{"id":215102,"date":"2024-12-25T14:33:14","date_gmt":"2024-12-25T10:33:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=215102"},"modified":"2024-12-25T14:33:43","modified_gmt":"2024-12-25T10:33:43","slug":"aliml%c9%99r-insan-beyninin-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-sur%c9%99tli-bir-s%c9%99kild%c9%99-dusun%c9%99-bildiyini-olcubl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2024\/12\/25\/aliml%c9%99r-insan-beyninin-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-sur%c9%99tli-bir-s%c9%99kild%c9%99-dusun%c9%99-bildiyini-olcubl%c9%99r\/","title":{"rendered":"Aliml\u0259r insan beyninin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bildiyini \u00f6l\u00e7\u00fcbl\u0259r!"},"content":{"rendered":"<p>Elm adamlar\u0131 insan beyninin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bildiyini ara\u015fd\u0131r\u0131blar. N\u0259tic\u0259l\u0259r is\u0259 beynimizin m\u0259lumatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 emal etm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rib. Elm adamlar\u0131 insan beyninin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bildiyini ara\u015fd\u0131r\u0131blar. N\u0259tic\u0259l\u0259r is\u0259 beynimizin m\u0259lumatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 emal etm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rib.Ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n insan beyni, t\u0259xmin\u0259n 10 bit sabit v\u0259 olduqca yava\u015f bir s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 x\u0259yal qurur, xat\u0131rlay\u0131r v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edirik. \u018fld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r Neuron jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131 aliml\u0259rd\u0259n biri olan neyrobioloq Markus Meister a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda insan beyninin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz q\u0259d\u0259r m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib v\u0259 istifad\u0259 etdiyimiz cihazlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox yava\u015f oldu\u011funu deyib: \u201c\u0130nsan beyni \u0259slind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n \u00e7ox daha az effektivdir. X\u00fcsusil\u0259 q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 m\u00f6vzular\u0131nda \u00e7ox yava\u015fd\u0131r v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 oldu\u011fumuz cihazlardan inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 daha z\u0259ifdir\u201d.<\/p>\n<p>B\u0259s komp\u00fcterl\u0259rin saniy\u0259d\u0259 trilyonlarla \u0259m\u0259liyyat h\u0259yata ke\u00e7irdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, beynimiz niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r yava\u015fd\u0131r? T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bunun s\u0259b\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri t\u0259k bir fayl kimi emal etm\u0259yimizdir. Bu da yava\u015f v\u0259 uzun bir proses s\u0131ras\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Daha maraql\u0131s\u0131 is\u0259 odur ki, duy\u011fu sistemimiz saniy\u0259d\u0259 1 milyard bit, y\u0259ni 1 gigabit s\u00fcr\u0259tind\u0259 m\u0259lumat toplaya bilir. Sinir sistemi bu q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli i\u015fl\u0259diyi halda, toplanm\u0131\u015f bu m\u0259lumatlar, c\u0259mi 10 bitlik s\u00fcr\u0259tl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n idrak \u201ckomp\u00fcterl\u0259rimizd\u0259\u201d emal edilir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara g\u00f6r\u0259, duy\u011fu sistemi il\u0259 emal s\u00fcr\u0259ti aras\u0131ndak\u0131 bu uy\u011funsuzluq d\u0259rin \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 bir sirrdir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlarda beynimizin s\u00fcr\u0259ti f\u0259rqli f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r zaman\u0131 da \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00f6zl\u0259r ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Rubik kubunu h\u0259ll etm\u0259k 12 bitd\u0259n bir q\u0259d\u0259r az bir s\u00fcr\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Pe\u015f\u0259kar s\u0259viyy\u0259d\u0259 StarCraft strategiya oyununu oynasan\u0131z, beyniniz 10 bit s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b i\u015fl\u0259rd\u0259 is\u0259 bu s\u00fcr\u0259t 50 bit\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259r. Lakin g\u00fcnd\u0259lik etdiyimiz \u0259ks\u0259r i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 10 bit s\u00fcr\u0259t kifay\u0259t edir. Beynimizin nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini v\u0259 nec\u0259 t\u0259kam\u00fcl etdiyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 s\u00fcni intellektin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u00f6vzuda daha \u00e7ox ara\u015fd\u0131rmaya ehtiyac duyuldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<h1><\/h1>\n<p>technote.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elm adamlar\u0131 insan beyninin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bildiyini ara\u015fd\u0131r\u0131blar. N\u0259tic\u0259l\u0259r is\u0259 beynimizin m\u0259lumatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 emal etm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rib. Elm adamlar\u0131 insan beyninin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bildiyini ara\u015fd\u0131r\u0131blar. N\u0259tic\u0259l\u0259r is\u0259 beynimizin m\u0259lumatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 emal etm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rib.Ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n insan beyni, t\u0259xmin\u0259n 10 bit sabit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215102"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215102"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215104,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215102\/revisions\/215104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}