{"id":216657,"date":"2025-05-12T10:18:00","date_gmt":"2025-05-12T06:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=216657"},"modified":"2025-06-03T00:11:18","modified_gmt":"2025-06-02T20:11:18","slug":"az%c9%99rbaycanriyaziyyatcilari-b%c9%99yl%c9%99r-agayev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/05\/12\/az%c9%99rbaycanriyaziyyatcilari-b%c9%99yl%c9%99r-agayev\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131-B\u0259yl\u0259r A\u011fayev"},"content":{"rendered":"<p>A\u011fayev B\u0259yl\u0259r \u018fbd\u00fclr\u0259him o\u011flu, riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131 v\u0259 riyaziyyat tarixi sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 12 may 1905-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 s\u0259n\u0259tkar ail\u0259sind\u0259 anadan olmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini 1915-1919-cu ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fada rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259yl\u0259r A\u011fayev\u0259 h\u0259min m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs dey\u0259n H\u0259mid A\u011fayevin (1885-1939) onun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rolu olmu\u015fdur. H\u0259mid A\u011fayev 1905-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van seminariyas\u0131n\u0131 bitirmi\u015f v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1920-ci ild\u0259 \u015eu\u015fada m\u00fc\u0259lliml\u0259r seminariyas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r v\u0259 oran\u0131n ilk 33 t\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n biri d\u0259 B\u0259yl\u0259r A\u011fayev olmu\u015fdur. Onun inki\u015faf\u0131nda Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n m\u0259zunu, \u015eu\u015fa Seminariyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri M\u0259i\u015f H\u00fcseynovun (1897-1950) v\u0259 hesab m\u00fc\u0259llimi Ha\u015f\u0131m b\u0259y N\u0259rimanb\u0259yovun b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdur. 1925-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa Dar\u00fclm\u00fc\u0259llimini bitirdikd\u0259n sonra C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131 Qaryagin (indiki F\u00fczuli) rayonunun Cuvarl\u0131 k\u0259ndind\u0259 ibtidai sinif m\u00fc\u0259llimi i\u015fl\u0259yir, az sonra h\u0259min rayonun II d\u0259r\u0259c\u0259li m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir.<\/p>\n<p>B\u0259yl\u0259r m\u00fc\u0259llim 1929-cu ild\u0259 V.\u0130.Lenin ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutuna (indiki ADPU) daxil olur v\u0259 1932-ci ild\u0259 h\u0259min institutun fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sini bitirir. Onu el\u0259 h\u0259min il institutda saxlay\u0131rlar. AP\u0130-d\u0259 riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131, riyaziyyat tarixi, n\u0259z\u0259ri hesab, ali c\u0259br v\u0259 b\u0259zi x\u00fcsusi kurslardan m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxumu\u015fdur. 1935-1936-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Elmi T\u0259dqiqat Pedaqoji \u0130nstitutun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi, 1938-1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Respublika M\u00fc\u0259lliml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi sah\u0259sind\u0259 metodist v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>1946-c\u0131 ild\u0259 B\u0259yl\u0259r A\u011fayevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 AP\u0130-d\u0259 riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131 kafedras\u0131 yarad\u0131l\u0131r. O, 1950-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259min kafedraya r\u0259hb\u0259rlik edir. M\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, 1938-1941-ci ill\u0259rd\u0259 fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin dekan\u0131, 1944-1946 v\u0259 1950-1951-ci ill\u0259rd\u0259 AP\u0130-nin direktor m\u00fcavini v\u0259 1951-1954-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 h\u0259min institutun direktoru olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1952-1954-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 B\u0259yl\u0259r m\u00fc\u0259llim Bolqar\u0131stan Xalq Respublikas\u0131na ezam olunmu\u015f v\u0259 orada kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, metodiki i\u015fl\u0259rin t\u0259\u015fkili v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. 1954-1957-ci ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n AP\u0130-y\u0259 qay\u0131d\u0131b m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir. B\u0259yl\u0259r A\u011fayev 1957-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin h\u0259nd\u0259s\u0259 kafedras\u0131nda riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131, riyaziyyat\u0131n tarixi f\u0259nl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxumu\u015f, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin pedaqoji praktikas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. B\u0259yl\u0259r m\u00fc\u0259llimi respublikam\u0131zda orta riyazi t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 ba\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i adland\u0131rmaq olard\u0131.<\/p>\n<p>B\u0259yl\u0259r m\u00fc\u0259llim 1932-ci ild\u0259 A\u011fa\u0259li Qas\u0131mov v\u0259 \u0130smay\u0131l Z\u0259rg\u0259rli il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin 3-c\u00fc v\u0259 4-c\u00fc sinifl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn hesab d\u0259rslikl\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>B\u0259yl\u0259r A\u011fayev 1949-cu ild\u0259 \u201c7 illik m\u0259kt\u0259bd\u0259 c\u0259brin t\u0259drisi\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik, 1966-c\u0131 ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan sovet m\u0259kt\u0259bind\u0259 riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi tarixi\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. O, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ilk elml\u0259r namiz\u0259di v\u0259 ilk elml\u0259r doktoru olmu\u015f Az\u0259rbaycanl\u0131d\u0131r. B\u0259yl\u0259r A\u011fayev orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri, ali m\u0259kt\u0259b t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cRiyaziyyat t\u0259drisinin \u00fcmumi metodikas\u0131\u201d, iki cildlik \u201cRiyaziyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d, \u201cSovet Az\u0259rbaycan\u0131nda riyaziyyat t\u0259drisinin tarixi\u201d d\u0259rslikl\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi olmu\u015f, 60-a yax\u0131n m\u0259qal\u0259 \u00e7ap etdirmi\u015f, 15 ild\u0259n art\u0131q m\u0259kt\u0259blil\u0259rin riyaziyyat olimpiadas\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilat komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>B\u0259yl\u0259r A\u011fayev 1987-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u011fayev B\u0259yl\u0259r \u018fbd\u00fclr\u0259him o\u011flu, riyaziyyat\u0131n t\u0259drisi metodikas\u0131 v\u0259 riyaziyyat tarixi sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 12 may 1905-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 s\u0259n\u0259tkar ail\u0259sind\u0259 anadan olmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini 1915-1919-cu ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fada rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259yl\u0259r A\u011fayev\u0259 h\u0259min m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs dey\u0259n H\u0259mid A\u011fayevin (1885-1939) onun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rolu olmu\u015fdur. H\u0259mid A\u011fayev 1905-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van seminariyas\u0131n\u0131 bitirmi\u015f v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3322],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216657"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216657"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216659,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216657\/revisions\/216659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}