{"id":217340,"date":"2025-07-04T11:04:25","date_gmt":"2025-07-04T07:04:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217340"},"modified":"2025-07-04T11:04:27","modified_gmt":"2025-07-04T07:04:27","slug":"suni-z%c9%99ka-mrt-fotolari-say%c9%99sind%c9%99-beynin-sur%c9%99tli-qocalmasini-t%c9%99yin-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/07\/04\/suni-z%c9%99ka-mrt-fotolari-say%c9%99sind%c9%99-beynin-sur%c9%99tli-qocalmasini-t%c9%99yin-edir\/","title":{"rendered":"S\u00fcni z\u0259ka MRT fotolar\u0131 say\u0259sind\u0259 beynin s\u00fcr\u0259tli qocalmas\u0131n\u0131 t\u0259yin edir"},"content":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r maqnit-rezonans tomoqrafiyas\u0131 (MRT) g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n s\u00fcni z\u0259ka haz\u0131rlay\u0131blar v\u0259 bu texnologiya beynin s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f qocalma \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan insanlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Bu sistemin ya\u015fl\u0131larda v\u0259 Altsheymer, Parkinson kimi neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 screening zaman\u0131 istifad\u0259 olunmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Vizualizasiya beynin struktur qocalmas\u0131na dair, qan g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri v\u0259 dig\u0259r molekulyar biomarkerl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259 bilm\u0259y\u0259n unikal birba\u015fa m\u0259lumatlar t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, qocalman\u0131n \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri nitq v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 qabiliyy\u0259tind\u0259n cavabdeh olan beyin qab\u0131\u011f\u0131n\u0131n qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 boz madd\u0259nin h\u0259cmi hesab olunur. Bu v\u0259 dig\u0259r x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n aliml\u0259r, MRT vasit\u0259sil\u0259 beynin qocalma s\u00fcr\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n al\u0259t yaratma\u011fa q\u0259rar verdil\u0259r. Alqoritmin \u00f6yr\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aliml\u0259r Yeni Zelandiyada 1972-1973-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 do\u011fulmu\u015f 1000 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xsin m\u0259lumatlar\u0131ndan istifad\u0259 edibl\u0259r. S\u00fcni z\u0259ka beyin skan n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 orqanizmin v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 dair m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricil\u0259r &#8211; \u00fcr\u0259k-damar sistemi, metabolik v\u0259 immun funksiyalar\u0131 v\u0259 dig\u0259r meyarlar aras\u0131nda d\u0259yi\u015f\u0259nl\u0259ri axtar\u0131b.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 yeni bir &#8220;qocalma saat\u0131&#8221; yarad\u0131l\u0131b v\u0259 bu, dem\u0259k olar ki, 45 000 MRT skan\u0131n\u0131n daxil oldu\u011fu s\u0131naq qrupunda t\u0259sdiql\u0259n\u0259r\u0259k faydal\u0131 al\u0259t kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib. M\u0259s\u0259l\u0259n, 72 ya\u015f\u0131nda s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f beyin qocalmas\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti 16 ild\u0259 demensiya (a\u011f\u0131l z\u0259ifliyi) inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k riskl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Haz\u0131rda t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar alqoritmi t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 davam edirl\u0259r, lakin yeni s\u00fcni z\u0259kan\u0131n klinik t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 sad\u0259 beyin MRT-si ya\u015fl\u0131lar v\u0259 demensiya v\u0259 y\u00fcks\u0259k risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib screening al\u0259tin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/technote.az\/suni-zeka-ve-elm\/suni-zeka-mrt-fotolari-sayesinde-beynin-suretli-qocalmasini-teyin-edir\">technote.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r maqnit-rezonans tomoqrafiyas\u0131 (MRT) g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n s\u00fcni z\u0259ka haz\u0131rlay\u0131blar v\u0259 bu texnologiya beynin s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f qocalma \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan insanlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Bu sistemin ya\u015fl\u0131larda v\u0259 Altsheymer, Parkinson kimi neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 screening zaman\u0131 istifad\u0259 olunmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Vizualizasiya beynin struktur qocalmas\u0131na dair, qan g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri v\u0259 dig\u0259r molekulyar biomarkerl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217340"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217342,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217340\/revisions\/217342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}