{"id":215668,"date":"2025-02-21T15:00:00","date_gmt":"2025-02-21T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=215668"},"modified":"2025-02-21T15:31:19","modified_gmt":"2025-02-21T11:31:19","slug":"az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 20-d\u0259 AMEA-n\u0131n R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin binas\u0131nda Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n Humanitar siyas\u0259t, diaspor, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri F\u0259r\u0259h \u018fliyeva, Elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev, Milli M\u0259clisin Elm v\u0259 t\u0259hsil komit\u0259sinin s\u0259dri Anar \u0130sg\u0259nd\u0259rov, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Famil Mustafayev, Az\u0259rbaycan Elm Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Mehriban \u0130manova, Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondunun prezidenti Aktot\u0131 Raimkulova, T\u00fcrkiy\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (T\u00dcBA) prezidenti professor M\u00fcz\u0259ff\u0259r \u015e\u0259k\u0259r (onlayn), \u00c7XR Honq-Konq Kore Akademiyas\u0131n\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc professor Li Lei (onlayn), AMEA-n\u0131n R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczvl\u0259ri, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri, Akademiyan\u0131n h\u0259qiqi v\u0259 m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri, AMEA-n\u0131n v\u0259 \u0259hat\u0259 etdiyi elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n direktorlar\u0131, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin rektorlar\u0131, respublika \u00fczr\u0259 2024-c\u00fc il \u0259rzind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u00fch\u00fcm elmi n\u0259tic\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 2024-c\u00fc ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f elmi nailiyy\u0259tl\u0259r s\u0259rgisin\u0259 bax\u0131\u015f olub.<\/p>\n<p>\u0130clas\u0131 AMEA-n\u0131n prezidenti akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli a\u00e7araq \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259ki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Himni s\u0259sl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Daha sonra g\u00f6rk\u0259mli alim, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc R\u00fcf\u0259t Mirqas\u0131movun xatir\u0259si bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckutla yad olunub.<\/p>\n<p>\u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131ncaqda AMEA-n\u0131n prezidenti akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin \u201cAkademiyada t\u0259m\u0259l islahatlardan \u2013 \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131na v\u0259 Yol X\u0259rit\u0259sin\u0259\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259si dinl\u0259nilib.<\/p>\n<p>Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli bildirib ki, 35 g\u00fcn sonra, mart\u0131n 27-d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 80 illiyi tamam olur. Az\u0259rbaycan SSR Elml\u0259r Akademiyas\u0131 bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k bizim g\u00fcnl\u0259r\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Sovet Respublikas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etdiyi 1969-1982-ci ill\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Akademiya quruculu\u011funun intibah d\u00f6vr\u00fc oldu\u011funu dey\u0259n akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli sonrak\u0131 1983-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda da t\u0259dric\u0259n enm\u0259 v\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 meyl prosesl\u0259rinin m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, n\u0259hay\u0259t, 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 b\u00f6hran h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib. Bildirib ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c\u00fc ild\u0259n yenid\u0259n siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonrak\u0131 2003-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259rki m\u0259rh\u0259l\u0259 yenid\u0259n t\u0259\u015fkilatlanma v\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n quruculu\u011fu d\u00f6vr\u00fc kimi tarixd\u0259 iz sal\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259d\u0259 qeyd olunub ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na b\u00f6y\u00fck u\u011furla r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259kd\u0259 davam etdiyi ill\u0259r \u00fczr\u0259 Akademiyan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 2 m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 &#8211; birinci, Akademiyan\u0131n modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vr\u00fc \u2013 2003-2022-ci ill\u0259r v\u0259 ikinci, Akademiyada 2022-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan ba\u015flanan yenil\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 islahatlar m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi ay\u0131rmaq olar.