{"id":217343,"date":"2025-07-05T13:07:00","date_gmt":"2025-07-05T09:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217343"},"modified":"2025-07-06T13:44:26","modified_gmt":"2025-07-06T09:44:26","slug":"funksiyalar-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99si-sob%c9%99sinin-mudiri-professor-vuqar-ismayilovla-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/07\/05\/funksiyalar-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99si-sob%c9%99sinin-mudiri-professor-vuqar-ismayilovla-musahib%c9%99\/","title":{"rendered":"Funksiyalar N\u0259z\u0259riyy\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, professor V\u00fcqar \u0130smay\u0131lovla M\u00fcsahib\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Elm d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n d\u0259qiq v\u0259 universal dill\u0259rind\u0259n biri olan riyaziyyat, \u0259srl\u0259r boyu insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 yard\u0131m edib. <\/em><\/strong><strong><em>Bu g\u00fcn is\u0259 riyaziyyat\u0131n yaln\u0131z n\u0259z\u0259ri deyil, texnologiyadan iqtisadiyyata q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox sah\u0259d\u0259ki t\u0259tbiql\u0259ri getdikc\u0259 artmaqdad\u0131r. Bu m\u00fch\u00fcm elmin inc\u0259likl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f probleml\u0259rin\u0259 daha yax\u0131ndan baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f riyaziyyat\u00e7\u0131 alim <\/em><\/strong><strong><em>V<\/em><\/strong><strong><em>\u00fcqar \u0130smay\u0131lovla<\/em><\/strong><strong><em> s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etdik. O, t\u0259kc\u0259 akademik u\u011furlar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259nc n\u0259sl\u0259 elm sevgisi a\u015f\u0131lamaq y\u00f6n\u00fcnd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rl\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u0259lin, elm\u0259 olan bu d\u0259rin ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 riyaziyyat\u0131n sirli d\u00fcnyas\u0131n\u0131n arxas\u0131ndak\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olaq.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; <\/strong><strong>Riyaziyyat <\/strong><strong>elmin\u0259 <\/strong><strong>mara\u011f\u0131<\/strong><strong>n\u0131<\/strong><strong>z <\/strong><strong>nec\u0259 <\/strong><strong>yaran\u0131<\/strong><strong>b <\/strong><strong>v\u0259 <\/strong><strong>bu <\/strong><strong>sah\u0259<\/strong><strong>y\u0259 <\/strong><strong>y\u00f6<\/strong><strong>n\u0259<\/strong><strong>lm\u0259<\/strong><strong>yinizd\u0259 \u0259<\/strong><strong>sas <\/strong><strong>rol <\/strong><strong>oynayan <\/strong><strong>amill\u0259<\/strong><strong>r <\/strong><strong>hans\u0131<\/strong><strong>lard\u0131<\/strong><strong>r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Riyaziyyat elmin\u0259 mara\u011f\u0131m orta m\u0259kt\u0259bd\u0259n yaran\u0131b. O zaman (1980-ci ill\u0259rd\u0259) evimizin yan\u0131nda bir kitab ma\u011fazas\u0131 vard\u0131. H\u0259r ay oraya riyaziyyatdan \u00e7oxlu populyar v\u0259 elmi kitablar g\u0259tirilirdi. M\u0259n d\u0259 gedib h\u0259v\u0259sl\u0259 bax\u0131r v\u0259 b\u0259y\u0259ndikl\u0259rimi al\u0131rd\u0131m. \u0413\u0443\u0433\u043e \u0428\u0442\u0435\u0439\u043d\u0433\u0430\u0443\u0437 \u201c\u0421\u0442\u043e \u0437\u0430\u0434\u0430\u0447\u201d, \u041c\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d \u0413\u0430\u0440\u0434\u043d\u0435\u0440 \u201c\u041a\u0440\u0435\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438 \u043d\u043e\u043b\u0438\u043a\u0438\u201d, \u0424\u0435\u043b\u0438\u043a\u0441 \u041a\u043b\u0435\u0439\u043d \u201c\u042d\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u043d\u0430\u044f \u043c\u0430\u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0441 \u0442\u043e\u0447\u043a\u0438 \u0437\u0440\u0435\u043d\u0438\u044f \u0432\u044b\u0441\u0448\u0435\u0439\u201d bel\u0259 kitablardand\u0131r. H\u0259min d\u00f6vr elm\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 riyaziyyata ciddi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilirdi. Bu c\u0259h\u0259t m\u0259ni riyaziyyata y\u00f6n\u0259ld\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri oldu.