{"id":218167,"date":"2025-10-14T16:19:00","date_gmt":"2025-10-14T12:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=218167"},"modified":"2025-10-14T20:23:06","modified_gmt":"2025-10-14T16:23:06","slug":"az%c9%99rbaycan-talis-2024-t%c9%99dqiqatinda-yuks%c9%99k-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99r-gost%c9%99rib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/10\/14\/az%c9%99rbaycan-talis-2024-t%c9%99dqiqatinda-yuks%c9%99k-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99r-gost%c9%99rib\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan TALIS 2024 t\u0259dqiqat\u0131nda y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rib"},"content":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0130nki\u015faf T\u0259\u015fkilat\u0131 (OECD) t\u0259r\u0259find\u0259n T\u0259dris v\u0259 \u00d6yr\u0259nm\u0259 \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Sor\u011fusunun (TALIS 2024 &#8211; Teaching and Learning International Survey) n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131b.\u00a0d\u00fcnyan\u0131n 55 \u00f6lk\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 direktorlar aras\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck qlobal sor\u011fu beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edil\u0259 bil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 toplamaqla t\u0259hsil siyas\u0259tinin haz\u0131rlanmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259nb\u0259 hesab olunur. TALIS 2024 orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri v\u0259 direktorlar\u0131ndan toplanm\u0131\u015f cavablara \u0259saslanan n\u0259tic\u0259l\u0259ri t\u0259qdim edir v\u0259 yaln\u0131z statistik \u0259h\u0259miyy\u0259tli f\u0259rql\u0259r v\u0259 ya d\u0259yi\u015fiklikl\u0259riin \u015f\u0259rhini verir. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 280 mind\u0259n \u00e7ox t\u0259hsil i\u015f\u00e7isini \u0259hat\u0259 ed\u0259n t\u0259dqiqatda Az\u0259rbaycandan 222 m\u0259kt\u0259b \u00fczr\u0259 4310 m\u00fc\u0259llim v\u0259 222 direktor i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d 2024-c\u00fc il t\u0259dqiqat\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana aid olan hiss\u0259sini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin orta ya\u015f\u0131 45-dir. Bu n\u0259tic\u0259 OECD \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin orta ya\u015f h\u0259ddind\u0259n (45 ya\u015f) statistik c\u0259h\u0259td\u0259n f\u0259rql\u0259nmir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 36%-i 50 v\u0259 ya daha yuxar\u0131 ya\u015fda olanlard\u0131r (OECD-nin orta ya\u015f g\u00f6st\u0259ricisi 37%-l\u0259 m\u00fcqayis\u0259 oluna bil\u0259r), 13%-i is\u0259 30 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r (OECD \u00fczr\u0259 orta hesabla 10%-d\u0259n y\u00fcks\u0259kdir). Litva v\u0259 Portuqaliyada m\u00fc\u0259lliml\u0259rin orta ya\u015f\u0131 51, Latviyada is\u0259 50-dir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin orta ya\u015f\u0131, \u0259ksin\u0259, 38, M\u0259rake\u015f, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda is\u0259 t\u0259xmin\u0259n 39-dir. Estoniya, Macar\u0131stan, Latviya, Litva v\u0259 Portuqaliyada h\u0259r ikinci m\u00fc\u0259llimin ya\u015f\u0131 50-d\u0259n yuxar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Cins<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 78%-i qad\u0131nlard\u0131r. OECD \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 70%-d\u0259n yuxar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>T\u0259cr\u00fcb\u0259<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda t\u0259hsilver\u0259nl\u0259rin 18%-nin m\u00fc\u0259llimlikd\u0259n ba\u015fqa bir sah\u0259d\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si var (OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259rici 57%-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r). M\u00fc\u0259llimlikd\u0259n ba\u015fqa bir sah\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 on il i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan v\u0259 m\u00fc\u0259llimlik ilk karyera se\u00e7imi olmayan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pay\u0131 1% t\u0259\u015fkil edir ki, bu da OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259rici &#8211; 8%-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015eagird m\u00fcxt\u0259lifliyi<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 10%-i t\u0259dris dili \u015fagirdl\u0259rin ana dili olmayan m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu g\u00f6st\u0259rici OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (25%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 33%-i is\u0259 az\u0131 1%-i qa\u00e7q\u0131n olan \u015fagirdl\u0259rin oxudu\u011fu m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs deyir, bu r\u0259q\u0259m OECD ortalamas\u0131ndan (47%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 73%-i \u015fagirdl\u0259rin m\u0259d\u0259ni m\u00fcxt\u0259lifliyin\u0259 uy\u011fun t\u0259dris metodlar\u0131n\u0131 \u201ckifay\u0259t q\u0259d\u0259r\u201d v\u0259 ya \u201c\u00e7ox\u201d s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259 bildikl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (63%) yuxar\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin f\u0259rqli m\u0259d\u0259ni v\u0259 ya etnik m\u0259nsubiyy\u0259ti olan \u015fagirdl\u0259rin birlikd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin faizi d\u0259 73%-dir (OECD ortalamas\u0131na yax\u0131n: 74%).