<\/p>\n<p>AMEA prezidenti Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda 2022-ci ild\u0259n etibar\u0259n bir \u00e7ox \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irildiyini, akademik elmd\u0259 m\u0259zmunca m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin \u00f6n m\u00f6vqey\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 reall\u0131qlara dair t\u0259dqiqatlar\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>Bildirib ki, Karl Marks\u0131n formasiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanan sovet d\u00f6vrl\u0259\u015fm\u0259 prinsipl\u0259rind\u0259n imtina edilib, sivilizasiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin siyasi-tarixi reall\u0131qlar\u0131na \u0259saslanan, Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q \u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015f d\u00f6vrl\u0259\u015fdirm\u0259 konsepsiyas\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, tarixin, milli-m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin, Az\u0259rbaycan dilinin \u00e7ox\u0259srlik ortaq inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Sovet c\u0259miyy\u0259tind\u0259n qalma siyasi-tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin unutdurulmas\u0131 metodologiyas\u0131n\u0131n tam \u0259ksin\u0259 olaraq, elmimiz\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin, h\u00f6kmdarlar\u0131n, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin, bu vaxta q\u0259d\u0259r qa\u00e7aq-quldur adland\u0131r\u0131lan xalq q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131, d\u00f6vr\u00fc, m\u00fchiti, m\u00fcbariz\u0259l\u0259ri v\u0259 ideyalar\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi b\u0259yan olunub.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan elmi tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq milli f\u0259ls\u0259f\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 elmi d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 g\u0259tirilib, materialist f\u0259ls\u0259f\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, idealist f\u0259ls\u0259f\u0259nin d\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin \u00f6rn\u0259kl\u0259ri meydana qoyulub. Akademiyada sah\u0259 ensiklopediyalar\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na start verilib, \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Ensiklopediyas\u0131\u201d v\u0259 \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan Ensiklopediya\u201ds\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259li add\u0131mlar at\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 toxunan m\u0259ruz\u0259\u00e7i Akademiyan\u0131n 80 illik inki\u015faf\u0131 tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Beyn\u0259lxalq Elmi \u015eura, Beyn\u0259lxalq Akademiyalararas\u0131 T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Akademiyas\u0131, Asiya Akademiyalar\u0131 v\u0259 Elmi C\u0259miyy\u0259tl\u0259ri Assosiasiyas\u0131 kimi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00fczv\u00fc oldu\u011funu, h\u0259min qurumlar\u0131n Ba\u015f Assambleyalar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259r hey\u0259tl\u0259rinin se\u00e7kil\u0259rind\u0259 s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququna malik olan elmi t\u0259\u015fkilat statusunda t\u0259msil olundu\u011funu, elm sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259ri, yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 yax\u0131ndan \u00f6yr\u0259nm\u0259k imkan\u0131 qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n prioritetliyi haqq\u0131ndak\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunda T\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n f\u0259ls\u0259fi irsi v\u0259 m\u00fcasir f\u0259ls\u0259f\u0259si \u015f\u00f6b\u0259si, Memarl\u0131q v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutunda T\u00fcrk s\u0259n\u0259t tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsi \u015f\u00f6b\u0259si, \u018flyazmalar\u0131 \u0130nstitutunda T\u00fcrk \u0259lyazmalar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131b: \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l kitab\u0131 olan Mahmud Ka\u015f\u011farinin \u201cDivani lu\u011fat-it-t\u00fcrk\u201d \u0259s\u0259rinin Xalid S\u0259id Xocayev t\u0259r\u0259find\u0259n orijinal\u0131ndan t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f nadir \u0259lyazma n\u00fcsx\u0259si 86 ild\u0259n sonra a\u015fkar edilib, 3 cildd\u0259 \u00e7ap edilm\u0259si v\u0259 x\u00fcsus\u0259n UNESCO-nun Ba\u015f iqam\u0259tgah\u0131nda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u00fcrkoloq aliml\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259qdimat\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si Akademiyan\u0131n 80 illik tarixinin \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biridir\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin