{"id":214445,"date":"2024-10-27T09:26:00","date_gmt":"2024-10-27T05:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=214445"},"modified":"2024-10-27T17:39:03","modified_gmt":"2024-10-27T13:39:03","slug":"akademik-c%c9%99lal-allahverdiyevin-anadan-olmasinin-95-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-elmi-sessiya-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/10\/27\/akademik-c%c9%99lal-allahverdiyevin-anadan-olmasinin-95-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-elmi-sessiya-kecirilib\/","title":{"rendered":"Akademik C\u0259lal Allahverdiyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 95 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>24 oktyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 AR Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunda (\u0130S\u0130) AMEA-n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor, Az\u0259rbaycan SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, \u0259m\u0259kdar elm xadimi C\u0259lal Allahverdiyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 95 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib. Sessiya AR Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 (AMEA), \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutu v\u0259 \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u015f tutub. Hibrid formatda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbird\u0259 institutun r\u0259hb\u0259rliyi, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r v\u0259 d\u0259v\u0259t olunmu\u015f qonaqlar i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130clas\u0131 giri\u015f nitqi il\u0259 a\u00e7an \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru, akademik \u018fli Abbasov qonaqlar\u0131 salamlayaraq bu q\u0259bil m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sinin \u00f6n\u0259mini qeyd edib. Elmi sessiyan\u0131n AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin (FRTEB) Elmi \u015furas\u0131n\u0131n 29 may 2024-c\u00fc il tarixli q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n ba\u015f tutdu\u011funu bildir\u0259n \u018f.Abbasov d\u00fcnya\u015f\u00f6hr\u0259tli alim, akademik C\u0259lal Allahverdiyevin z\u0259ngin elmi irsi v\u0259 \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd edib ki, Allahverdiyev C\u0259lal Eyvaz o\u011flu 17 sentyabr 1929-cu ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. 1946-c\u0131 ild\u0259 m\u0259kt\u0259bi g\u00fcm\u00fc\u015f medalla bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetin\u0259 (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) q\u0259bul olub, 1951-ci ild\u0259 oran\u0131 f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitir\u0259r\u0259k akademik Mstislav Keld\u0131\u015f\u0131n t\u0259klifi il\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin aspiranturas\u0131nda t\u0259hsilini davam etdirib. O, 1957-ci ild\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 namiz\u0259dlik, 1968-ci ild\u0259 SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n T\u0259tbiqi Riyaziyyat \u0130nstitutunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 u\u011furla m\u00fcdafi\u0259 edib. C.Allahverdiyev 1969-cu ild\u0259 professor elmi ad\u0131 al\u0131b, 1972-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 2001-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>\u018f.Abbasov d\u0259y\u0259rli alim C.Allahverdiyevin Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131, d\u00fcnya elmi il\u0259 inteqrasiyas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Qeyd edib ki, C.Allahverdiyevin \u0259sas elmi t\u0259dqiqat istiqam\u0259tl\u0259ri funksional analiz, stoxastik v\u0259 determinik idar\u0259etm\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si, \u00a0operator t\u0259nlikl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si, iqtisadi prosesl\u0259rin modell\u0259\u015fdirilm\u0259si, komp\u00fcter prosesl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 modell\u0259\u015fdirilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alimin y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan akademik onun g\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131, istedadl\u0131 kadr kimi yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 z\u0259ngin elmi m\u0259kt\u0259bind\u0259n b\u0259hs edib.<\/p>\n<p>\u018f.Abbasov \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda 1970-1988-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Kibernetika \u0130nstitutuna (indiki \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutu) r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259r\u0259k elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259nin tarixind\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u0259y\u0259rli alim, akademik C\u0259lal Allahverdiyevin \u0259ziz xatir\u0259sinin daim q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131na \u0259minliyini ifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Sonra Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru, AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, akademik Rasim \u018fliquliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli ad\u0131ndan t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259rhum alimin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini salamlay\u0131b. D\u00fcnya\u015f\u00f6hr\u0259tli alimin 95 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunan elmi sessiyan\u0131n \u00f6n\u0259mini vur\u011fulayan akademik \u0130S\u0130-nin yaranma tarixi v\u0259 C.Allahverdiyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edib.