<\/p>\n<p><strong>X\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 ehtiyac\u0131 olan \u015fagirdl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 4%-i x\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 ehtiyac\u0131 olan \u015fagirdl\u0259rin 10%-d\u0259n \u00e7ox oldu\u011fu m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs deyir, bu da OECD ortalamas\u0131ndan (46%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r: Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cx\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 ehtiyac\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u201c\u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k ehtiyaclar\u0131\u201d il\u0259 \u0259v\u0259z olunub. Bu, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlilind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 58%-i x\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 ehtiyac\u0131 olan \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dris tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 haz\u0131rlaya bildikl\u0259rini \u201ckifay\u0259t q\u0259d\u0259r\u201d v\u0259 ya \u201c\u00e7ox\u201d s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ifad\u0259 edir, bu, OECD ortalamas\u0131ndan (62%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu \u015fagirdl\u0259rl\u0259 sinifd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n dig\u0259r m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r v\u0259 hey\u0259tl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 bildikl\u0259rini dey\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin faizi is\u0259 47%-dir, bu r\u0259q\u0259m OECD ortalamas\u0131ndan (72%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sosial v\u0259 emosional bacar\u0131qlar<\/strong><\/p>\n<p>Sosial v\u0259 emosional bacar\u0131qlar akademik, pe\u015f\u0259kar, sa\u011flaml\u0131q v\u0259 ictimai n\u0259tic\u0259l\u0259r bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox vacibdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin bu bacar\u0131qlar\u0131n t\u0259drisind\u0259 m\u00fcvafiq s\u0259ri\u015ft\u0259l\u0259rinin v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259inam\u0131 haqq\u0131nda anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n olmas\u0131 olduqca \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 86%-i hesab edir ki, onlar \u015fagirdl\u0259rin sosial v\u0259 emosional \u00f6yr\u0259nm\u0259l\u0259rini \u201cxeyli\u201d v\u0259 ya \u201c\u00e7ox\u201d d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bilirl\u0259r ki, bu, OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (73%) y\u00fcks\u0259kdir. Eyni zamanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 91%-i sosial v\u0259 emosional bacar\u0131qlar\u0131n t\u0259drisind\u0259 \u00f6zl\u0259rini rahat hiss etdikl\u0259rini bildirir. Bu n\u0259tic\u0259 d\u0259 OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (86%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 83%-i \u015fagirdl\u0259rin \u00f6z emosiyalar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini v\u0259 ya davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamaq bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201ctez-tez\u201d v\u0259 ya \u201ch\u0259mi\u015f\u0259\u201d inki\u015faf etdirdikl\u0259rini bildirir. Bu n\u0259tic\u0259 d\u0259 OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (68%) y\u00fcks\u0259kdir. H\u0259m\u00e7inin m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 83%-i \u015fagirdl\u0259rd\u0259 ba\u015fqalar\u0131na empati qurmaq bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u201ctez-tez\u201d v\u0259 ya \u201ch\u0259mi\u015f\u0259\u201d fokusland\u0131qlar\u0131n\u0131 qeyd edir ki, bu g\u00f6st\u0259rici OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259riciy\u0259 (82%) yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Texnologiya<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliml\u0259ri OECD-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda s\u00fcni intellekt (AI) texnologiyalar\u0131n\u0131n \u0259n aktiv istifad\u0259\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda yer al\u0131b.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 59%-i \u00f6z i\u015fl\u0259rind\u0259 s\u00fcni intellektd\u0259n (AI) istifad\u0259 etdikl\u0259rini bildirir. Bu g\u00f6st\u0259rici OECD \u00fczr\u0259 36% t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259 ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 91 faizi m\u00f6vzunu s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k, 82 faizi d\u0259rs planlar\u0131 v\u0259 ya f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r yaratmaq, 81 faizi \u015fagirdl\u0259rin t\u0259dris\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 \u015fagird n\u0259tic\u0259l\u0259rinin t\u0259hlil olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektd\u0259n \u0259n az istifad\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259nin i\u015ftirak\u0131 v\u0259 ya performans\u0131 (69%), x\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 ehtiyac\u0131 olan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k (67%) v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 r\u0259yi v\u0259 ya valideyn\/q\u0259yyum \u00fcnsiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259tn yaratmaqd\u0131r (58%).