AMEA-da yenil\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 islahatlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 elektron h\u0259r\u0259kata start verilib. AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti aparat\u0131nda yarad\u0131lan \u201cElektron Akademiya\u201d \u015f\u00f6b\u0259si vasit\u0259sil\u0259 Akademiyan\u0131n elmi b\u00f6lm\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 elmi t\u0259dqiqat institutlar\u0131na aid 31 elmi jurnaldan 21-nin elektron bazas\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilib. Akademiyan\u0131n tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u0130nsan Resurslar\u0131 Elmmetrik M\u0259lumatlar Bazas\u0131, R\u0259q\u0259msal Elmi \u0130nformasiya Resursalar\u0131 Sistemi yarad\u0131laraq h\u0259r bir \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259tinin elmmetrik reall\u0131\u011f\u0131 v\u0259 istinad g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si mexanizmi formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan dilinin dil korpusunun i\u015fl\u0259nm\u0259si sah\u0259sind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. S\u00f6zl\u0259rin Universal Funskionall\u0131qla \u0130\u015fl\u0259nm\u0259si sistemi \u0259sas\u0131nda SUF\u0130 i\u015fl\u0259k robot modeli i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli bildirib ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259sdiq etdiyi R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu t\u0259l\u0259bl\u0259r \u0259sas\u0131nda Humanitar v\u0259 \u0130ctimai Elml\u0259r sferas\u0131nda s\u00fcni intellektd\u0259n v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalardan istifad\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haz\u0131rlanaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli m\u0259ruz\u0259sinin sonunda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n kollektivi bundan sonra da d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259ti \u00fcr\u0259kd\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k, qar\u015f\u0131ya qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259rini v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u0259rf ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirib ki, ikipill\u0259li doktorantura proqramlar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259li v\u0259 \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 kredit \u0259sasl\u0131 v\u0259 strukturla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f doktorantura pill\u0259si haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Nazir m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n faktiki q\u0259bul say\u0131n\u0131n (doktorant q\u0259buluna g\u00f6r\u0259) m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259rin say\u0131ndan \u00e7ox oldu\u011funu deyib. Bildirib ki, elmi t\u0259dqiqat m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Ali Attestasiya Komissiyas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cElmi d\u0259r\u0259c\u0259 il\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ciddi \u015f\u0259kild\u0259 monitorinq etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Elmi d\u0259r\u0259c\u0259si olan \u015f\u0259xsl\u0259rin statusu yox, sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti daha \u00e7ox diqq\u0259timizd\u0259dir. Otuz-otuz be\u015f ya\u015f\u0131nda elmi ad\u0131 alan alim b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu bu addan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259lidir. B\u00fct\u00fcn bunlar art\u0131q raz\u0131la\u015fd\u0131rma m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan yeni d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapacaq\u201d, &#8211; dey\u0259 Emin \u018fmrullayev \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>O, h\u0259m\u00e7inin f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 elml\u0259r doktoru proqramlar\u0131 \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n elmi kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 prosesinin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun t\u0259\u015fkili v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 t\u0259hsil formas\u0131n\u0131n yenil\u0259nm\u0259sin\u0259 dair z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 ehtiyac oldu\u011funu qeyd edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar aparan sosial v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 aliml\u0259rin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b. Nazir qeyd edib ki, n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc maaliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 yeni haz\u0131rlanmaqda olan d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir: \u201cElmi f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n maaliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 \u0259n \u0259dal\u0259tli sistemdir. Ayr\u0131-ayr\u0131 layih\u0259l\u0259rin, t\u0259qa\u00fcdl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r v\u0259 aliml\u0259r\u0259 verilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Emin \u018fmrullayev yeni f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan Qaraba\u011f Universitetind\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 \u0259saslanan maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin art\u0131q t\u0259rtib edildiyini bildirib.