{"id":217321,"date":"2025-07-02T13:12:30","date_gmt":"2025-07-02T09:12:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217321"},"modified":"2025-07-02T13:12:31","modified_gmt":"2025-07-02T09:12:31","slug":"suni-intellektin-insan-munasib%c9%99tl%c9%99rin%c9%99-t%c9%99siri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/07\/02\/suni-intellektin-insan-munasib%c9%99tl%c9%99rin%c9%99-t%c9%99siri\/","title":{"rendered":"S\u00fcni intellektin insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259siri"},"content":{"rendered":"<p>XXI \u0259srin \u0259n m\u00fch\u00fcm texnoloji nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan s\u00fcni intellekt (S\u0130) art\u0131q t\u0259kc\u0259 texniki sah\u0259l\u0259rd\u0259 deyil, insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kimi sosial v\u0259 psixoloji sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130ll\u0259r \u00f6nc\u0259 yaln\u0131z elmi-fantastik filml\u0259rd\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdiyimiz bu texnologiya, bu g\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u018fm\u0259k bazar\u0131nda, t\u0259hsild\u0259, s\u0259hiyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunan S\u0130 indi d\u0259 insan-insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131, davam etdirilm\u0259si v\u0259 h\u0259tta d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si prosesind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, ixtisas\u0131ndan, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq bir \u00e7ox insan m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamlarda S\u0130-d\u0259n istifad\u0259 edir. S\u0130 insan f\u0259aliyy\u0259tini olduqca sad\u0259l\u0259\u015fdirir lakin \u00f6z\u00fc il\u0259 g\u0259tirdiyi m\u0259nfil\u0259r bu m\u00fcsb\u0259tl\u0259rl\u0259 kompensasiya olurmu?<\/p>\n<p>S\u00fcni intellekt v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin transformasiyas\u0131:<\/p>\n<p>\u018fn\u0259n\u0259vi insan \u00fcnsiyy\u0259ti getdikc\u0259 daha \u00e7ox texnologiyan\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 ba\u015f verir. Art\u0131q bir \u00e7ox insan g\u00fcnd\u0259lik suallar\u0131n\u0131, probleml\u0259rini h\u0259ll etm\u0259k v\u0259 h\u0259tta emosional d\u0259st\u0259k almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7atbotlara v\u0259 s\u0259sli k\u00f6m\u0259k\u00e7il\u0259r\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, ChatGPT, Siri, Alexa) m\u00fcraci\u0259t edir. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259lveri\u015fli v\u0259 zaman bax\u0131m\u0131ndan q\u0259na\u0259tlidir. Lakin bu c\u00fcr texnoloji vasit\u0259\u00e7ilik insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 birba\u015fa emosional t\u0259mas\u0131n\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u0130ll\u0259rl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n empatiya, s\u0259bir v\u0259 dinl\u0259m\u0259 kimi sosial bacar\u0131qlar bu prosesd\u0259 arxa plana ke\u00e7m\u0259kd\u0259dir. V\u0259 art\u0131q insanlar real s\u00f6hb\u0259t komponenti yerin\u0259 s\u00fcni intellekt robotlar\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn tutur.<\/p>\n<p>Sosial media platformalar\u0131 s\u00fcni intellekt alqoritml\u0259ri il\u0259 idar\u0259 olunur. Bu alqoritml\u0259r istifad\u0259\u00e7il\u0259rin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k onlara uy\u011fun dostluq t\u0259klifl\u0259ri, payla\u015f\u0131m t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259tta romantik \u0259laq\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn tan\u0131\u015fl\u0131qlar t\u0259qdim edir. Bu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n insanlar\u0131n ox\u015far maraqlara malik \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 daha asan \u0259laq\u0259 qurmas\u0131n\u0131 t\u0259min ets\u0259 d\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259biiliyin\u0259 v\u0259 s\u0259mimiliyin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. \u0130nsanlar b\u0259z\u0259n real duy\u011fularla deyil, sistemin t\u0259qdim etdiyi \u201cuy\u011funluq\u201d meyarlar\u0131na \u0259sas\u0259n q\u0259rarlar verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Romantik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 s\u00fcni intellektin rolu<\/p>\n<p>Tan\u0131\u015fl\u0131q t\u0259tbiql\u0259ri (m\u0259s\u0259l\u0259n, Tinder, Bumble v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri) S\u0130-nin romantik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 nec\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259sir\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bu t\u0259tbiql\u0259r insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 se\u00e7iml\u0259rini analiz ed\u0259r\u0259k uy\u011fun partnyorlar t\u0259qdim edir. B\u0259zi hallarda bu texnologiyalar u\u011furlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratsa da, dig\u0259r hallarda bu proses emosional ba\u011flar\u0131n d\u0259rinliyin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin algoritml\u0259rl\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si insanlar\u0131 se\u00e7im azadl\u0131\u011f\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131ra, \u0259laq\u0259l\u0259ri s\u0259thi v\u0259 tez s\u0131radan \u00e7\u0131xan hala g\u0259tir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259nhal\u0131q v\u0259 sosial robotlar<\/p>\n<p>S\u0130 sosial robotlar v\u0259 \u00e7at-botlar vasit\u0259sil\u0259 x\u00fcsusil\u0259 t\u0259nha, ya\u015fl\u0131 v\u0259 psixoloji \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fayan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir \u00fcnsiyy\u0259t formas\u0131 yarad\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, Replika kimi t\u0259tbiql\u0259r istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 daim \u00fcnsiyy\u0259t quracaq bir \u201cdost\u201d t\u0259klif edir. Bu texnologiya m\u00fc\u0259yy\u0259n hallarda depressiya v\u0259 sosial t\u0259crid hallar\u0131nda m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 insanlar\u0131n real m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektin insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259siri yaln\u0131z texnoloji v\u0259 psixoloji deyil, h\u0259m d\u0259 sosial v\u0259 etik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si, emosional manipulyasiya, real v\u0259 s\u00fcni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin pozulmas\u0131 kimi riskl\u0259r m\u00f6vcuddur. C\u0259miyy\u0259tl\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi aspektl\u0259rd\u0259n yana\u015fmal\u0131, t\u0259nziml\u0259yici mexanizml\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir.<\/p>\n<p>S\u0130-nin insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259siri m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u0259n aktual v\u0259 kompleks m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu texnologiya \u00fcnsiyy\u0259ti asanla\u015fd\u0131rsa v\u0259 yeni imkanlar a\u00e7sa da, insan t\u0259bi\u0259tinin ehtiyac duydu\u011fu real, s\u0259mimi v\u0259 empatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri tam \u0259v\u0259z ed\u0259 bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259t, texnologiyan\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir. \u018fks halda, s\u00fcni intellekt h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 rahatla\u015fd\u0131rmaqdan \u00e7ox, sosial \u0259laq\u0259l\u0259rimizi z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/crossmedia.az\/az\/article\/35377\">crossmedia.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XXI \u0259srin \u0259n m\u00fch\u00fcm texnoloji nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan s\u00fcni intellekt (S\u0130) art\u0131q t\u0259kc\u0259 texniki sah\u0259l\u0259rd\u0259 deyil, insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kimi sosial v\u0259 psixoloji sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130ll\u0259r \u00f6nc\u0259 yaln\u0131z elmi-fantastik filml\u0259rd\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdiyimiz bu texnologiya, bu g\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u018fm\u0259k bazar\u0131nda, t\u0259hsild\u0259, s\u0259hiyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunan S\u0130 indi d\u0259 insan-insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217321"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217323,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217321\/revisions\/217323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}