<\/p>\n<p>Sor\u011fudan \u0259vv\u0259l 12 ay \u0259rzind\u0259 t\u0259drisl\u0259rind\u0259 s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259dikl\u0259rini bildir\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 31%-i s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bilik v\u0259 bacar\u0131qlara malik olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 (OECD orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131: 75%), 64%-i is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn infrastruktura malik olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 (OECD orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n y\u00fcks\u0259k: 37) bildirir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox t\u0259hsil sistemi COVID-19 pandemiyas\u0131 zaman\u0131 onlayn v\u0259 ya hibrid \u00f6yr\u0259nm\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131 v\u0259 b\u0259zi sisteml\u0259r bu \u00fcsullar\u0131 qoruyub saxlad\u0131. Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 16%-i son ayda \u0259n az\u0131 bir d\u0259rsin hibrid v\u0259 ya onlayn t\u0259dris edildiyi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259yir ki, bu da OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259rici (16 faiz) \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u0130btidai t\u0259hsil<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda ibtidai t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti y\u00fcks\u0259kdir. Az\u0259rbaycanda yeni m\u0259zunlar\u0131n 83%-i (sor\u011fudan \u0259vv\u0259lki 5 il \u0259rzind\u0259 ibtidai m\u00fc\u0259llim t\u0259hsilini ba\u015fa vurmu\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259r) onlar\u0131n ibtidai m\u00fc\u0259llim t\u0259hsilinin keyfiyy\u0259tinin \u00fcmumilikd\u0259 y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 \u201craz\u0131la\u015f\u0131r\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131d\u0131r\u201d<\/p>\n<p>Bildirilir ki, bu r\u0259q\u0259m OECD \u00fczr\u0259 orta statistik s\u0259viyy\u0259d\u0259n yuxar\u0131d\u0131r: 75%.<\/p>\n<p>Yeni m\u0259zunlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 nisb\u0259tl\u0259ri ibtidai m\u00fc\u0259llim t\u0259hsilinin onlar\u0131 f\u0259nn m\u0259zmunu (82%), \u00fcmumi pedaqogika (82%), multikultural v\u0259 ya \u00e7oxdilli m\u00fchitd\u0259 t\u0259dris (45%), \u00f6yr\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259q\u0259msal resurslar v\u0259 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 (56%) v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin sosial v\u0259 emosional inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k (81%) \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<p><strong>\u0130nduksiya v\u0259 mentorluq<\/strong><\/p>\n<p>Sor\u011fudan \u0259vv\u0259lki be\u015f il \u0259rzind\u0259 haz\u0131rk\u0131 m\u0259kt\u0259bind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flayan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 74%-i h\u0259min m\u0259kt\u0259bd\u0259 r\u0259smi v\u0259 ya qeyri-r\u0259smi induksiya (i\u015f\u0259 al\u0131\u015fd\u0131rma) prosesind\u0259 i\u015ftirak etdikl\u0259rini bildirir, bu g\u00f6st\u0259rici OECD ortalamas\u0131ndan (72%) \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u0259dris t\u0259cr\u00fcb\u0259si be\u015f il v\u0259 ya daha az olan yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 28%-nin onlara t\u0259yin olunmu\u015f mentoru var, bu, OECD ortalamas\u0131ndan (26%) yuxar\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 90%-i mentorluq proqramlar\u0131 t\u0259qdim ed\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu g\u00f6st\u0259rici OECD ortalamas\u0131ndan (81%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Davaml\u0131 pe\u015f\u0259kar inki\u015faf<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 80%-i i\u015ftirak etdikl\u0259ri pe\u015f\u0259kar inki\u015faf f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin onlar\u0131n t\u0259drisin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyini bildirir. Bu g\u00f6st\u0259rici OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (55%) daha y\u00fcks\u0259kdir. Yeni f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan m\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131n faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259rin pay\u0131, t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7 faiz daha \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259n \u00e7ox y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ehtiyac duyduqlar\u0131n\u0131 bildirdikl\u0259ri pe\u015f\u0259kar inki\u015faf sah\u0259l\u0259rin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir: t\u0259dris v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 (21%), r\u0259q\u0259msal resurs v\u0259 al\u0259tl\u0259rin t\u0259dris\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 pedaqoji bacar\u0131qlar (20%) v\u0259 r\u0259q\u0259msal resurs v\u0259 al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 \u00fczr\u0259 texniki bacar\u0131qlar (20%).