{"id":217094,"date":"2025-06-12T10:17:38","date_gmt":"2025-06-12T06:17:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217094"},"modified":"2025-06-12T10:17:39","modified_gmt":"2025-06-12T06:17:39","slug":"az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-rauf-huseynov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/06\/12\/az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-rauf-huseynov\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131- Rauf H\u00fcseynov"},"content":{"rendered":"<p>H\u00fcseynov Rauf V\u0259li o\u011flu 12 iyun 1940-c\u0131 ild\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1956-c\u0131 ild\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259ri 4 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015fdir. 1956-1959-cu ill\u0259rd\u0259 Sumqay\u0131t sintetik kau\u00e7uk zavodunda ma\u015finist i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>1959-1964-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f, 1964-1967-ci ill\u0259rd\u0259 M.V.Lomonosov ad\u0131na Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, professor Q.E.\u015eilovun aspirant\u0131 kimi elmi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirmi\u015f v\u0259 1973-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun birl\u0259\u015fdirilmi\u015f \u015furas\u0131nda \u201cFurye-Viner \u00e7evirm\u0259si n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 dair\u201d namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. 1972-ci ild\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ad\u0131na G\u0259nc\u0259 Pedaqoji \u0130nstitutunun \u201cRiyazi analiz\u201d kafedras\u0131na m\u00fc\u0259llim kimi m\u00fcsabiq\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f, 1974-c\u00fc ild\u0259 h\u0259min kafedran\u0131n ba\u015f m\u00fc\u0259llimi se\u00e7ilmi\u015f, 1976-1979-cu ill\u0259rd\u0259 h\u0259min institutda dekan m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1979-cu ild\u0259 \u00c7ingiz \u0130ld\u0131r\u0131m ad\u0131na Az\u0259rbaycan Politexnik \u0130nstitutunun G\u0259nc\u0259 filial\u0131n\u0131n \u201cAli riyaziyyat\u201d kafedras\u0131na ba\u015f m\u00fc\u0259llim v\u0259zif\u0259sin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f, 1982-ci ild\u0259 h\u0259min kafedran\u0131n dosenti v\u0259zif\u0259sin\u0259 m\u00fcsabiq\u0259 il\u0259 ke\u00e7mi\u015f v\u0259 1984-c\u00fc ild\u0259 dosent elmi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r. 1984-c\u00fc ild\u0259n \u201cAli riyaziyyat\u201d kafedras\u0131na m\u00fcdir v\u0259zif\u0259sin\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1991-1994-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 M.V.Lomonosov ad\u0131na Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u201cMexanika riyaziyyat\u201d fak\u00fclt\u0259sinin doktorant\u0131 olmu\u015f, 1999-cu ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin m\u00fcdafi\u0259 \u015furas\u0131nda \u201cKvazi elleptik t\u0259nlikl\u0259r, h\u0259ll\u0259rinin asimptotikas\u0131. Spektral xass\u0259l\u0259r. S\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll oluna bilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Rauf H\u00fcseynov 1990-2002-ci ill\u0259rd\u0259 AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunda b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i, apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7i, \u201cFunksional anal\u0131z\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 2002-2005-ci ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Afyon \u015f\u0259h\u0259rinin Hocatepe Universitetinin professoru, 2006-c\u0131 ild\u0259 Milli Aviasiya Akademiyas\u0131nda professor v\u0259zif\u0259sind\u0259, 2007-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u201cRiyazi fizika t\u0259nlikl\u0259ri\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n<p>Rauf H\u00fcseynov inteqral v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fc n\u0259z\u0259riyy\u0259si, x\u00fcsusi t\u00f6r\u0259m\u0259li diferensial t\u0259nlikl\u0259r sah\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. Onun t\u0259r\u0259find\u0259n Qauss \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc x\u0259tti f\u0259zalarda t\u0259yin olunmu\u015f funksionallar\u0131n Furye tipli \u00e7evirm\u0259l\u0259rin\u0259 aid m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 bel\u0259 \u00e7evirm\u0259l\u0259rin xass\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. Kvant fizikas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n variasiya t\u00f6r\u0259m\u0259li diferensial t\u0259nlikl\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00e7evirm\u0259 onun t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259tbiq olunmu\u015fdur. Rauf H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n Qauss \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ist\u0259nil\u0259n x\u0259tti topoloji f\u0259zalarda daxil edilmi\u015f bu \u00e7evirm\u0259 daha \u0259vv\u0259l Kameron v\u0259 Martin t\u0259r\u0259find\u0259n daxil edilmi\u015f Viner \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc funksional f\u0259zalarda Furye-Viner \u00e7evirm\u0259sinin \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259sidir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi t\u00f6r\u0259m\u0259li t\u0259nlikl\u0259r sah\u0259sind\u0259 Rauf H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n kvazielliptik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri sistemli (d\u0259rin) \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 J.L.Lions v\u0259 E.Majenesin m\u0259\u015fhur \u201cQeyri-bircins s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiqi\u201d monoqrafiyas\u0131nda ifad\u0259 olunmu\u015f v\u0259 onun h\u0259llinin m\u00fch\u00fcml\u00fcy\u00fc qeyd olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Kvazielliptik s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin sistemli \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Rauf H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n anizotrop Sobolev f\u0259zalar\u0131nda Hardi tip v\u0259 Puankare tip b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si inki\u015faf etdirilmi\u015fdir ki, bu da geni\u015f sinif kvazielliptik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259ll olunmas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli yard\u0131m etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n monoqrafiyada Rusiyadan, \u0130taliyadan, Skandinaviya v\u0259 Yaponiyadan \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri qeyd olunmu\u015fdur. Bununla yana\u015f\u0131 kvazielliptik t\u0259nlikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin tam v\u0259 sistemli \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin bo\u015flu\u011fu g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Rauf H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r bu bo\u015flu\u011fu doldurma\u011fa imkan vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>O, 51 elmi i\u015fin v\u0259 bir kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifidir, r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 iki elml\u0259r doktoru v\u0259 bir f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Rauf m\u00fc\u0259llim 2015-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin f\u0259rdi t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc idi. 2001 v\u0259 2011-ci ill\u0259rd\u0259 AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin f\u0259xri f\u0259rmanlar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdi. O, d\u0259rin biliy\u0259, z\u0259ngin t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259, daxili m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza malik olan ziyal\u0131 bir alim idi.<\/p>\n<p>Rauf H\u00fcseynov 2019-cu il fevral\u0131n 21-d\u0259 Bak\u0131da v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fcseynov Rauf V\u0259li o\u011flu 12 iyun 1940-c\u0131 ild\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1956-c\u0131 ild\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259ri 4 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015fdir. 1956-1959-cu ill\u0259rd\u0259 Sumqay\u0131t sintetik kau\u00e7uk zavodunda ma\u015finist i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 1959-1964-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f, 1964-1967-ci ill\u0259rd\u0259 M.V.Lomonosov ad\u0131na Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, professor Q.E.\u015eilovun aspirant\u0131 kimi elmi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":217095,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3322],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217094"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217094"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217097,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217094\/revisions\/217097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}