl\u0259m\u0259si yolu il\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, sabit bir tutumumuz yoxdur. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli yadda\u015f\u0131m\u0131z b\u0259zi m\u0259lumatlar\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 saxlayark\u0259n, uzun m\u00fcdd\u0259tli yadda\u015f\u0131m\u0131z qal\u0131c\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 saxlay\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, yeni m\u0259lumatlar \u00f6yr\u0259nildikc\u0259 v\u0259 k\u00f6hn\u0259 m\u0259lumatlar xat\u0131rland\u0131qca, neyronlar aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259nir. Y\u0259ni beynimizin bir komp\u00fcterd\u0259n \u00e7ox daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b qurulu\u015fa sahib oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. Beynimizin serebral korteksind\u0259\u00a0<strong>125 trilyon<\/strong> <strong>sinaps<\/strong>\u00a0m\u00f6vcuddur. H\u0259r bir sinaps\u0131n\u00a0<strong>4.7 bit<\/strong> m\u0259lumat saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 f\u0259rz ets\u0259k,\u00a0<strong>CNS<\/strong> <strong>Nevada<\/strong>\u00a0m\u0259qal\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, ortalama insan beyninin yaln\u0131z serebral korteksind\u0259 \u0259n az\u00a0<strong>74 terabayt<\/strong>\u00a0m\u0259lumat saxlan\u0131la bil\u0259r. &#8220;<strong>Scientific<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><strong>American<\/strong>&#8220;da yay\u0131mlanan bir m\u0259qal\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 insan beyninin \u00fcmumi h\u0259cminin\u00a0<strong>2.5 petabayt (1 petabayt = 1<\/strong> <strong>milyon gigabayt)<\/strong>\u00a0oldu\u011fu t\u0259xmin edilir. Bu is\u0259\u00a0<strong>3 milyon saatl\u0131q bir serial\u0131<\/strong>\u00a0saxlaya bil\u0259c\u0259k yadda\u015fa b\u0259rab\u0259rdir. \u0130nsan\u0131n bel\u0259 bir \u015feyi anlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259si t\u0259biidir, amma beynimizin h\u0259qiq\u0259t\u0259n bu q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc oldu\u011funu bilm\u0259k h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 heyr\u0259tamizdir.<\/p>\n<p>technote.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beynimizd\u0259 laz\u0131ml\u0131-laz\u0131ms\u0131z \u00e7oxlu m\u0259lumat\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirik. B\u0259s he\u00e7 beynimizin ne\u00e7\u0259 GB yadda\u015fa malik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcs\u00fcn\u00fczm\u00fc? Beynimizin h\u0259cmini \u00f6l\u00e7m\u0259k elektron cihazlarda oldu\u011fu kimi asan deyil, amma yen\u0259 d\u0259 aliml\u0259r beynimizin\u00a0ne\u00e7\u0259 GB oldu\u011funu\u00a0anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yadda\u015f v\u0259 m\u0259lumat emal qabiliyy\u0259tl\u0259rini ara\u015fd\u0131ra bilirl\u0259r. Al\u0131nan n\u0259tic\u0259l\u0259r beynimizin qavrama g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015facaq s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. G\u0259lin, beynimizin ne\u00e7\u0259 GB oldu\u011funu birlikd\u0259 k\u0259\u015ff ed\u0259k. Beynimiz\u00a086 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214134"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214136,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214134\/revisions\/214136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}