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan elmi ictimaiyy\u0259tind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlara cavab ver\u0259n t\u0259dqiqatlar\u0131n artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259ri vacib hesab edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Beyn\u0259lxalq standartlara cavab ver\u0259n t\u0259dqiqatlar\u0131n artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bel\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131 dig\u0259rl\u0259rind\u0259n ay\u0131rma\u011f\u0131 bacarmaq v\u0259 bu t\u0259dqiqatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n aliml\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son zamanlar b\u0259zi yuxar\u0131 t\u0259\u015fkilatlar aliml\u0259ri bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259rk\u0259n ciddi n\u00f6qsanlara yol verir. N\u0259tic\u0259d\u0259, z\u0259if elmi i\u015fl\u0259ri olan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, g\u00fccl\u00fc elmi i\u015fl\u0259ri olan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lardan daha \u00e7ox m\u00fckafatland\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qrantlar al\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u0259vv\u0259ll\u0259r <em>Web of Science<\/em> bazas\u0131n\u0131n SCIE, SSCI, AHCI indeksli jurnallar\u0131 daha m\u00f6t\u0259b\u0259r hesab edilirdi. \u0130ndi is\u0259 (<em>Web of Science<\/em> bazas\u0131 geni\u015fl\u0259ndikd\u0259n sonra) orada olan jurnallar bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, SCIE indeksli jurnal, ESCI indeksli jurnalla eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Halbuki, ESCI daha a\u015fa\u011f\u0131 indeks say\u0131l\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, Scopus bazas\u0131ndak\u0131 jurnallarla <em>Web of Science<\/em> bazas\u0131ndak\u0131 jurnallar aras\u0131nda da f\u0259rq qoyulmur. Bura jurnallar\u0131n Q1\u2013Q4 kvartill\u0259rini d\u0259 \u0259lav\u0259 ets\u0259k, \u00fcmumilikd\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil sistemind\u0259 tam bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n \u015fahidi oluruq. M\u0259s\u0259l\u0259n, universitetl\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 Q1, sonra ard\u0131c\u0131l olaraq Q2, Q3, Q4 kvartilli jurnallara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r v\u0259 yuxar\u0131 kvartilli jurnalda m\u0259qal\u0259si \u00e7ap olunmu\u015f m\u00fc\u0259llifi daha \u00e7ox m\u00fckafatland\u0131r\u0131rlar. Amma n\u0259z\u0259r\u0259 alm\u0131rlar ki, Q1\u2013Q4 kvartill\u0259ri <em>Web of Science<\/em> bazas\u0131nda iki f\u0259rqli indeks\u0259 (SCIE v\u0259 ESCI), <em>Scopus<\/em>da is\u0259 iki f\u0259rqli g\u00f6st\u0259riciy\u0259 \u0259saslana bil\u0259r (CiteScore v\u0259 SJR).<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259, absurd hallar yaran\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, a\u015fa\u011f\u0131 indeks say\u0131lan ESCI-nin Q2 kvartilind\u0259ki jurnalda \u00e7ap olunmu\u015f m\u0259qal\u0259, \u0259sas indeks say\u0131lan SCIE-nin Q3 kvartilind\u0259ki jurnalda \u00e7ap olunmu\u015f m\u0259qal\u0259d\u0259n daha y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir.\u0130stinadlara d\u00fczg\u00fcn yana\u015f\u0131lmamas\u0131 da probleml\u0259rd\u0259n biridir. Son zamanlar istinad t\u0259siri g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri olan FWCI v\u0259 CNCI-nin rolu h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u015fi\u015firdilir v\u0259 aliml\u0259rin elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u0259sas\u0259n bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n apar\u0131l\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r yaln\u0131z eyni jurnalda \u00e7ap olunmu\u015f iki m\u0259qal\u0259ni bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. \u0130ki alimi bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k is\u0259 tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131nda fikirl\u0259rimiz