<\/p>\n<p>O, son iki il \u0259rzind\u0259 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin reytinql\u0259rd\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259sini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib. Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda elm sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n, islahatlardan dan\u0131\u015fan nazir ali t\u0259hsil v\u0259 elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 toxunub.<\/p>\n<p>Nazir son ill\u0259rd\u0259 m\u00fcvafiq sferada apar\u0131lan islahatlar\u0131n, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n kompleks t\u0259dbirl\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011funu, elmi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259ldiyini, m\u00fcsb\u0259t t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq reytinql\u0259rd\u0259 ir\u0259lil\u0259diyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondunun prezidenti Aktot\u0131 Raimkulova is\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda h\u0259r k\u0259si r\u0259hb\u0259rlik etdiyi qurum ad\u0131ndan salamlay\u0131b, fondun f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131b. AMEA-n\u0131n Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondunun olduqca m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan biri oldu\u011funu vur\u011fulayan Aktot\u0131 Raimkulova Akademiya il\u0259 birg\u0259 m\u00fcxt\u0259lif konfrans v\u0259 seminarlar\u0131n ke\u00e7irildiyini s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>\u201cAMEA t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunmu\u015f T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli elm v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f kitablardan b\u00f6y\u00fck v\u0259 z\u0259ngin bir kitabxana yaratmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d, &#8211; dey\u0259 vur\u011fulayan Aktot\u0131 Raimkulova Parisd\u0259 UNESCO \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk ensiklopedik \u0259s\u0259ri \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it-t\u00fcrk\u201d kitab\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131na g\u00f6r\u0259 Akademiya r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Qeyd edib ki, bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondu AMEA il\u0259 birlikd\u0259 1926-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illiyinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Aktot\u0131 Raimkulova g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri, t\u0259\u015fkil olunacaq a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tin\u0259 dair beyn\u0259lxalq elmi konfrans haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131b, Az\u0259rbaycan aliml\u0259rini bu konfransda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aliml\u0259rinin s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131na, bundan sonra da m\u0259d\u0259ni v\u0259 elmi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259yin\u0259 inam\u0131n\u0131 bildirib, aliml\u0259r\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131b.<\/p>\n<p>Daha sonra AMEA-n\u0131n akademik-katibi akademik Arif H\u0259\u015fimovun \u201c2024-c\u00fc Akademik \u0130lin elmi hesabat\u0131\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259si dinl\u0259nilib.<\/p>\n<p>Akademik Arif H\u0259\u015fimov qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bir s\u0131ra nailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan 2024-c\u00fc il Az\u0259rbaycan elmi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 u\u011furlu olmu\u015fdur. Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, 2022-ci ilin sonlar\u0131ndan AMEA-da ba\u015flam\u0131\u015f islahaty\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259dbirl\u0259r 2023-c\u00fc ild\u0259 oldu\u011fu kimi, 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilib, n\u0259tic\u0259d\u0259 Akademiyan\u0131n strukturu \u0259sasl\u0131 olaraq modernl\u0259\u015fdirilib, elmin yeni prioritetl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin strateji h\u0259d\u0259fl\u0259ri v\u0259 d\u00fcnya elminin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, elmin d\u00f6vl\u0259tin sosial-iqtisadi, m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi v\u0259 ideoloji siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259\u00a0i\u015f\u00adti\u00adra\u00adk\u0131 \u0259h\u0259\u00admiy\u00ady\u0259t\u00adli d\u0259\u00adr\u0259\u00adc\u0259\u00add\u0259 g\u00fcc\u00adl\u0259n\u00addi\u00adril\u00adib, kadr po\u00adten\u00adsia\u00adl\u0131 m\u00fcm\u00adk\u00fcn q\u0259\u00add\u0259r op\u00adti\u00admal\u00adla\u015f\u00add\u0131\u00adr\u0131l\u00ad\u0131b, bey\u00adn\u0259l\u00adxalq el\u00admi \u0259la\u00adq\u0259\u00adl\u0259r ge\u00adni\u015f\u00adl\u0259n\u00addi\u00adril\u00adib, Aka\u00adde\u00admi\u00adya\u00adn\u0131n h\u0259m bey\u00adn\u0259l\u00adxalq s\u0259\u00adviy\u00ady\u0259\u00add\u0259, x\u00fc\u00adsu\u00ads\u0259n T\u00fcrk d\u00fcn\u00adya\u00ads\u0131n\u00adda, h\u0259m d\u0259 res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00adda n\u00fc\u00adfu\u00adzu xey\u00adli y\u00fck\u00ads\u0259l\u00adib.