<\/p>\n<p>Yeni ba\u015flayan m\u00fc\u0259lliml\u0259r is\u0259 \u0259n \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar inki\u015faf ehtiyac\u0131 oldu\u011funu qeyd edirl\u0259r: t\u0259dris v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 (26%), multikultural v\u0259 ya \u00e7oxdilli m\u00fchitd\u0259 t\u0259dris (24%) v\u0259 r\u0259q\u0259msal resurs v\u0259 al\u0259tl\u0259rin t\u0259dris\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 pedaqoji bacar\u0131qlar (22%).<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259r pe\u015f\u0259kar inki\u015fafda i\u015ftirakla ba\u011fl\u0131 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 \u0259sas mane\u0259l\u0259r kimi a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 g\u00f6st\u0259rirl\u0259r: pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131n \u00e7ox baha olmas\u0131 (49%), m\u00fcvafiq pe\u015f\u0259kar inki\u015faf imkanlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 (47%) v\u0259 i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn stimullar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 (46%).<\/p>\n<p>Yeni i\u015f\u0259 ba\u015flayan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin is\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259ldikl\u0259ri mane\u0259l\u0259r bunlard\u0131r: m\u00fcvafiq pe\u015f\u0259kar inki\u015faf imkanlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 (44%), i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn stimullar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 (41%) v\u0259 yet\u0259rli r\u0259q\u0259msal resurslar\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131n \u0259l\u00e7atan olmamas\u0131 (41%).<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259llimin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi<\/strong><\/p>\n<p>OECD ortalamas\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycandak\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r t\u0259dris sah\u0259sind\u0259 daha az m\u00fcst\u0259qillik (autonomiya) oldu\u011funu bildirirl\u0259r. M\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131 kurikulum, t\u0259dris v\u0259 dig\u0259r m\u0259kt\u0259b siyas\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin i\u015ftirak\u0131n\u0131n daha m\u0259hdud oldu\u011funu qeyd edirl\u0259r, \u00a0bu, h\u0259r bir sah\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259hat\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin az\u0131 \u00fc\u00e7d\u0259 ikisind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<br \/>\nM\u00fc\u0259lliml\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si yaln\u0131z pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n formativ rola malik deyil, h\u0259m d\u0259 effektivliyin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan summativ rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycanda kurikulumun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u201c\u0259hat\u0259li\u201d v\u0259 ya \u201ctam\u201d muxtariyy\u0259tin oldu\u011funu bildir\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 5%-i onlar\u0131n i\u015finin ild\u0259 bir d\u0259f\u0259d\u0259n az v\u0259 ya \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259diyi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259kar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259kt\u0259b m\u00fchitind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin bir-biri il\u0259, idar\u0259edicil\u0259r v\u0259 t\u0259hsil prosesinin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formalar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir: eyni sinifd\u0259 komanda \u015f\u0259klind\u0259 birg\u0259 d\u0259rs ke\u00e7m\u0259k (62%), h\u0259mkarlarla t\u0259dris materiallar\u0131n\u0131 m\u00fcbadil\u0259 etm\u0259k (50%) v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin nailiyy\u0259tl\u0259rini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 meyarlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259ki dig\u0259r m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k (43%).<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 90%-i m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u201cm\u00fc\u0259lliml\u0259r bir-birin\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259 bilirl\u0259r\u201d fikrin\u0259 \u201craz\u0131yam\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131yam\u201d cavab\u0131n\u0131 veribl\u0259r ki, bu n\u0259tic\u0259 OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n (86%) y\u00fcks\u0259kdir<\/p>\n<p><strong>Direktorla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 93%-i \u201cdirektor \u0259m\u0259kda\u015flarla pe\u015f\u0259kar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir\u201d fikrin\u0259 &#8220;raz\u0131yam&#8221; v\u0259 ya &#8220;tam raz\u0131yam&#8221; kimi cavab verirl\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (86%) y\u00fcks\u0259kdir. 94% m\u00fc\u0259llim bildirir ki, direktor onlara v\u0259 dig\u0259r \u0259m\u0259kda\u015flara faydal\u0131 r\u0259y verir, bu da OECD ortalamas\u0131ndan (77%) y\u00fcks\u0259kdir. 93% m\u00fc\u0259llim is\u0259 direktorun m\u0259kt\u0259bd\u0259ki m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259kar bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131na g\u00fcv\u0259ndiyini qeyd edir, bu n\u0259tic\u0259 is\u0259 OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259riciy\u0259 (92%) yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015eagirdl\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hsilver\u0259nl\u0259rin 93%-i \u201c\u015fagirdl\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r bir-biri il\u0259 yax\u015f\u0131 yola gedirl\u0259r\u201d fikrin\u0259 &#8220;raz\u0131yam&#8221; v\u0259 ya &#8220;tam raz\u0131yam&#8221; kimi cavab verirl\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (96%) bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. 