{"id":214386,"date":"2024-10-21T15:20:27","date_gmt":"2024-10-21T11:20:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=214386"},"modified":"2024-10-21T15:20:29","modified_gmt":"2024-10-21T11:20:29","slug":"aliml%c9%99rd%c9%99n-x%c9%99b%c9%99rdarliq-ayaq-ust%c9%99-isl%c9%99m%c9%99k-saglamliga-z%c9%99r%c9%99r-ver%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/10\/21\/aliml%c9%99rd%c9%99n-x%c9%99b%c9%99rdarliq-ayaq-ust%c9%99-isl%c9%99m%c9%99k-saglamliga-z%c9%99r%c9%99r-ver%c9%99-bil%c9%99r\/","title":{"rendered":"Aliml\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: Ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k\u00a0sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, masa arxas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n insanlara g\u00fcn \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259l\u0259rini t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n, t\u0259nziml\u0259n\u0259n masalar\u0131n problemi h\u0259ll etdiyi iddia olunur. Lakin Avstraliyan\u0131n Sidney Universitetinin aliml\u0259rinin yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini azaltm\u0131r v\u0259 dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rini d\u0259 do\u011fura bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cBeyn\u0259lxalq Epidemiologiya\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n ara\u015fd\u0131rmada Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131q m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ehtiva ed\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259 Biobank\u0131nda qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f 83 min insan\u0131n m\u0259lumatlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. He\u00e7 birind\u0259 \u00fcr\u0259k problemi olmayan i\u015ftirak\u00e7\u0131lar g\u00fcnd\u0259lik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini bil\u0259kl\u0259rind\u0259 \u00f6l\u00e7\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 saat kimi cihazlar tax\u0131blar. Aliml\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 iki saatdan \u00e7ox ayaqda durmaq d\u0259rin damar trombozu riskini art\u0131ra bil\u0259r ki, bu da ayaqlarda varikoza v\u0259 ya qan laxtalar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir. M\u0259lum olub ki, iki saatdan sonra ayaqda qalan h\u0259r 30 d\u0259qiq\u0259d\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 tutulma riski 0,11 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na fayda verm\u0259diyini d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r. M\u0259qal\u0259nin apar\u0131c\u0131 m\u00fc\u0259llifi doktor Metyu \u018fhm\u0259dinin fikrinc\u0259, burada \u0259sas n\u0259tic\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, \u00e7ox uzun m\u00fcdd\u0259t ayaq \u00fcst\u0259 durmaq oturaq h\u0259yat t\u0259rzini kompensasiya etm\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 b\u0259zi insanlar\u0131n qan d\u00f6vran\u0131 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r: \u201cBiz daha \u00e7ox ayaqda durma\u011f\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00fcr\u0259k-damar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 probleml\u0259ri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fkar etdik\u201d.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131blar ki, \u00e7ox oturan insanlar h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k yarana bil\u0259c\u0259k sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n olan professor Emmanuel Stamatakis \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini azaltmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verir: \u201cM\u00fcnt\u0259z\u0259m fasil\u0259l\u0259r verm\u0259k, g\u0259zm\u0259k, y\u0131\u011f\u0131nca\u011fa getm\u0259k, pill\u0259k\u0259nl\u0259rl\u0259 qalx\u0131b-enm\u0259k, uzun m\u0259saf\u0259l\u0259rl\u0259 yol getm\u0259k, masadan uzaqla\u015f\u0131b bir az h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nahar vaxt\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 s.\u201d<\/p>\n<p>M.\u018fhm\u0259di v\u0259 E.Stamatakisin i\u015ftirak etdiyi ba\u015fqa bir ara\u015fd\u0131rma, g\u00fcnd\u0259 11 saat oturaq h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259n insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 6 d\u0259qiq\u0259 intensiv v\u0259 ya 30 d\u0259qiq\u0259 orta intensivlikd\u0259 idman etm\u0259kl\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini azalda bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>azertag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, masa arxas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n insanlara g\u00fcn \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259l\u0259rini t\u00f6vsiy\u0259 edir. Son ill\u0259rd\u0259 ayaq \u00fcst\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n, t\u0259nziml\u0259n\u0259n masalar\u0131n problemi h\u0259ll etdiyi iddia olunur. Lakin Avstraliyan\u0131n Sidney Universitetinin aliml\u0259rinin yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini azaltm\u0131r v\u0259 dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rini d\u0259 do\u011fura [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214386"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214388,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214386\/revisions\/214388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}