<\/p>\n<p>\u201cBu\u00adnun\u00adla da Aka\u00adde\u00admi\u00adya\u00adda is\u00adla\u00adhat\u00adla\u00adr\u0131n il\u00adkin m\u0259r\u00adh\u0259\u00adl\u0259\u00adsi \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rini vermi\u015f, key\u00adfiy\u00ady\u0259t\u00adc\u0259 ye\u00adni ida\u00adr\u0259\u00adet\u00adm\u0259 v\u0259 f\u0259a\u00adliy\u00ady\u0259t sfe\u00adra\u00ads\u0131\u00adna ke\u00e7\u00adm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00adve\u00adri\u015f\u00adli z\u0259\u00admin ya\u00adran\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 bildir\u0259n m\u0259ruz\u0259\u00e7i vur\u011fulay\u0131b ki,\u00a02024-c\u00fc il\u00add\u0259 AMEA-n\u0131n el\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259\u00ad v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131<\/p>\n<p>Az\u0259r\u00adbay\u00adcan Res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00ads\u0131 Pre\u00adzi\u00adden\u00adti\u00adnin F\u0259r\u00adman v\u0259 s\u0259\u00adr\u0259n\u00adcam\u00adla\u00adr\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00adk\u0259 iq\u00adti\u00adsa\u00addiy\u00adya\u00adt\u0131\u00adn\u0131n, in\u00adc\u0259\u00ads\u0259\u00adn\u0259t v\u0259 m\u0259\u00add\u0259\u00adniy\u00ady\u0259\u00adti\u00adnin, Az\u0259r\u00adbay\u00adca\u00adn\u0131n \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adya\u00adt\u0131, ta\u00adri\u00adxi v\u0259 di\u00adli\u00adnin ara\u015f\u00add\u0131\u00adr\u0131l\u00adma\u00ads\u0131\u00adna, qo\u00adru\u00adnub sax\u00adla\u00adn\u0131l\u00adma\u00ads\u0131\u00adna xid\u00adm\u0259t ed\u0259n, so\u00adsi\u00adal m\u0259\u00ads\u0259\u00adl\u0259\u00adl\u0259\u00adri \u0259ha\u00adt\u0259 ed\u0259n 11 d\u00f6v\u00adl\u0259t proq\u00adra\u00adm\u0131\u00adn\u0131n ic\u00adra\u00ads\u0131n\u00adda i\u015f\u00adti\u00adrak edib\u00adl\u0259r.<\/p>\n<p>Akademik Arif H\u0259\u015fimov bildirib ki,\u00a02024-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u00fch\u00fcm elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r respublikan\u0131n b\u00fct\u00fcn elm v\u0259 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n toplan\u0131l\u0131b, m\u00fcvafiq b\u00f6lm\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fczakir\u0259 edilib v\u0259 AMEA-n\u0131n \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sisteml\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k haz\u0131rlan\u0131b. Hesabat ilind\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n elmi b\u00f6lm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 197 problemin 514 m\u00f6vzusu \u0259sas\u0131nda 1787 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fi apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc il\u00add\u0259 el\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259\u00adl\u0259r\u00add\u0259 \u00e7a\u00adl\u0131\u00ad\u015fan alim\u00adl\u0259r t\u0259\u00adr\u0259\u00adfin\u00add\u0259n 521 ki\u00adtab v\u0259 mo\u00adnoq\u00adra\u00adfi\u00adya, 118 d\u0259rs\u00adlik, 3561-i xa\u00adric\u00add\u0259 (bun\u00adlar\u00addan 1192-si Web of Sci\u00aden\u00adce v\u0259 Sco\u00adpus ba\u00adza\u00adla\u00adr\u0131\u00adna da\u00adxil olan im\u00adpakt fak\u00adtor\u00adlu jur\u00adnal\u00adlar\u00adda) ol\u00admaq\u00adla 9245 m\u0259\u00adqa\u00adl\u0259 v\u0259 te\u00adzis n\u0259\u015fr et\u00addi\u00adril\u00adib. El\u00admi i\u015f\u00ad\u00e7i\u00adl\u0259\u00adrin \u0259s\u0259r\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 45507 is\u00adti\u00adnad olun\u00adub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda 2024-c\u00fc ilin \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edildiyini v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 AMEA t\u0259r\u0259find\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irildiyini dey\u0259n akademik A.H\u0259\u015fimov Akademiyan\u0131n elmi b\u00f6lm\u0259l\u0259ri, elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n\u00a0\u00fcmumilikd\u0259 71 t\u0259dbirin t\u0259\u015fkil olundu\u011funu, 30 kitab, 32 m\u0259qal\u0259nin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qeyd edib ki, 11 g\u00fcn \u0259r\u00adzin\u00add\u0259 Bak\u0131da ke\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adl\u0259n BMT-nin \u0130q\u00adlim D\u0259\u00adyi\u00ad\u015fik\u00adlik\u00adl\u0259\u00adri \u00fcz\u00adr\u0259 \u00c7\u0259r\u00ad\u00e7i\u00adv\u0259 Kon\u00adven\u00adsi\u00adya\u00ads\u0131\u00adn\u0131n T\u0259\u00adr\u0259f\u00adl\u0259r Konf\u00adran\u00ads\u0131\u00adn\u0131n 29-cu ses\u00adsi\u00adya\u00ads\u0131nda (COP29) AMEA-n\u0131n pre\u00adzi\u00adden\u00adti, R\u0259\u00adya\u00ads\u0259t He\u00ady\u0259\u00adti\u00adnin \u00fczv\u00adl\u0259\u00adri, el\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259 v\u0259 t\u0259\u015f\u00adki\u00adlat\u00adla\u00adr\u0131n r\u0259h\u00adb\u0259r\u00adl\u0259\u00adri, m\u00fc\u00adt\u0259\u00adx\u0259s\u00adsis\u00adl\u0259\u00adri h\u0259m yer\u00adli, h\u0259m d\u0259 bey\u00adn\u0259l\u00adxalq s\u0259\u00adviy\u00ady\u0259\u00adli ic\u00adlas\u00adlar\u00adda m\u0259\u00adru\u00adz\u0259\u00adl\u0259r\u00adl\u0259 \u00e7\u0131\u00adx\u0131\u015f\u00adlar edib, m\u00fc\u00adva\u00adfiq m\u0259\u00adqa\u00adl\u0259\u00adl\u0259r d\u0259rc et\u00addir\u00adib, res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00adn\u0131n k\u00fct\u00adl\u0259\u00advi in\u00adfor\u00adma\u00adsi\u00adya va\u00adsi\u00adt\u0259\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 m\u00fc\u00adza\u00adki\u00adr\u0259\u00adl\u0259r\u00add\u0259, d\u0259\u00adyir\u00admi ma\u00adsa\u00adlar\u00adda, d\u00f6v\u00adl\u0259t t\u0259\u00adr\u0259\u00adfin\u00add\u0259n h\u0259\u00adya\u00adta ke\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adl\u0259n t\u0259d\u00adbir\u00adl\u0259r\u00add\u0259 i\u015f\u00adti\u00adrak edibl\u0259r. AMEA-n\u0131n R\u0259\u00adya\u00ads\u0259t He\u00ady\u0259\u00adtin\u00add\u0259 COP29-un ye\u00adkun\u00adla\u00adr\u0131\u00adna h\u0259sr olun\u00admu\u015f ic\u00adlas ke\u00ad\u00e7i\u00adril\u00adib, ic\u00adlas\u00adda m\u00fc\u00adva\u00adfiq q\u0259\u00adrar\u00adlar q\u0259\u00adbul olunub.<\/p>\n<p>Akademik Arif H\u0259\u015fimov, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ya\u00ad\u015f\u0131l ener\u00adji zo\u00adna\u00ads\u0131 elan olu\u00adnan i\u015f\u00ad\u011fal\u00addan azad edil\u00admi\u015f Qa\u00adra\u00adba\u011f v\u0259 \u015e\u0259r\u00adqi Z\u0259n\u00adg\u0259\u00adzur, el\u0259\u00adc\u0259 d\u0259 Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00advan Mux\u00adtar Res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00ads\u0131n\u00adda alim\u00adl\u0259\u00adri\u00admiz t\u0259\u00adr\u0259\u00adfin\u00add\u0259n m\u00fcx\u00adt\u0259\u00adlif t\u0259d\u00adqi\u00adqat\u00adlar\u0131n apa\u00adr\u0131l\u00add\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00f6v\u00adl\u0259\u00adti\u00admi\u00adzin qu\u00adru\u00adcu\u00adluq i\u015f\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 \u00f6z t\u00f6h\u00adf\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00adni ver\u00addikl\u0259rini bildirib.<\/p>\n<p>Akademik Arif H\u0259\u015fimov qeyd edib ki, hesabat ilind\u0259 Az\u0259r\u00adbay\u00adcan Mil\u00adli Elm\u00adl\u0259r Aka\u00adde\u00admi\u00adya\u00ads\u0131n\u00adda Qa\u00adra\u00adba\u00ad\u011f\u0131n ta\u00adri\u00adxi, ar\u00adxeo\u00adlo\u00adgi\u00adya\u00ads\u0131, mad\u00addi-m\u0259d\u0259\u00adni m\u0259\u00add\u0259\u00adniy\u00ady\u0259\u00adti, \u0259d\u0259\u00adbi h\u0259\u00adya\u00adt\u0131\u00adn\u0131n \u00f6y\u00adr\u0259\u00adnil\u00adm\u0259\u00adsi, ey\u00adni za\u00adman\u00adda V\u0259\u00adt\u0259n m\u00fc\u00adha\u00adri\u00adb\u0259\u00adsi m\u00f6v\u00adzu\u00adsun\u00adda, h\u0259m\u00e7inin \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan 2030: so\u00adsi\u00adal-iq\u00adti\u00adsa\u00addi in\u00adki\u00ad\u015fa\u00adfa da\u00adir Mil\u00adli Prio\u00adri\u00adtet\u00adl\u0259r\u201din be\u015f Mil\u00adli Prio\u00adri\u00adte\u00adtin\u00add\u0259n bi\u00adri ki\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259y\u00ady\u0259n olun\u00admu\u015f \u201c\u0130\u015f\u00ad\u011fal\u00addan azad olun\u00admu\u015f \u0259ra\u00adzi\u00adl\u0259\u00adr\u0259 B\u00f6\u00ady\u00fck Qa\u00ady\u0131\u00add\u0131\u015f\u201da, \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan Res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00ads\u0131\u00adn\u0131n i\u015f\u00ad\u011fal\u00addan azad edil\u00admi\u015f \u0259ra\u00adzi\u00adl\u0259rin\u0259 B\u00f6\u00ady\u00fck Qa\u00ady\u0131\u00add\u0131\u00ad\u015fa da\u00adir I D\u00f6v\u00adl\u0259t Proq\u00adra\u00adm\u0131\u201dn\u0131n T\u0259d\u00adbir\u00adl\u0259r Pla\u00adn\u0131\u00adna v\u0259 \u201c\u015eu\u00ad\u00ad\u015fa \u015f\u0259\u00ad\u00adh\u0259\u00ad\u00adri\u00ad\u00adnin 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u0130s\u00ad\u00adlam d\u00fcn\u00ad\u00adya\u00ad\u00ads\u0131\u00ad\u00adn\u0131n m\u0259\u00ad\u00add\u0259\u00ad\u00adniy\u00ad\u00ady\u0259t pay\u00ad\u00adtax\u00ad\u00adt\u0131\u201d elan edil\u00ad\u00adm\u0259\u00ad\u00adsind\u0259r ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k ha\u00adz\u0131r\u00adlan\u00adm\u0131\u015f el\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259\u00adl\u0259\u00adrin t\u0259d\u00adqi\u00adqat plan\u00adla\u00adr\u0131\u00adna uy\u00ad\u011fun ola\u00adraq ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Hesabat ilind\u0259 AMEA-da h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259tin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r olub.