{"id":217379,"date":"2025-07-10T11:11:00","date_gmt":"2025-07-10T07:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217379"},"modified":"2025-07-10T21:15:22","modified_gmt":"2025-07-10T17:15:22","slug":"az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-cahangir-babayev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/07\/10\/az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-cahangir-babayev\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131 &#8211; Cahangir Babayev"},"content":{"rendered":"<p>Cahangir \u018flikram o\u011flu Babayev, t\u0259tbiqi riyaziyyat, riyazi modell\u0259\u015fdirm\u0259, optimalla\u015fd\u0131rma n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 \u00fcsullar\u0131 istiqam\u0259ti \u00fczr\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 1930-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1948-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 1 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi q\u0131z\u0131l medalla bitirmi\u015f, 1954-c\u00fc ild\u0259 Moskva Fizika-texnika \u0130nstitutunun aerodinamika fak\u00fclt\u0259sini bitirdikd\u0259n sonra M\u0259rk\u0259zi Aerohidrodinamika \u0130nstitutunun (Moskva) aspiranturas\u0131nda t\u0259hsil alm\u0131\u015f, eyni zamanda h\u0259min institutda \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1962-ci ild\u0259 SSR\u0130 EA Mexanika Probleml\u0259ri \u0130nstitutunun m\u00fcdafi\u0259 \u015furas\u0131nda, akademik A.A.Dorodnitsinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 &#8220;S\u0259sd\u0259n y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tli hava ax\u0131n\u0131nda \u00fc\u00e7bucaq qanad\u0131n qeyri-x\u0259tti n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221; m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini alm\u0131\u015fd\u0131r. Sonra Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r v\u0259 1962-1992-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Hesablama m\u0259rk\u0259zind\u0259 (sonralar kibernetika institutu, indiki idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259ri institutu) elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259 laboratoriya m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 1974-c\u00fc ild\u0259 Ukrayna EA Kibernetika \u0130nstitutunda &#8220;Riyazi \u00fcsullar\u0131n v\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n t\u0259dqiqinin neft v\u0259 qaz yataqlar\u0131n\u0131n layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259tbiqi&#8221; m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, texnika elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1984-c\u00fc ild\u0259 kibernetika institutunun bir ne\u00e7\u0259 alimi il\u0259 birlikd\u0259 riyazi \u00fcsullar\u0131n neft\u00e7\u0131xarma v\u0259 ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 idar\u0259etm\u0259 v\u0259 planla\u015fd\u0131rma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f t\u0259tbiqin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Elmi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259, Neft Akademiyas\u0131nda, \u0130qtisad Universitetind\u0259 v\u0259 ba\u015fqa institutlarda pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti davam etdirmi\u015fdir. Cahangir Babayev 1992-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 AB\u015e-\u0131n Kolorado \u015ftat\u0131ndak\u0131 perspektiv texnologiyalar sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>120-d\u0259n art\u0131q elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. 1995-ci ild\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n t\u0259dqiqinin biznesin idar\u0259 olunmas\u0131nda t\u0259tbiqin\u0259 g\u00f6r\u0259, Amerika \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n t\u0259dqiqi c\u0259miyy\u0259tinin (ORSA) m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 1997 v\u0259 2001-ci ill\u0259rd\u0259 iki AB\u015e patenti alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Cahangir Babayev 2013-c\u00fc ild\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cahangir \u018flikram o\u011flu Babayev, t\u0259tbiqi riyaziyyat, riyazi modell\u0259\u015fdirm\u0259, optimalla\u015fd\u0131rma n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 \u00fcsullar\u0131 istiqam\u0259ti \u00fczr\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 1930-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1948-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 1 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi q\u0131z\u0131l medalla bitirmi\u015f, 1954-c\u00fc ild\u0259 Moskva Fizika-texnika \u0130nstitutunun aerodinamika fak\u00fclt\u0259sini bitirdikd\u0259n sonra M\u0259rk\u0259zi Aerohidrodinamika \u0130nstitutunun (Moskva) aspiranturas\u0131nda t\u0259hsil alm\u0131\u015f, eyni zamanda h\u0259min institutda \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":217380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3322],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217379"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217379"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217382,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217379\/revisions\/217382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}