v\u0259 g\u0259tirdiyimiz konkret misallar klassik jurnallardan say\u0131lan <em>The Mathematical Intelligencer<\/em> jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259y\u0259nilmi\u015f v\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#8220;Metrics over Merit: The Hidden Costs of Citation Impact in Research&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259nin \u00e7ap olunmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259 elmi i\u015fl\u0259rin keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259ndirilm\u0259sidir. El\u0259 aliml\u0259rimiz var ki, onlar\u0131n elmi i\u015fl\u0259ri olduqca n\u00fcfuzlu n\u0259\u015friyyatlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ap edilir v\u0259 ya elmi n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n d\u00fcnyan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259ri \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu c\u00fcr i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yuxar\u0131 t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7oxlu sayda x\u00fcsusi m\u00fckafatlar\u0131n (\u201c\u018fn yax\u015f\u0131 kitab\u201d, \u201c\u018fn yax\u015f\u0131 m\u0259qal\u0259\u201d v\u0259 s.) t\u0259yin olunmas\u0131, keyfiyy\u0259tli t\u0259dqiqatlar\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Funksiyalar n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131z son t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di n\u0259dir? Haz\u0131rda sizi \u0259n \u00e7ox maraqland\u0131ran elmi problem hans\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>\u018fn son t\u0259dqiqatlar\u0131m Kolmoqorov superpozisiya teoreminin do\u011furdu\u011fu iki gizli layl\u0131 neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, h\u0259l\u0259 1987-ci ild\u0259 Hecht-Nielsen g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir ki, bel\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r ist\u0259nil\u0259n k\u0259silm\u0259z funksiyan\u0131 d\u0259qiq hesablaya (realiz\u0259 ed\u0259) bil\u0259r. Biz, beyn\u0259lxalq neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan Neural Networks jurnal\u0131nda \u00e7ap etdirdiyimiz m\u0259qal\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rdik ki, bel\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r k\u0259silm\u0259z olmayan, h\u0259m m\u0259hdud, h\u0259m d\u0259 qeyri-m\u0259hdud funksiyalar\u0131 d\u0259qiq hesablamaq potensial\u0131na malikdir.<\/p>\n<p>Bu zaman ikinci gizli lay\u0131n aktivasiya funksiyas\u0131ndan ba\u015fqa, \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin b\u00fct\u00fcn dig\u0259r parametrl\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n qeyd olunmu\u015f olur v\u0259 veril\u0259n \u00e7oxd\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyadan as\u0131l\u0131 olmur. M\u0259qs\u0259d \u2013 \u00e7\u0259ki v\u0259 s\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259 \u0259msallar\u0131 kimi parametrl\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259d\u0259n v\u0259 laylar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmadan, d\u0259rin neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin ixtiyari funksional as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 realiz\u0259 etm\u0259k g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik oldu\u011funu riyazi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcbut etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Haz\u0131rda m\u0259ni \u0259n \u00e7ox maraqland\u0131ran elmi probleml\u0259r \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259 c\u0259ml\u0259nmi\u015fdir:1) Neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin universal approksimasiya xass\u0259sinin <em>n<\/em>-\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc Evklid f\u0259zas\u0131ndan ixtiyari topoloji f\u0259zalara \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259si;2) Ridge funksiyalar\u0131n g\u00f6st\u0259rili\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn Buhmann\u2013Pinkus m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259lli;3) K\u0259silm\u0259z funksiyalar\u0131n c\u0259brl\u0259r c\u0259mi il\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131nda approksimasiya n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin t\u0259dqiqi.