{"id":214373,"date":"2024-10-17T12:42:22","date_gmt":"2024-10-17T08:42:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=214373"},"modified":"2024-10-17T17:49:42","modified_gmt":"2024-10-17T13:49:42","slug":"muasir-dini-t%c9%99hsil-modell%c9%99ri-%c9%99n%c9%99n%c9%99l%c9%99r-v%c9%99-qlobal-cagirislar-kontekstind%c9%99-adli-konfrans-oz-isin%c9%99-baslayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/10\/17\/muasir-dini-t%c9%99hsil-modell%c9%99ri-%c9%99n%c9%99n%c9%99l%c9%99r-v%c9%99-qlobal-cagirislar-kontekstind%c9%99-adli-konfrans-oz-isin%c9%99-baslayib\/","title":{"rendered":"\u201cM\u00fcasir dini t\u0259hsil modell\u0259ri \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar kontekstind\u0259\u201d adl\u0131 konfrans \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Oktyabr\u0131n 16-da \u201cM\u00fcasir dini t\u0259hsil modell\u0259ri \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar kontekstind\u0259\u201d adl\u0131 respublika elmi-praktik konfrans \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131b. Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si, Az\u0259rbaycan \u0130lahiyyat \u0130nstitutu v\u0259 M\u0259n\u0259vi D\u0259y\u0259rl\u0259rin T\u0259bli\u011fi Fondunun birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n konfrans\u0131n t\u0259\u015fkilind\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dini t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131, qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan probleml\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si, bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r aras\u0131nda t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Konfransda d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259ri, elm adamlar\u0131, ziyal\u0131lar, din xadiml\u0259ri v\u0259 ictimaiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri Ramin M\u0259mm\u0259dov bildirib ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 c\u0259miyy\u0259t xurafat\u0131n v\u0259 mifologiyan\u0131n t\u0259lqin etdiyi tezisl\u0259r \u0259sas\u0131nda deyil, elmi-texniki nailiyy\u0259tl\u0259r, t\u0259dqiqatlar, ara\u015fd\u0131rmalar \u0259sas\u0131nda \u0259ld\u0259 olunmu\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 idar\u0259 olunur. Komit\u0259 s\u0259drinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilahiyyat elminin meydana g\u0259lm\u0259si m\u0259hz din\u0259 elmi yana\u015fman\u0131n m\u0259ntiqi yekunudur.<\/p>\n<p>Ramin M\u0259mm\u0259dov qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin siyas\u0259tinin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 bundan ibar\u0259tdir ki, din haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r elmi bilikl\u0259r \u0259sas\u0131nda formala\u015fmal\u0131d\u0131r. Dini t\u0259dris etm\u0259yin \u00f6z\u00fc d\u0259 x\u00fcsusi bilikl\u0259r, elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 pedaqoji bacar\u0131q t\u0259l\u0259b edir. Dini t\u0259hsilin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131ran, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 yeni dini t\u0259hsil modell\u0259ri axtar\u0131\u015f\u0131n\u0131 z\u0259ruri ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz bundan ibar\u0259tdir. Az\u0259rbaycan \u0130lahiyyat \u0130nstitutu v\u0259 Bak\u0131 \u0130lahiyyat Kollecinin yarad\u0131lmas\u0131 da bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda dini t\u0259hsilin \u0259n u\u011furlu modell\u0259rind\u0259n birinin d\u0259 m\u0259hz multikulturalizmin, tolerantl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 \u00e7evrildiyi Az\u0259rbaycanda yarad\u0131la bil\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minliyini ifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev konfrans\u0131n vacibliyind\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin r\u0259y v\u0259 t\u0259klifl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dini t\u0259hsil sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynaya bil\u0259c\u0259yini qeyd edib.<\/p>\n<p>Nazirin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rin \u0259saslar\u0131na dair bilikl\u0259rin \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si zaman\u0131 dinl\u0259raras\u0131 tolerantl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma \u00f6n planda olmal\u0131d\u0131r. \u201cH\u0259yat bilgisi\u201d f\u0259nni bu bilikl\u0259rin bir hiss\u0259si kimi d\u00f6vl\u0259t t\u0259dris plan\u0131na daxildir, d\u0259rslikl\u0259rin m\u0259zmunu v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Emin \u018fmrullayev sinif otaqlar\u0131nda dini t\u0259drisin d\u00f6vl\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi standartlar \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 dini t\u0259hsilin t\u0259drisind\u0259 is\u0259 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t standartlar\u0131na uy\u011fun proqramlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin vacibliyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Nazir bildirib ki, dini t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ixtisaslar\u0131n daha d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. H\u0259m\u00e7inin dini t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 ara\u015fd\u0131rma m\u0259qal\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha geni\u015f imkanlar yarad\u0131lmal\u0131 v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Nazir bu istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lacaq t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda dini t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259n t\u0259hsil modell\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda konfrans\u0131n i\u015fin\u0259 u\u011furlar arzulayan Emin \u018fmrullayev konfrans\u0131n h\u0259m elmi, h\u0259m d\u0259 praktik c\u0259h\u0259td\u0259n dini t\u0259hsil sah\u0259sin\u0259 yeni yana\u015fmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yin\u0259 inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan \u0130lahiyyat \u0130nstitutunun rektoru Aqil \u015eirinov bildirib ki, Az\u0259rbaycan \u0130lahiyyat \u0130nstitutunda v\u0259 onun yan\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Bak\u0131 \u0130lahiyyat Kollecind\u0259 din t\u0259drisi din haqq\u0131nda v\u0259 dind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259 modell\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131r. Rektorun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, dini bilikl\u0259r do\u011fru m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq \u015f\u0259rh olunmal\u0131, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dini t\u0259hsilin d\u00fczg\u00fcn a\u015f\u0131lanmas\u0131 dinin \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259hrifl\u0259rd\u0259n qoruyur, milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259hd\u0259tin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verib, c\u0259miyy\u0259ti radikal dini tendensiyalardan s\u0131\u011fortalay\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259n sonra elmi-praktik konfrans i\u015fini panell\u0259rl\u0259 davam etdirib.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda dini t\u0259hsil: ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259\u201d, \u201cD\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259td\u0259 dini t\u0259hsilin aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d, \u201c\u0130slam co\u011frafiyas\u0131nda dini t\u0259hsil: \u0259n\u0259n\u0259 v\u0259 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u201d, \u201cDini t\u0259rbiy\u0259, dini t\u0259hsil v\u0259 din t\u0259drisi\u201d m\u00f6vzular\u0131nda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k panell\u0259rd\u0259 cari m\u00f6vzularla ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar edil\u0259c\u0259k, m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lacaq.<\/p>\n<p>https:\/\/edu.gov.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oktyabr\u0131n 16-da \u201cM\u00fcasir dini t\u0259hsil modell\u0259ri \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar kontekstind\u0259\u201d adl\u0131 respublika elmi-praktik konfrans \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131b. Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si, Az\u0259rbaycan \u0130lahiyyat \u0130nstitutu v\u0259 M\u0259n\u0259vi D\u0259y\u0259rl\u0259rin T\u0259bli\u011fi Fondunun birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n konfrans\u0131n t\u0259\u015fkilind\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dini t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131, qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan probleml\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rin ir\u0259li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":214374,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214373"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214373"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214377,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214373\/revisions\/214377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/214374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}