<\/p>\n<p>Qeyd edib ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rinin sonunda \u00f6l\u0259kmiz\u0259 universal r\u0259q\u0259mli hesablama ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u0259tirilm\u0259si hesablama \u00fcsullar\u0131 v\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na t\u0259kan verdi. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 1960-c\u0131 ild\u0259 Hesablama m\u0259rk\u0259zinin Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 m\u00fcst\u0259qil t\u0259\u015fkilata \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 \u0259sas yaratd\u0131. 1965-ci ild\u0259 m\u0259hz Hesablama m\u0259rk\u0259zi \u0259sas\u0131nda Kibernetika \u0130nstitutunun yarad\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 kibernetika v\u0259 informatikan\u0131n inki\u015faf\u0131na h\u0259lledici t\u0259kan verdi.<\/p>\n<p>R.\u018fliquliyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 institutun d\u0259y\u0259rli aliml\u0259rinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yarad\u0131lan \u0259sas elmi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hs edib. Qeyd edib ki, akademik C\u0259lal Allahverdiyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Riyazi kibernetika, akademik Telman \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Texniki kibernetika v\u0259 professor Qorxmaz \u0130manovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u0130qtisadi kibernetika sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlara imza at\u0131lm\u0131\u015f, elmi m\u0259kt\u0259b yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Akademik C.Allahverdiyevin elmin inki\u015faf\u0131na b\u0259x\u015f etdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n R.\u018fliquliyev onun pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, g\u0259ncl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131dan s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>R.\u018fliquliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik elmi sessiyan\u0131n t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130S\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirib, Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131nda \u00f6n\u0259mli rol oynam\u0131\u015f aliml\u0259rimizin elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259tinin ictimail\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Sonra C.Allahverdiyevin h\u0259yat\u0131 v\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u0259sr olunan video \u00e7arx n\u00fcmayi\u015f etdirilib.<\/p>\n<p>Daha sonra \u0130S\u0130-nin laboratoriya m\u00fcdiri, dosent G\u00fcl\u00e7in Abdullayeva C\u0259lal Allahverdiyevin elmi v\u0259 t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u0259ruz\u0259 edib. Akademikin h\u0259yat\u0131n\u0131n 1929-1946-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7\u0259n m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n G.Abdullayeva\u00a0 onun elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259 \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131b. Qeyd edib ki, C.Allahverdiyev uzun ill\u0259r pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirmi\u015f, 1953-c\u00fc ild\u0259n Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin &#8220;Fizika-riyaziyyat&#8221; fak\u00fclt\u0259sind\u0259 ba\u015f laborant, ba\u015f m\u00fc\u0259llim, dosent, professor v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1988-1994 ill\u0259rd\u0259 elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 prorektor, 1994-2017-ci ill\u0259rd\u0259 &#8220;T\u0259tbiqi riyaziyyat v\u0259 kibernetika&#8221; fak\u00fclt\u0259sinin &#8220;\u018fm\u0259liyyatlar t\u0259dqiqi v\u0259 riyazi modell\u0259\u015fdirm\u0259&#8221; kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>G.Abdullayeva bildirib ki, C.Allahverdiyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 6 elml\u0259r doktoru, 40-dan \u00e7ox f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru haz\u0131rlanm\u0131\u015f, elmi m\u0259kt\u0259b yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 130-dan \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifi olan akademik Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. O, ilk d\u0259f\u0259 bir sinif \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 qo\u015fma olmayan v\u0259 spektral parametrd\u0259n rasional as\u0131l\u0131 olan operatorlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259xsusi elementl\u0259r sisteminin taml\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, taml\u0131q v\u0259 bazislik haqq\u0131nda teoreml\u0259r isbat etmi\u015fdir. Akademik t\u0259r\u0259find\u0259n x\u0259tti\u00a0 f\u0259zalarda elementl\u0259r sisteminin \u00e7oxqat taml\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 isbat olunmu\u015f, Hilbert f\u0259zas\u0131nda t\u0259sir ed\u0259n kompakt operatorlar\u0131n s-\u0259d\u0259dl\u0259rin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 yeni t\u0259rif verilmi\u015fdir. Onun ald\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r &#8220;Allahverdiyev teoremi&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda Funksional analiz v\u0259 C\u0259br n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 