{"id":214716,"date":"2024-11-20T14:35:00","date_gmt":"2024-11-20T10:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=214716"},"modified":"2024-11-20T17:38:15","modified_gmt":"2024-11-20T13:38:15","slug":"aliml%c9%99r-ilk-d%c9%99f%c9%99-olaraq-kvant-tunell%c9%99m%c9%99-vasit%c9%99sil%c9%99-atom-oturulm%c9%99sini-h%c9%99yata-kecir%c9%99-bilibl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/11\/20\/aliml%c9%99r-ilk-d%c9%99f%c9%99-olaraq-kvant-tunell%c9%99m%c9%99-vasit%c9%99sil%c9%99-atom-oturulm%c9%99sini-h%c9%99yata-kecir%c9%99-bilibl%c9%99r\/","title":{"rendered":"Aliml\u0259r ilk d\u0259f\u0259 olaraq, kvant tunell\u0259m\u0259 vasit\u0259sil\u0259 atom \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilibl\u0259r!"},"content":{"rendered":"<p>\u018fg\u0259r daha \u0259vv\u0259l Ay tutulmas\u0131na \u015fahid olmusunuzsa, Ay\u0131n \u0259traf\u0131nda yaranan hal\u0259ni g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Buna b\u0259nz\u0259r bir struktur G\u00fcn\u0259\u015fin v\u0259 qara d\u0259likl\u0259rin \u0259traf\u0131nda da m\u00f6vcuddur. Aliml\u0259r qara d\u0259likl\u0259rin \u0259traf\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n hal\u0259ni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259y\u0259 bilibl\u0259r.N\u0259z\u0259ri olaraq aliml\u0259r bildirirdil\u0259r ki, qara d\u0259likl\u0259rin d\u0259 \u0259traf\u0131nda bir hal\u0259nin olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. G\u00fcn\u0259\u015f hal\u0259si kimi qara d\u0259likl\u0259rin hal\u0259l\u0259rin d\u0259 g\u00f6rm\u0259k olduqca \u00e7\u0259tindir. Lakin yeni bir ara\u015fd\u0131rma bu hal\u0259ni ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rib. Aktiv qara d\u0259likl\u0259rin \u0259traf\u0131nda qaz v\u0259 tozdan ibar\u0259t halqa \u015f\u0259klind\u0259 bir qurulu\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bu halqa s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n hiss\u0259cikl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t disk rolunu oynay\u0131r. Qara d\u0259likl\u0259rin q\u00fctb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n at\u0131lan ionla\u015fm\u0131\u015f qazlar is\u0259 dem\u0259k olar ki, i\u015f\u0131q s\u00fcr\u0259tind\u0259 yay\u0131l\u0131r. Bu ara\u015fd\u0131rma, aktiv qalaktik n\u00fcv\u0259 (AGN) modell\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar\u0131 daha da inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 imkan yaradacaq. Bu model\u0259 g\u00f6r\u0259, diskin daxili hiss\u0259si vakuum s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na malik olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k temperatura sahibdir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r G\u00fcn\u0259\u015fin hal\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n bir metoddan b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 yararlan\u0131blar. Onlar bir qara d\u0259likl\u0259 Yer aras\u0131nda G\u00fcn\u0259\u015f tutulmas\u0131nda oldu\u011fu kimi bir g\u00f6y cisminin ke\u00e7m\u0259sini g\u00f6zl\u0259yibl\u0259r. \u018fslind\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qara d\u0259likl\u0259rin hal\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, lakin bu hal\u0259l\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k enerjili X-\u015f\u00fcalar\u0131 yay\u0131rlar. Aliml\u0259r NASA-n\u0131n Imaging X-ray Polarimetry Explorer\u00a0cihaz\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259min qara d\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 toplay\u0131b, bu m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda model qurublar.<\/p>\n<p>technote.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fg\u0259r daha \u0259vv\u0259l Ay tutulmas\u0131na \u015fahid olmusunuzsa, Ay\u0131n \u0259traf\u0131nda yaranan hal\u0259ni g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Buna b\u0259nz\u0259r bir struktur G\u00fcn\u0259\u015fin v\u0259 qara d\u0259likl\u0259rin \u0259traf\u0131nda da m\u00f6vcuddur. Aliml\u0259r qara d\u0259likl\u0259rin \u0259traf\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n hal\u0259ni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259y\u0259 bilibl\u0259r.N\u0259z\u0259ri olaraq aliml\u0259r bildirirdil\u0259r ki, qara d\u0259likl\u0259rin d\u0259 \u0259traf\u0131nda bir hal\u0259nin olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. G\u00fcn\u0259\u015f hal\u0259si kimi qara d\u0259likl\u0259rin hal\u0259l\u0259rin d\u0259 g\u00f6rm\u0259k olduqca \u00e7\u0259tindir. Lakin yeni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214716"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214716"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214718,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214716\/revisions\/214718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}