{"id":217607,"date":"2025-08-19T10:17:00","date_gmt":"2025-08-19T06:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=217607"},"modified":"2025-08-20T18:21:44","modified_gmt":"2025-08-20T14:21:44","slug":"simon-kluqel-riyaziyyatin-s%c9%99ssiz-dahisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/08\/19\/simon-kluqel-riyaziyyatin-s%c9%99ssiz-dahisi\/","title":{"rendered":"Simon Kl\u00fcqel \u2014 Riyaziyyat\u0131n S\u0259ssiz Dahisi"},"content":{"rendered":"<p>18-ci \u0259sr Alman elm d\u00fcnyas\u0131nda d\u0259rin iz buraxan aliml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 riyaziyyat\u00e7\u0131 v\u0259 astronom Simon Kl\u00fcqel olmu\u015fdur. 19 avqust 1739-cu ild\u0259 Almaniyan\u0131n Hamburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olan Kl\u00fcqel, sad\u0259c\u0259 elmi bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hsil v\u0259 riyaziyyat f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rl\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>O, x\u00fcsusil\u0259 riyazi \u00f6l\u00e7\u00fc sisteml\u0259ri, geometriya v\u0259 fizika sah\u0259sind\u0259ki ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Kl\u00fcqel, praktiki v\u0259 n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc yaradaraq, riyaziyyat\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda nec\u0259 t\u0259tbiq oluna bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Onun ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 elmi d\u0259qiqliy\u0259, metodoloji yana\u015fmaya v\u0259 m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131 ki, bu da onu d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qabaqc\u0131l aliml\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Simon Kl\u00fcqel h\u0259m\u00e7inin pedaqoq kimi d\u0259 se\u00e7ilirdi. O, elmin yaln\u0131z se\u00e7ilmi\u015f z\u00fcmr\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, geni\u015f k\u00fctl\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan v\u0259 anla\u015f\u0131ql\u0131 olmas\u0131na inan\u0131rd\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n onun d\u0259rsl\u0259ri v\u0259 yaz\u0131lar\u0131 h\u0259m akademik dair\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumi oxucu aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck maraq do\u011fururdu.<\/p>\n<p>Alimin irsi bu g\u00fcn d\u0259 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin formala\u015fmas\u0131nda, d\u0259qiq \u00f6l\u00e7m\u0259 metodlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda v\u0259 riyaziyyat t\u0259hsilinin \u0259saslar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutur. Simon Kl\u00fcqelin ad\u0131 elm tarixin\u0259 sad\u0259c\u0259 bir riyaziyyat\u00e7\u0131 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 bilik v\u0259 h\u0259qiq\u0259t a\u015fiql\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi h\u0259kk olunmu\u015fdur<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/mathshistory.st-andrews.ac.uk\/Biographies\/\/Klugel\/?utm_source=chatgpt.com\">mathshistory.st-andrews.ac.uk<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18-ci \u0259sr Alman elm d\u00fcnyas\u0131nda d\u0259rin iz buraxan aliml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 riyaziyyat\u00e7\u0131 v\u0259 astronom Simon Kl\u00fcqel olmu\u015fdur. 19 avqust 1739-cu ild\u0259 Almaniyan\u0131n Hamburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olan Kl\u00fcqel, sad\u0259c\u0259 elmi bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hsil v\u0259 riyaziyyat f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rl\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r. O, x\u00fcsusil\u0259 riyazi \u00f6l\u00e7\u00fc sisteml\u0259ri, geometriya v\u0259 fizika sah\u0259sind\u0259ki ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Kl\u00fcqel, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":217608,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217607"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217607"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217610,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217607\/revisions\/217610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}