74% m\u00fc\u0259llim is\u0259 hesab edir ki, onlar\u0131n m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u015fagirdl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rli hesab olunur, bu, OECD ortalamas\u0131ndan (71%) y\u00fcks\u0259kdir. Sosial-iqtisadi bax\u0131mdan \u0259lveri\u015fsiz m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 (y\u0259ni \u015fagirdl\u0259rinin 30%-d\u0259n \u00e7oxu z\u0259if sosial-iqtisadi \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan m\u0259kt\u0259bl\u0259r) \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc\u0259lliml\u0259r, \u00fcst\u00fcn sosial-iqtisadi \u015f\u0259raitli m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u015fagirdl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rli olduqlar\u0131n\u0131 hiss edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Valideynl\u0259r v\u0259 q\u0259yyumlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hsilver\u0259nl\u0259rin 69%-i m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin valideynl\u0259r v\u0259 q\u0259yyumlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rli hesab olunmas\u0131 fikri il\u0259 \u201craz\u0131\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131\u201d olduqlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r ki, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (65%) y\u00fcks\u0259kdir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 52%-i is\u0259 bildirir ki, valideyn v\u0259 q\u0259yyumlarla \u015fagirdl\u0259rin t\u0259dris f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 ayda \u0259n az\u0131 bir d\u0259f\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirl\u0259r, bu is\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (25%) \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sinin v\u0259ziyy\u0259ti<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sinin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki y\u00fcks\u0259k statusu bu sah\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 namiz\u0259dl\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131na v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259d\u0259 qalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 66%-i hesab edir ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259y\u0259rli hesab olunur.<\/p>\n<p>Onlar \u201cM\u00fc\u0259llim c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259y\u0259rli hesab olunur\u201d fikrin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u201craz\u0131yam\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131yam\u201d cavab\u0131n\u0131 veribl\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, bu n\u0259tic\u0259 OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n (22%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 52%-i fikirl\u0259rinin \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 ya regionlarda siyas\u0259t\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 fikrin\u0259 \u201craz\u0131yam\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131yam\u201d deyibl\u0259r ki, bu da OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n (16%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Yeni f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 82%-i bildirir ki, m\u00fc\u0259llimlik onlar\u0131n karyera se\u00e7imind\u0259 ilk yeri tutub, bu r\u0259q\u0259m d\u0259 OECD \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n (8%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong><em>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin i\u015f \u015f\u0259rtl\u0259ri<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fcqavil\u0259l\u0259r v\u0259 i\u015f saatlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 90%-i daimi m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259yir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (81%) y\u00fcks\u0259kdir. Yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259tli m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si, t\u0259cr\u00fcb\u0259li h\u0259mkarlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u0130\u015finin sabitliyini y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib hesab ed\u0259n, lakin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259tli m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin nisb\u0259ti 8%-dir, bu r\u0259q\u0259m OECD ortalamas\u0131na 9%-\u0259 yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 26%-i yar\u0131m\u015ftat (tam i\u015f saatlar\u0131n\u0131n 90%-d\u0259k) \u0259sasda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (19%) y\u00fcks\u0259kdir. Yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin yar\u0131m\u015ftat i\u015fl\u0259m\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7oxdur. Yar\u0131m\u015ftat