{"id":215351,"date":"2025-01-24T10:17:00","date_gmt":"2025-01-24T06:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=215351"},"modified":"2025-01-27T19:20:27","modified_gmt":"2025-01-27T15:20:27","slug":"24-yanvar-beyn%c9%99lxalq-t%c9%99hsil-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/01\/24\/24-yanvar-beyn%c9%99lxalq-t%c9%99hsil-gunudur\/","title":{"rendered":"24 yanvar Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259hsilin s\u00fclh v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn rolunu qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yanvar\u0131n 24-n\u00fc Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc elan edib.\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, BMT-nin elm, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat\u0131 olan UNESCO 2025-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fcn\u00fc s\u00fcni intellekt\u0259 h\u0259sr edib. Bu bar\u0259d\u0259 qurumun yayd\u0131\u011f\u0131 r\u0259smi m\u0259lumatda qeyd olunur. M\u0259lumatda bildirilir ki, UNESCO-nun Ba\u015f direktoru Odri Azule 2025-ci il Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fcn\u00fc s\u00fcni intellektin imkanlar\u0131na v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na h\u0259sr etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lib. O, UNESCO-nun \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini h\u0259m m\u00fc\u0259lliml\u0259rin, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 bu texnologiyadan m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259liml\u0259r\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.\u201cS\u00fcni intellekt t\u0259hsil \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkanlar t\u0259klif edir, bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, onun m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259tbiqi ayd\u0131n etik prinsipl\u0259r\u0259 \u0259saslans\u0131n. Tam potensial\u0131na \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu texnologiya \u00f6yr\u0259nm\u0259nin insan v\u0259 sosial \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rini \u0259v\u0259z etm\u0259li deyil, onlar\u0131 tamamlamal\u0131d\u0131r. O, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin xidm\u0259tind\u0259 al\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir, \u0259sas m\u0259qs\u0259d onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 rifah\u0131d\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 UNESCO-nun ba\u015f direktoru Odri Azule bildirir.UNESCO qeyd edir ki, s\u00fcni intellekt t\u0259hsild\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox istifad\u0259 olunur. Y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259rinin 2\/3-d\u0259n \u00e7oxu art\u0131q m\u0259kt\u0259b tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn generativ s\u00fcni intellekt al\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edir. M\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259 d\u0259rsl\u0259rini haz\u0131rlamaq v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin i\u015fini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektd\u0259n getdikc\u0259 daha \u00e7ox istifad\u0259 edirl\u0259r. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 ekspertl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan m\u0259kt\u0259b t\u0259limatlar\u0131 v\u0259 q\u0259bullar da getdikc\u0259 AI t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan UNESCO diqq\u0259ti bu sah\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan ba\u015fl\u0131ca \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara y\u00f6n\u0259ldib: \u201cBununla bel\u0259, t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 bu t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n t\u0259limatlara malik deyill\u0259r. UNESCO-nun 2023-c\u00fc ilin may ay\u0131nda 450 qurum aras\u0131nda apard\u0131\u011f\u0131 sor\u011fuya \u0259sas\u0259n, haz\u0131rda m\u0259kt\u0259b v\u0259 universitetl\u0259rin yaln\u0131z 10%-nin s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si var. 2022-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r yaln\u0131z 7 \u00f6lk\u0259 \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellekt \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259ri v\u0259 ya proqramlar\u0131 haz\u0131rlay\u0131b. 15-i \u00f6z milli kurikulumlar\u0131na s\u00fcni intellekt \u00fczr\u0259 t\u0259liml\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri daxil edib. Eyni zamanda, getdikc\u0259 daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259 sinifd\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyur. UNESCO-nun yeni m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259l\u0259rin dem\u0259k olar ki, 40%-d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259ni qada\u011fan ed\u0259n qanun v\u0259 ya siyas\u0259t m\u00f6vcuddur. Bu, 2023-c\u00fc ilin iyulunda olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n 24% \u00e7oxdur.<em>\u015eagirdl\u0259rin v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin xidm\u0259tind\u0259 qalmal\u0131 olan al\u0259t<\/em><\/p>\n<p>UNESCO on il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, s\u00fcni intellektin yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 2021-ci ilin noyabr\u0131nda t\u0259\u015fkilata \u00fczv olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u00fcni intellekt etikas\u0131na dair ilk qlobal standartlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni q\u0259bul edib. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda T\u0259hsil v\u0259 T\u0259dqiqatda Generativ S\u00fcni \u0130ntellekt \u00fc\u00e7\u00fcn T\u0259limat, el\u0259c\u0259 d\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259m potensial, h\u0259m d\u0259 riskl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n iki AI s\u0259lahiyy\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini d\u0259rc etm\u0259kl\u0259 UNESCO AI-d\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz, etik, \u0259hat\u0259li v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli istifad\u0259y\u0259 do\u011fru add\u0131m atd\u0131. Bu n\u0259\u015frl\u0259r\u0259 sinifd\u0259 s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 13 ya\u015f m\u0259hdudiyy\u0259tinin qoyulmas\u0131 t\u0259klifi d\u0259 daxildir.UNESCO h\u0259m\u00e7inin qeyd edir ki, h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin s\u00fcni intellekt \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 resurslar art\u0131q t\u0259hsil \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f maliyy\u0259 resurslar\u0131na \u0259lav\u0259 v\u0259saitl\u0259r kimi olmal\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda 4 ibtidai m\u0259kt\u0259bd\u0259n 1-i h\u0259l\u0259 d\u0259 elektrikl\u0259 t\u0259min olunmay\u0131b, 60%-i is\u0259 internet\u0259 qo\u015fulmay\u0131b. Bu bax\u0131mdan h\u00f6kum\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rin m\u00fck\u0259mm\u0259l idar\u0259 v\u0259 \u0259la t\u0259chiz olunmas\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin missiyalar\u0131 \u00fczr\u0259 motivasiya edilmi\u015f yax\u015f\u0131 t\u0259lim ke\u00e7m\u0259si v\u0259 y\u00fcks\u0259k maa\u015f almas\u0131n\u0131n t\u0259minidir.<\/p>\n<p>muallim.edu.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259hsilin s\u00fclh v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn rolunu qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yanvar\u0131n 24-n\u00fc Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fc elan edib.\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, BMT-nin elm, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat\u0131 olan UNESCO 2025-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq T\u0259hsil G\u00fcn\u00fcn\u00fc s\u00fcni intellekt\u0259 h\u0259sr edib. Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":215353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215351"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215354,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215351\/revisions\/215354"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/215353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}