<\/p>\n<p>Akademik \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda qeyd edib ki, b\u00fc\u00adt\u00f6v\u00adl\u00fck\u00add\u0259 Az\u0259r\u00adbay\u00adcan Mil\u00adli Elm\u00adl\u0259r Aka\u00adde\u00admi\u00adya\u00ads\u0131\u00adn\u0131n el\u00admi m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 v\u0259 \u0259hat\u0259 etdiyi elmi istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00adn\u0131n di\u00adg\u0259r elm v\u0259 ali t\u0259h\u00adsil m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 2024-c\u00fc il\u00add\u0259 apa\u00adr\u0131l\u00adm\u0131\u015f t\u0259d\u00adqi\u00adqat\u00adla\u00adr\u0131 v\u0259 \u0259l\u00add\u0259 edil\u00admi\u015f m\u00fc\u00adh\u00fcm el\u00admi n\u0259\u00adti\u00adc\u0259\u00adl\u0259\u00adri y\u00fck\u00ads\u0259k qiy\u00adm\u0259t\u00adl\u0259n\u00addir\u00adm\u0259k olar.<\/p>\n<p>\u201cAMEA-n\u0131n \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 v\u0259 Yol X\u0259rit\u0259si layih\u0259si\u201d haqq\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n \u0130\u015f\u00e7i qrupun r\u0259hb\u0259ri, AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti aparat\u0131n\u0131n Elm v\u0259 t\u0259hsil \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri filologiya elml\u0259ri doktoru S\u0259rxan Xav\u0259ri qeyd edib ki, m\u00fczakir\u0259y\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 2025-2030-cu ill\u0259r \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 v\u0259 Yol X\u0259rit\u0259si\u201d iki \u0259sas b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6lm\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131, d\u00fcnya elminin yeni inki\u015faf meyll\u0259ri, ictimai v\u0259 humanitar elml\u0259rin yeni inki\u015faf trendl\u0259ri, konsepsiyan\u0131n \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259d\u0259fl\u0259ri, m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri, Akademiyan\u0131n tarixi inki\u015faf xronikas\u0131 v\u0259 yeni h\u00fcquqi statusu, elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259ti \u00fczr\u0259 Yol X\u0259rit\u0259sinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri yer al\u0131b. Bunlardan \u0259lav\u0259, Konsepsiyan\u0131n icras\u0131 \u00fczr\u0259 zaman ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131, icra v\u0259 icraya n\u0259zar\u0259t mexanizml\u0259ri, monitorinq sistemi, n\u0259tic\u0259 indiqatorlar\u0131 da burada \u0259ksini tap\u0131b. O vur\u011fulay\u0131b ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 konsepsiyan\u0131n birinci b\u00f6lm\u0259sini yax\u0131n be\u015f il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Akademiyada inki\u015faf prosesl\u0259rini effektiv v\u0259 davaml\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi-f\u0259ls\u0259fi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 s\u0259n\u0259di kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>S.Xav\u0259ri bildirib ki, konsepsiyada onun haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 icras\u0131 z\u0259rur\u0259ti qlobal, regional v\u0259 lokal s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 olmaqla 3 m\u00fch\u00fcm amill\u0259 izah olunur.<\/p>\n<p>Birinci amil m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n qlobal inki\u015faf tendensiyalar\u0131, ikinci amil \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 regionun yeni geosiyasi reall\u0131qlar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc amil is\u0259 respublikada elmin yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259d\u0259 qeyd olunub ki, qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259fl\u0259r \u00f6z h\u00fcquqi \u0259sas\u0131n\u0131 c\u0259nab Prezidentin t\u0259sdiq etdiyi Akademiyan\u0131n yeni Nizamnam\u0259sind\u0259n, m\u0259n\u0259vi, \u0259xlaqi cavabdehlik s\u0259lahiyy\u0259tini is\u0259 Akademiyan\u0131n 80 illik tarixind\u0259n v\u0259 bu tarix \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sosial t\u0259r\u0259qqisind\u0259, ictimai fikir tarixind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259sna roldan g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>S.Xav\u0259ri bildirib ki, konsepsiyan\u0131n ikinci b\u00f6lm\u0259si \u201cYol X\u0259rit\u0259si\u201ddir v\u0259 burada Akademiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 v\u0259 \u00e7ox\u00e7e\u015fidli t\u0259dbirl\u0259r \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cKonsepsiyan\u0131n \u0259sas f\u0259ls\u0259fi platformas\u0131n\u0131 forsayt, g\u0259l\u0259c\u0259yi g\u00f6rm\u0259 metodologiyas\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Konsepsiyada bu metodologiyaya \u0259saslanaraq yax\u0131n be\u015f