daxil edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00c7ox\u015fax\u0259li elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259t\u0259 malik C.Allaverdiyev 1960-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan EA n\u0259zdind\u0259ki Hesablama M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u0130dar\u0259etm\u0259nin riyazi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib. 1969-1970-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan EA Kibernetika \u0130nstitutunun elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini, 1970-1988-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 direktor v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. H\u0259min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 institutda bir \u00e7ox istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 fundamental t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015f, elmi i\u015fl\u0259rin praktikada t\u0259tbiqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat hesabl\u0131 Avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri (A\u0130S), X\u00fcsusi Konstruktor B\u00fcrosu (XKB) yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n ill\u0259rd\u0259 institutda d\u00f6vr\u00fcn \u0259n g\u00fccl\u00fc elektron hesablama ma\u015f\u0131n\u0131 olan BESM-6 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda C.Allahverdiyevl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n G.Abdullayeva onun elmi m\u0259kt\u0259bind\u0259n b\u0259hs edib.<\/p>\n<p>Sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0 D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri M\u0259leyk\u0259\u00a0 Abbaszad\u0259 onlayn formatda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli alimi, akademik C.Allahverdiyevin elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, n\u0259cib insani keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b. C.Allahverdiyevin g\u0259nc kadr potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131dan x\u00fcsusil\u0259 b\u0259hs ed\u0259n M.Abbaszad\u0259 akademikl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb, milli ruhda yeti\u015f\u0259n savadl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131qlar\u0131n\u0131 qeyd edib.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda i\u015ftirak etdiyi Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin d\u0259st\u0259yi v\u0259 \u201cSTEAM Az\u0259rbaycan\u201d layih\u0259sinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 24-25 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Ya\u015f\u0131l STEAM Az\u0259rbaycan Festival\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n M.Abbaszad\u0259 festival \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkil olunan SAF 2024 v\u0259 Ya\u015f\u0131l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r yar\u0131\u015flar\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131b, g\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mini vur\u011fulay\u0131b, qar\u015f\u0131da duran \u00f6n\u0259mli missiyalardan b\u0259hs edib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 Qara D\u0259niz \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (QD\u0130\u018fT) ba\u015f katibi, akademik As\u0259f Hac\u0131yev onlayn formatda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycanda riyaziyyat elminin inki\u015faf tarixi v\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259 C.Allahverdiyevin misilsiz xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edib. Qeyd edib ki, Mstislav Keld\u0131\u015f m\u0259kt\u0259binin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olan C.Allahverdiyevin \u0259n b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 el\u0259 m\u0259hz g\u0259nc kadr potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259r\u0259k \u00f6z elmi m\u0259kt\u0259bini yaratmas\u0131 olmu\u015fdur. Onun ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc elmi n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r d\u00fcnya miqyas\u0131nda r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Akademikin \u0259n m\u0259\u015fhur elmi n\u0259tic\u0259si Allahverdiyev teoremi ad\u0131 alt\u0131nda bir \u00e7ox kitablara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n funksional analiz d\u0259rslikl\u0259rin\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>C.Allahverdiyevl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n A.Hac\u0131yev t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 AMEA FRTEB r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc ifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Sonra AMEA-n\u0131n m\u00fc\u015faviri, akademik Telman \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Kibernetika \u0130nstitutunun tarixi v\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Ulu \u00d6nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti, akademik M.Keld\u0131\u015f\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259ldiyini v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 ilk b\u00f6y\u00fck BESM-6 elektron hesablama ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n g\u0259tirildiyini qeyd edib. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma, avtomatika, t\u0259tbiqi riyaziyyat, kibernetika v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015fafa nail olundu\u011funu bildirib. \u0130S\u0130-nin inki\u015faf tarixind\u0259 akademik \u018f\u015fr\u0259f H\u00fcseynov v\u0259 akademik C\u0259lal Allahverdiyevin xidm\u0259tl\u0259rini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulayan T.