i\u015fl\u0259y\u0259n, lakin i\u015fd\u0259 \u00e7evikliyi (fleksibilliyi) y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib hesab etm\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin faizi 10%-dir, bu, OECD ortalamas\u0131ndan (7%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 63%-i (maa\u015f istisna olmaqla) \u0259m\u0259k \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n raz\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 \u201craz\u0131yam\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131yam\u201d cavab\u0131 il\u0259 ifad\u0259 edir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (68%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Maa\u015f<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 47%-i ald\u0131qlar\u0131 maa\u015fdan raz\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 \u201craz\u0131yam\u201d v\u0259 ya \u201ctam raz\u0131yam\u201d cavab\u0131 il\u0259 bildirir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (39%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Stres m\u0259nb\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259n \u00e7ox qeyd etdikl\u0259ri stres m\u0259nb\u0259l\u0259ri bunlard\u0131r: \u015fagird nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131maq (38%), sinifd\u0259 nizam-intizam\u0131 qorumaq (38%) v\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259dris proqram\u0131 v\u0259 ya kurikulumdak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fmaq (32%).<\/p>\n<p><strong>Sinif idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 59%-i t\u0259sad\u00fcfi se\u00e7ilmi\u015f sinifd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kateqoriyalardan \u0259n az\u0131 birind\u0259 (davran\u0131\u015f pozuntusu olan \u015fagirdl\u0259r, t\u0259dris dilini anlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259n \u015fagirdl\u0259r, x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyacl\u0131 \u015fagirdl\u0259r) \u015fagirdl\u0259rin pay\u0131n\u0131n 1%-d\u0259n \u00e7ox oldu\u011funu bildirir (OECD \u00fczr\u0259 ortalama \u2013 77%). Yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259r bu c\u00fcr m\u00fcxt\u0259lif \u015fagird t\u0259rkibli sinifl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan t\u0259cr\u00fcb\u0259lil\u0259rl\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 8%-i d\u0259rsl\u0259rin \u015fagirdl\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n xeyli vaxt itirdiyini bildirir (OECD \u00fczr\u0259 ortalama \u2013 18%) v\u0259 d\u0259rs vaxt\u0131n\u0131n 18%-ni sinifd\u0259 nizam-intizam\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 s\u0259rf etdikl\u0259rini deyirl\u0259r (OECD \u00fczr\u0259 ortalama \u2013 15%).<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 4%-i i\u015f zaman\u0131 \u201c\u00e7ox\u201d stres ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirir (OECD \u00fczr\u0259 ortalama \u2013 19%). 5% i\u015fl\u0259rinin onlar\u0131n zehni sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na \u201c\u00e7ox\u201d m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini bildirir (OECD ortalamas\u0131 \u2013 10%). 5%-i is\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na \u201c\u00e7ox\u201d m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini deyir (OECD ortalamas\u0131 \u2013 8%). 30 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r 50 ya\u015fdan yuxar\u0131 h\u0259mkarlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox stres ke\u00e7irdikl\u0259rini bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Direktorlar\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, \u0259n \u00e7ox t\u0259tbiq olunan qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 metodlar\u0131 bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; m\u0259kt\u0259bdaxili v\u0259 sinifdaxili n\u0259tic\u0259l\u0259r (99%),-<\/p>\n<p>sinifd\u0259 t\u0259drisin m\u00fc\u015fahid\u0259si (99%),<\/p>\n<p>\u015fagirdl\u0259rin xarici qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri (99%).<\/p>\n<p>Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259nin \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:\u00a0&#8211; t\u0259drisd\u0259ki \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259lliml\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparmaq (92%),- inki\u015faf\/t\u0259lim plan\u0131 haz\u0131rlamaq (86%),<\/p>\n<p>&#8211; m\u00fc\u0259llimin karyera y\u00fcks\u0259li\u015fi ehtimal\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259k (40%).<\/p>\n<p><strong>D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 islahatlar<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 54%-i hesab edir ki, m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u00e7ox sayda d\u0259yi\u015fiklik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc h\u0259yata ke\u00e7irilir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (31%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>47%-i yeni d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r t\u0259tbiq olunmazdan \u0259vv\u0259l sabitlik d\u00f6vr\u00fc g\u00f6rm\u0259k ist\u0259dikl\u0259rini bildirir ki, bu da OECD ortalamas\u0131ndan (44%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin 36%-i is\u0259 onlardan m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 laz\u0131mi resurslar