ild\u0259 elmin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, onlara haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn strategiyalar m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f, onlar\u0131n icras\u0131 mexanizml\u0259ri haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Konsepsiyan\u0131n v\u0259 Yol X\u0259rit\u0259sinin icras\u0131na Akademiyan\u0131n 6 elmi b\u00f6lm\u0259, 2 regional b\u00f6lm\u0259, 10 elmi t\u0259dqiat m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 2 regional elmi m\u0259rk\u0259zi, 4 t\u0259\u015fkilat, 16 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti \u015f\u00f6b\u0259si olmaqla c\u0259mi 40 qurumu icra\u00e7\u0131 qismind\u0259 c\u0259lb olunmu\u015fdur\u201d, &#8211; dey\u0259 alim diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Daha sonra AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti akademik \u0130rad\u0259 H\u00fcseynova, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru akademik \u018fli Abbasov v\u0259 AR Prezidentinin G\u0259ncl\u0259r m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131, Arxeologiya v\u0259 Antropologiya \u0130nstitutunun doktorant\u0131 Mircavid A\u011falarovun \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 dinl\u0259nilib. H\u0259m\u00e7inin T\u00fcrkiy\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (T\u00dcBA) prezidenti professor M\u00fcz\u0259ff\u0259r \u015e\u0259k\u0259r v\u0259 \u00c7XR Honq-Konq Kore Akademiyas\u0131n\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc professor Li Leinin onlayn \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p>Sonda \u201cAz\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 2025-2030-cu ill\u0259r \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 v\u0259 Yol X\u0259rit\u0259si\u201dnin layih\u0259si v\u0259 AMEA-n\u0131n \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 t\u0259sdiq olunub.<\/p>\n<div class='entry-gallery'><div id=\"carousel-1\" class=\"single-carousel carousel slide carousel-215668\" data-ride=\"carousel\"><ol class='carousel-indicators'><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"0\" class=\"active\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"1\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"2\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"3\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"4\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"5\" class=\"\"><\/li><\/ol><div class='carousel-inner'><div class=\"carousel-item item active\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/wm6\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/wm6.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/wm2\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/wm2.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/wm-1\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/wm-1.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/wm5\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/wm5.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/wm4\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/wm4.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/02\/21\/az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-umumi-yigincagi-kecirilib-5\/2m3\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"603\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/2m3.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<a class=\"carousel-control-prev\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"prev\">\n    <span class=\"carousel-control-prev-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Previous<\/span>\n  <\/a>\n\n      <a class=\"carousel-control-next\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"next\">\n    <span class=\"carousel-control-next-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Next<\/span>\n  <\/a>\n    \n    <\/div><\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/news\/open\/31656\">science.gov.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 20-d\u0259 AMEA-n\u0131n R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin binas\u0131nda Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 ke\u00e7irilib. T\u0259dbird\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n Humanitar siyas\u0259t, diaspor, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri F\u0259r\u0259h \u018fliyeva, Elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev, Milli M\u0259clisin Elm v\u0259 t\u0259hsil komit\u0259sinin s\u0259dri Anar \u0130sg\u0259nd\u0259rov, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Famil Mustafayev, Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":215677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215668"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215678,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215668\/revisions\/215678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/215677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}