\u018fliyev y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b, \u00f6z xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Daha sonra Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru, professor Misir M\u0259rdanov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k operatorlar\u0131n spektral n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alim, akademik C.Allahverdiyevin z\u0259ngin elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259hs edib. Qeyd edib ki, C.Allahverdiyev \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 qo\u015fma olmayan operatorlar\u0131n spektral n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u0259kt\u0259bini yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259kt\u0259bd\u0259 h\u0259min n\u0259z\u0259riyy\u0259ni m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 davam etdir\u0259n, riyaziyyat elminin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan d\u0259y\u0259rli aliml\u0259r yeti\u015fmi\u015fdir. V.M.Keld\u0131\u015f v\u0259 A.Maslov kimi g\u00f6rk\u0259mli aliml\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar aparan C.Allahverdiyevin elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri Kolmoqorov, Gelfond, Pontryagin, Tixonov, Nikolski kimi d\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>C.Allahverdiyevl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n M.M\u0259rdanov onun n\u0259cib, qay\u011f\u0131ke\u015f v\u0259 m\u00fcdrik xarakter\u0259 malik oldu\u011funu qeyd edib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u0130S\u0130-nin laboratoriya m\u00fcdiri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Qorxmaz \u0130manov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k uzun ill\u0259r birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya\u015f\u00f6hr\u0259tli alim, akademik C.Allahverdiyev il\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb. \u018f.H\u00fcseynov v\u0259 C.Allahverdiyevin \u00fcmumilikd\u0259 Kibernetika \u0130nstitutunun, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130qtisadi kibernetika sah\u0259sinin inki\u015faf\u0131na b\u0259x\u015f etdikl\u0259ri d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>London Krali\u00e7a Meri Universitetinin professoru, r.e.d. Mixail Farber, T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130\u015f\u0131k Universitetinin Riyaziyyat kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, r.e.d., professor Elman H\u0259s\u0259nov, \u015eimali Kipr Do\u011fu\u00a0 Akdeniz\u00a0 Universitetinin Riyaziyyat kafedras\u0131n\u0131n professoru, r.e.d. A\u011famirz\u0259 B\u0259\u015firov, Riyaziyyat kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, r.\u00fc.f.d., professor Nazim Mahmudov, BDU-nun Funksional analiz kadefras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, professor \u018fli \u018fhm\u0259dov, \u0130S\u0130-nin laboratoriya m\u00fcdiri, professor Knyaz M\u0259mm\u0259dov v\u0259 r.\u00fc.f.d., dosent \u018fl\u0259kb\u0259r Ba\u011f\u0131rov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k C.Allahverdiyevin elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 n\u0259cib insani keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7araq \u00f6z xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n<p>Sonra C.Allahverdiyevin o\u011flu Eyvaz Allahverdiyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k m\u0259rhum alimin 95 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbirin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130S\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 x\u00fcsusi t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc ifad\u0259 edib, \u00f6z xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>T\u0259dbirin sonunda R.\u018fliquliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k d\u0259y\u0259rli alim C.Allahverdiyevin daim q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib, onun elmi irsinin t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259klifl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>Sonra akademik C.Allahverdiyevin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ril\u0259 xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kilib.<\/p>\n<p>science.gov.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>24 oktyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 AR Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunda (\u0130S\u0130) AMEA-n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor, Az\u0259rbaycan SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, \u0259m\u0259kdar elm xadimi C\u0259lal Allahverdiyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 95 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib. Sessiya AR Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 (AMEA), \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":214446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214445"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214445"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214447,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214445\/revisions\/214447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/214446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}