olmadan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259l\u0259b olundu\u011funu deyir, bu r\u0259q\u0259m OECD ortalamas\u0131ndan (31%) y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>D\u0259rs m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olunmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 45%-i, TALIS t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259hat\u0259 olunan yeddi sah\u0259 \u00fczr\u0259 (t\u0259drisin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131, idrak\u0131n aktivl\u0259\u015fdirilm\u0259si, r\u0259y bildirm\u0259k, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k, \u015fagirdl\u0259rin f\u0259rqli ehtiyaclar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dris, sosial-emosional \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k, sinif idar\u0259etm\u0259si) d\u0259rs m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u201ckifay\u0259t q\u0259d\u0259r\u201d v\u0259 ya \u201ctam \u015f\u0259kild\u0259\u201d nail olduqlar\u0131n\u0131 bildirir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (44%) yuxar\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u00fc\u0259lliml\u0259rin d\u0259rs m\u0259qs\u0259dl\u0259ri aras\u0131nda \u015fagirdl\u0259ri intellektual c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7\u0259tin olan tap\u015f\u0131r\u0131qlara c\u0259lb etm\u0259k (69%) \u0259n az nail olunan h\u0259d\u0259f kimi g\u00f6st\u0259rilir.<br \/>\nBe\u015f il v\u0259 ya daha az t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 48%-i yeddi sah\u0259nin ham\u0131s\u0131nda d\u0259rs m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olduqlar\u0131n\u0131 bildirir ki, bu da t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259lliml\u0259rin g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 (44%) yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Rifah (Sa\u011flaml\u0131q)<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rin yaln\u0131z 4%-i i\u015fd\u0259 \u201c\u00e7ox\u201d stres ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirir, bu n\u0259tic\u0259 OECD ortalamas\u0131ndan (19%) 5 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. 5%-i i\u015fin onlar\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na \u201c\u00e7ox\u201d m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini (OECD ortalamas\u0131ndan (10%), 5%-i fiziki sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na \u201c\u00e7ox\u201d m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini (OECD ortalamas\u0131ndan (8%) a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu qeyd edirl\u0259r. 30 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 olan m\u00fc\u0259lliml\u0259r 50 ya\u015f v\u0259 daha ya\u015fl\u0131 h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7ox stres ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>M\u0259mnunluq v\u0259 i\u015fd\u0259 qalma<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n m\u0259mnunlu\u011funu bildir\u0259n t\u0259hsilver\u0259nl\u0259rin pay\u0131 OECD \u00fczr\u0259 orta statistik g\u00f6st\u0259ric\u0259d\u0259n y\u00fcks\u0259k &#8211; 93% t\u0259\u015fkil edir. OECD \u00fczr\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00f6z i\u015fl\u0259rind\u0259n m\u0259mnunluq s\u0259viyy\u0259si 89% t\u0259\u015fkil edir. Hesabata \u0259sas\u0259n, \u00f6z i\u015find\u0259n raz\u0131 qalan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pay\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi \u00f6z\u0259l t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 eynidir.<\/p>\n<p>Ya\u015f\u0131 30-dan az olan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin yaln\u0131z 9%-i n\u00f6vb\u0259ti be\u015f il \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259llimliyi t\u0259rk etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r, bu is\u0259 OECD-nin orta g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n (20%) a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong> <a href=\"https:\/\/muallim.edu.az\/news\/68ee07f35845f5b88e6f1330\">muallim.edu.az<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0130nki\u015faf T\u0259\u015fkilat\u0131 (OECD) t\u0259r\u0259find\u0259n T\u0259dris v\u0259 \u00d6yr\u0259nm\u0259 \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Sor\u011fusunun (TALIS 2024 &#8211; Teaching and Learning International Survey) n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131b.\u00a0d\u00fcnyan\u0131n 55 \u00f6lk\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 direktorlar aras\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck qlobal sor\u011fu beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edil\u0259 bil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 toplamaqla t\u0259hsil siyas\u0259tinin haz\u0131rlanmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259nb\u0259 hesab olunur. TALIS 2024 orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri v\u0259 direktorlar\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":218168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218167"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218170,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218167\/revisions\/218170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/218168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}