<\/p>\n<p>Bura yax\u0131nla\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc, ekstremal elementin varl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xarakterizasiyas\u0131, yax\u0131nla\u015fma x\u0259tas\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r daxildir.<\/p>\n<p><span style=\"color: initial;\">&#8211; <\/span><strong style=\"color: initial;\">Sizin Ridge funksiyalar\u0131 v\u0259 neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131z t\u0259dqiqatlar s\u00fcni intellektin inki\u015faf\u0131na hans\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri verir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Ridge funksiyalar neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. H\u0259tta s\u00fcni neyronun t\u0259rifi ridge funksiya vasit\u0259si il\u0259 verilir. Bir \u00e7ox elmi i\u015fl\u0259rd\u0259 ridge funksiya \u2013 neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u0259laqasi birba\u015fa vur\u011fulanmasa da, onlar\u0131n aras\u0131nda ba\u011fl\u0131l\u0131q b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l ridge funksiyalar\u0131n neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259sind\u0259 rolunu \u0259ks etdir\u0259n monoqrafiyam\u0131z Amerika Riyaziyyat C\u0259miyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. H\u0259min monoqrafiyada neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin bir s\u0131ra fundamental n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 f\u0259rqli bax\u0131\u015f ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 yeni n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259 institutumuzun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Namiq Quliyevl\u0259 birg\u0259 neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca jurnallar\u0131 say\u0131lan Neural Computation, Neural Networks, Neurocomputing jurnallar\u0131nda 3 m\u0259qal\u0259miz d\u0259rc olunmu\u015fdur. Bu m\u0259qal\u0259l\u0259r neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin \u0259sas xas\u0259si say\u0131lan \u2013 universal approksimasiya xass\u0259sin\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, h\u0259min vaxta q\u0259d\u0259r olan \u0259ks\u0259r i\u015fl\u0259rd\u0259 neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin ixtiyari funksiyan\u0131 approksimasiya ed\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn gizli neyron say\u0131n\u0131n qeyri-m\u0259hdud art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi qeyd olunurdu. Biz is\u0259 g\u00f6s\u0259trdik ki, h\u0259tta c\u0259mi bir gizli neyronu olan neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259 il\u0259 ixtiyari k\u0259silm\u0259z (bird\u0259yi\u015f\u0259nli) funksiyan\u0131 approksimasiya etm\u0259k olar. n-d\u0259yi\u015f\u0259nli funksiyan\u0131 approksimasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 maksimum 3n+2 sayda gizli neyron kifay\u0259tdir. Bu i\u015fl\u0259r\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin 500-d\u0259n \u00e7ox istinadlar\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>S\u00fcni intellekt v\u0259 riyaziyyat\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 hans\u0131 inqilabi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri g\u00f6zl\u0259yirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>\u0130nqilabi d\u0259yi\u015fiklik art\u0131q ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Ke\u00e7\u0259n ilin may ay\u0131nda Massa\u00e7usets Texnologiya \u0130nstitutunun (MIT) v\u0259 Kaliforniya Texnologiya \u0130nstitutunun (CalTech) professorlar\u0131n\u0131n Kolmoqorov-Arnold superpozisiya teoremi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fckl\u0259ri KAN adlanan yeni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259 modeli b\u00f6y\u00fck populyarl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Bu modelin \u0259vv\u0259lki modell\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hal-haz\u0131rda apar\u0131lan y\u00fczl\u0259rl\u0259 elmi i\u015fin t\u0259dqiqat m\u00f6vzusudur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin bu sah\u0259d\u0259ki rolu haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz? Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Bu sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f elmi n\u0259tic\u0259l\u0259ri v\u0259 i\u015fl\u0259ri \u00e7oxdur. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 linkl\u0259r\u0259 ke\u00e7id etm\u0259kl\u0259 b\u0259zi i\u015fl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumat almaq olar:<br \/>\n1) \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin n\u0259tic\u0259si Kolmoqorov v\u0259 Arnoldun i\u015fl\u0259ri il\u0259 eyni c\u0259rg\u0259d\u0259\u201d<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/azerbaycanli_alimlerin_neticesi_kolmoqorov_ve_arnoldun_isleri_ile_eyni_cergede-3563795\">https:\/\/azertag.az\/xeber\/azerbaycanli_alimlerin_neticesi_kolmoqorov_ve_arnoldun_isleri_ile_eyni_cergede-3563795<\/a><\/p>\n<p>2) \u201cAmerika Riyaziyyat C\u0259miyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131 alimin monoqrafiyas\u0131n\u0131 n\u0259\u015fr edib\u201d<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/news\/open\/19452\">https:\/\/science.gov.az\/az\/news\/open\/19452<\/a><\/p>\n<p>3) \u201cRiyaziyyat\u00e7\u0131 aliml\u0259rin \u00e7ap etdirdikl\u0259ri m\u0259qal\u0259l\u0259r Neural Networks v\u0259 Neural Computation jurnallar\u0131nda y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib\u201d<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/news\/open\/27506\">https:\/\/science.gov.az\/az\/news\/open\/27506<\/a><\/p>\n<p><strong>-Sizc\u0259, bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha vacib n\u0259dir: istedad, z\u0259hm\u0259t, yoxsa istiqam\u0259t?<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m istedad, h\u0259m d\u0259 z\u0259hm\u0259t vacibdir, amma \u00e7ox vaxt z\u0259hm\u0259t daha \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130saak Nyuton deyirdi: \u201c\u018fg\u0259r m\u0259n hans\u0131sa \u0259h\u0259miyy\u0259tli k\u0259\u015ffl\u0259r etmi\u015f\u0259ms\u0259, bu, h\u0259r hans\u0131 istedaddan daha \u00e7ox s\u0259birli diqq\u0259timin n\u0259tic\u0259sidir\u201d (\u201cIf I have ever made any valuable discoveries, it has been owing more to patient attention than to any other talent\u201d). Albert Eyn\u015fteyn is\u0259 qeyd edirdi: \u201cM\u0259nim x\u00fcsusi istedad\u0131m yoxdur. Sad\u0259c\u0259, t\u00fck\u0259nm\u0259z ara\u015fd\u0131rmaq h\u0259v\u0259sim var.\u201d (\u201cI have no special talent. I am only passionately curious\u201d). Bu s\u00f6zl\u0259r t\u0259kc\u0259 istedad\u0131n u\u011fur \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etm\u0259diyini, ard\u0131c\u0131l z\u0259hm\u0259tin v\u0259 mara\u011f\u0131n vacibliyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutu<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u018flaq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elm d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n d\u0259qiq v\u0259 universal dill\u0259rind\u0259n biri olan riyaziyyat, \u0259srl\u0259r boyu insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 yard\u0131m edib. Bu g\u00fcn is\u0259 riyaziyyat\u0131n yaln\u0131z n\u0259z\u0259ri deyil, texnologiyadan iqtisadiyyata q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox sah\u0259d\u0259ki t\u0259tbiql\u0259ri getdikc\u0259 artmaqdad\u0131r. Bu m\u00fch\u00fcm elmin inc\u0259likl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f probleml\u0259rin\u0259 daha yax\u0131ndan baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f riyaziyyat\u00e7\u0131 alim V\u00fcqar \u0130smay\u0131lovla s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etdik. O, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":217344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217343"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217346,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217343\/revisions\/217346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}